Arm Vlaanderen. Arm Leuven

Onderstaande bijdrage werd ons doorgestuurd door Stef Telen en verscheen ook op de blog van het Nieuwsblad. Wat is de mening van de lezers van LeveninLeuven hierover? Werd het Contiusorgel terecht geweerd uit de Sint-Pieterskerk of gaat het hier inderdaad om een “kneuterige” beslissing. Het woord is aan jullie.

Het is definitief. Het Contiusorgel, een monumentaal instrument volgens technieken van de favoriete orgelbouwer van Bach, komt niet naar de Sint-Pieterskerk. Al meer dan drie jaar beweegt de Contius Foundation hemel en aarde om de ambitieuze plannen ingang te laten vinden in Leuven. Het stadsbestuur was al lang overtuigd, maar verschillende critici, professoren, clerici en muziekliefhebbers, zijn tot op de dag van vandaag tegen het orgel gekant geweest. Zij werden daarbij geruggesteund door de Vlaamse ambtenarij, bevoegd voor monumentenzorg, die de plannen te ingrijpend vond. Het orgel zou, zelfs nadat de Contius Foundation een afgeslankte versie voorstelde, te groot en te gezichtsbepalend zijn voor de Sint-Pieterskerk. Een ander argument, in de Leuvense gemeenteraad opgepikt, spreekt van een onverzoenbaarheid tussen de gotiek van het godshuis en de barok van het orgel. Jammer, vooral als je weet dat er talloze voorbeelden bestaan van gotische kerken met barokke orgels.

Helemaal spijtig is dat de bevoegde instanties eigenlijk alleen maar ‘ja’ hoefden te zeggen. De Contius Foundation zorgt zelf voor alle fondsen. Het stadsbestuur en de stichting hebben hard onderhandeld om liefst 1,25 miljoen euro bij de Nationale Loterij los te weken. Geld dat mogelijk naar een andere stad trekt, want de Contius Foundation is de negatieve commentaar en vooral de negatieve adviezen van de administraties meer dan beu. Dat de Sint-Michielskerk nog in aanmerking komt voor het orgel is geweldig nieuws. De critici zullen zeggen logisch nieuws, want een barok orgel past nu eenmaal in een barokke kerk. Maar het is ook een troostprijs. De Sint-Pieterskerk is het uithangbord van toeristisch Leuven en wereldberoemd. Het torentje is zelfs beschermd als Unesco-Werelderfgoed. Dat een miljoenengeschenk daar niet welkom is, is triest.

Arm Vlaanderen, in dit geval, maar ook arm Leuven. Burgemeester Louis Tobback heeft lang niet altijd gelijk, maar wel als hij stelt dat Leuven maar niet van zijn Ernest Claes-gehalte afgeraakt. Kneuterigheid viert er nog steeds hoogtij, alsof de stad alle moeite van de wereld wil doen om maar niet teveel op te vallen. Als Leuven als eerste stad in het hele Belgische land laatavondwinkelen op donderdag invoert, haken na enkele maanden de eerste deelnemers af. Geen onmiddellijk succes, dus nooit succes, klinkt het dan. Als in Leuven een opvallende kunstcampagne opduikt die de inwoners laat nadenken over de gevolgen van de hoge vlucht die de stad neemt, rijst er kritiek. Wie begrijpt zoiets en staat het stadsbestuur achter het duidelijk anti-liberale gedachtengoed van de kunstenaar? Als het Kunstencentrum Stuk subsidies krijgt voor de bij momenten indrukwekkende programmatie is de vraag of ‘de Leuvenaar’ daar wel komt.

Pas op. Ik ben geen Leuvenaar. Ik ben er niet geboren en woon er nog maar net. Ik heb zelfs nooit aan de Leuvense hogescholen of universiteit gestudeerd. Ik ben een inwijkeling, zoals het gros van mijn buren, collega’s en zakelijke contacten. Of mijn mening er toe doet, houd ik in het midden. Maar dat Leuven eens stilaan wat van zijn bescheidenheid mag laten varen staat als een paal boven water. De stad moet zijn plaats als grootste stad ten oosten van Brussel, als provinciehoofdplaats en vierde stad van Vlaanderen opeisen. De Leuvense bakstenen zijn klaar voor de vlucht voorwaarts, nu nog geest van de Leuvenaars.

Bookmark and Share

Er zijn 4 reacties op “Arm Vlaanderen. Arm Leuven”

Dries
(on november 26th, 2008 at 13:04)

Ik volg de site van de Contius Foundation al een tijdje. Mij lijkt het een mooi initiatief. Volgens mijn allesbehalve professionele mening past zo’n orgel perfect in de Sint-Pieterskerk.

