Archief per auteur

Twijfelen tussen ontroering en onbehagen – Lize Spit & Elise Caluwaerts in BAR|A|MUZE

Een vleugelpiano, een microfoon, wat gelig sfeerlicht en de netjes witte wanden van het museumgebouw. De setting van deze muzikaal-literaire avond in Museum M is klassiek, maar het programma is daarom niet minder charmant: schrijfster Lize Spit en solozangeres Elise Caluwaerts sieren de affiche. De debutante schreef een kortverhaal, de sopraan koos er klassieke zangstukken bij. Hun samenspel legt het uitverkochte BAR|A|MUZE het zwijgen op.

Elise Caluwaerts is klassiek geschoold, maar zoekt in haar carrière naast het barokke en romantische zangrepertoire ook het hedendaagse multidisciplinaire experiment op. In Leuven leidt ze de avond veilig in met Die Nacht van Strauss, meteen een stuk om haar ruime stembereik en kleurrijke geluid mee uit te spelen. De composities waarmee ze de avond opent, zijn niet alleen vocaal indrukwekkend, maar weten de toeschouwers ook met het wantrouwige gemoed op te zadelen dat schrijfster Lize Spit nodig heeft om haar kortverhaal in te zetten. De muziekteksten die Caluwaerts krachtig vormgeeft, kondigen de argwaan en wroeging in Spits woorden aan.

lizespit_elisecaluwaerts_580x440-1
Foto Lize Spit (c) Keke Keukelaar – Foto Elise Caluwaerts (c) Lalo Gonzalez

De debuutroman Het smelt van de 27-jarige Lize Spit gooide hoge ogen in binnen- en buitenland – haar prozawerk wordt vertaald in zes talen en er zit een verfilming aan te komen – en schiep hoge verwachtingen over de toekomst van de jonge auteur. Haar eerste boek mag dan wel bijna 500 pagina’s tellen, met haar verhalen in de literaire tijdschriften Das Magazin en De Gids en haar columns in krant De Morgen bewees ze al dat ze ook met weinig woorden kan boeien en ontroeren. In BAR|A|MUZE bracht Spit een nieuw kortverhaal over een dirigent en een zeemeermin, een tekst die in al haar schoonheid qua thematiek tegen een onbehaaglijke herkenbaarheid aan schuurt.

Spit stelt ons voor aan een gezin, waarvan de leden steeds meer naast elkaar gaan leven. Een dirigent stort mentaal in op het podium, zijn vrouw beschouwt dat als het startschot om hem van alle ongeluk des levens de schuld te geven. Met hun dochter in zeemeerminkostuum en haar knuffels op de achterbank, vertrekt het koppel naar een vakantiehuis in Duitsland, een vlucht die bij het naderen van de bestemming steeds hopelozer wordt. Spits stem klinkt beheerst en licht – een geoefende meisjesstem. Haar verhaal is echter volwassener dan haar geluid. Net als in haar boek, trekt Spit in het kortverhaal de complexe relaties tussen haar personages zorgvuldig uit elkaar tot ze bloot en kwetsbaar hun barsten en wonden laten zien. De schrijfster praat kleine mensen groot, geeft ruimte aan hun angsten en worstelingen en legt zo de vinger op de onrust die in elk doodgewoon mensenleven schuilt.

Tussen Spits paragrafen houdt Caluwaerts met haar aria’s de beklemming van het verhaal in stand. Verder dan gezamenlijke sfeerschepping gaat de samenwerking tussen de artiesten echter niet: woord en klank doen het eerder onafhankelijk. Beide bijdragen ondersteunen elkaar, maar missen de kans om samen iets unieks tot stand te brengen. Terwijl in het verhaal de dirigent zijn stem en beslissingskracht verliest, blijft Caluwaerts’ gezang zelfzeker en overtuigend. De soliste wordt zo eerder medeverteller dan personage, wat de voorstelling misschien net iets te voorspelbaar maakt.

Caluwaerts’ muziekkeuzes bouwen echter wel een stevige stelling onder Spits tekst. De zangeres sluit passend af met Je ne t’aime pas van Kurt Weill, een nummer dat de eenvoudige conclusie van het vertelde verhaal beschrijft: het hoofdpersonage in Spits vertelling is het houden van kwijtgeraakt; hij kan niet anders dan zijn heden en verleden steeds opnieuw te overdenken, te bevragen en van zich af te werpen, tot hij een ander hoger doel dan de liefde ontdekt om zichzelf en de kleine wereld die hem omringt betekenis te geven. Of die doelstelling realistisch is, laat Spit wijselijk in het midden.

Wat? Literatuur/muziek // Wanneer? DO 4 augustus 2016 // Waar? BAR|A|MUZE, het zomerse dakterras van Museum M // Prijs? 7 euro

Je kan nog tot en met 21 augustus optredens meepikken bij BAR|A|MUZE. Voor zeven euro krijg je een hele avond toegang tot de bar, een optreden en het museum tijdens de avondopening van 18:00 tot 20:00. Bekijk het volledige programma.

Door Evelyne Bauer.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share

Bart Peeters overtreft alle verwachtingen

Bart Peeters zorgde op zowel 1 als 2 april voor een uitverkochte zaal. En niet zomaar een zaal want de man mocht twee dagen op rij performen op zijn lievelingspodium. Aangezien ik enkel kan spreken uit eigen ervaring, volgt hieronder het verslag van een vrijdagavond waarin meneer Peeters zijn favoriete zaal deed genieten van zijn muziek en gevoel voor humor. Als het zaterdagconcert even goed was als dat van vrijdag, kunnen we wel spreken van een ultiem geslaagd tweeluik. Het Depot was getuige van een straffe en verrassende opvoering van Bart Peeters en zijn Ideale Mannen.

bartpeeters20160401_1

Zoals al werd gezegd in mijn interview met Bart Peeters in