 
Joris Verheyden
(on november 28th, 2008 at 16:43)

Hoog tijd om hier eens de puntjes op de ‘i’ te zetten, want dit opiniestuk doet onrecht aan heel wat mensen die het met Leuven en met een nieuw orgel in de Sint-Pieterskerk goed menen.

1. De Contius stichting heeft haar eigen ruiten ingegooid door slechte communicatie en een uitermate starre opstelling. Met lokale betrokkenen mét kennis van orgels (en die zijn er heus) werd niet gepraat. Pas na lang aandringen is daarin enige verbetering gekomen.
2. Dat het Contius orgel waardevol is, valt nog af te wachten. Eerdere voorstellen van de stichting blijken intussen al achterhaald te zijn. Dat risico loop je als je de vlucht vooruit neemt. De schuld nadien steevast bij andere instanties leggen is een beetje flauw.
3. Het projectvoorstel zit vol met halve waarheden. Het basisargument is dat Contius de favoriete orgelbouwer van Bach zou geweest zijn. Daar is niets van bewezen. De rest van het verhaal is misschien een logisch gevolg?
4. Het orgel zou in beheer van de stichting blijven. Er zijn zelfs voorstellen geweest om het aan de stad Leuven te verkopen. Van ‘cadeau’ is dus absoluut geen sprake.
5. Barokke orgels in gotische kerken zijn producten van hun tijd. Dit Contius orgel zou dat niet zijn en daarom vinden veel tegenstanders het eerlijker om een eigentijds groot orgel in de Sint-Pieterskerk te bouwen.
6. De Contius stichting heeft nooit aangetoond wat er tot dusver met het sponsorgeld gebeurd is en hoeveel er nog van over is. Dat hoeven ze ook niet te doen. Maar het is begrijpelijk dat de sponsor niet blij zal zijn als er nooit een orgel komt.
7. Niet het torentje maar de westbouw van de Sint-Pieterskerk (het zg. belfort) staat op de werelderfgoedlijst van Unesco.
8. Leuven is niet kneuterig. Hoogstens niet happig op een Anton Pieck orgel in de Sint-Pieterskerk. Een alternatief eigentijds orgelvoorstel werd door een Vlaamse orgelbouwer op 3 maanden tijd uitgewerkt in samenspraak met internationale deskundigen en voorgesteld met een professioneel ogende brochure (inclusief 3D-gerenderde foto’s van het orgel in de kerk) aan alle direct betrokkenen. De Contius stichting is daar in 3 jaar tijd nog niet in geslaagd. Wie talmt er hier ook alweer?

 
Carolien
(on november 28th, 2008 at 17:17)

Beste Joris, hartelijk dank voor deze interessante insteek. Uw commentaar bewijst nog maar eens dat elk verhaal twee kanten heeft.

 
Yves
(on november 30th, 2008 at 1:11)

Enne, als Leuven écht afwil van z’n Ernest-Claesgehalte, dan zou het misschien wel eens wijs zijn om wat te doen met het échte patrimonium van Leuven (en niet zomaar het toevoegen vaneen ‘nep’-barokorgel): Leuven stond tot in de jaren ’80 écht op de wereldkaart van de klokken- en beiaardgieterijen. Maar daar is (mét goedkeuring, in casu sloopvergunningen, van het stadsbestuur) ondertussen nauwelijks nog wat van te merken, getuige de afbraak van de laatste restanten van de klokkengietershuizen en hun ateliers.

En voorts valt er op te merken dat er hopen écht patrimonium zijn waar nu wat smalend over gedaan wordt, én waar toeristen voor zouden toestromen . Leuven kan gerust meerdere musea (naast M en het toekomstige Parkmuseum) verdragen, maar om één of andere reden kan/mag het patrimonium van de univ niet worden opengesteld. D’r is hier een collectie gebouwen, én erfgoed, die een stad als Cambridge jaloers maakt, maar geen kat die ervan kan genieten.
Wanneer worden bijvoorbeeld die waanzinnige sloopplannen van St-Raph eens écht OFFICIEEL opgeborgen, om een herbestemming een kernpunt van de heropleving van de benedenstad te maken, als één van de hoekpunten van de veelhoek St-Geertrui – St-Jacob – Kruidtuin – St-Raph? Zo komt dat verweesde barokke anatomische theater misschien ook nog eens ooit tot z’n recht.

Dàt is komaf maken met het Ernest-Claesgehalte, zonder het Anton-Pieckgehalte naar ondraaglijke hoogtes te doen rijzen.

 

Post een reactie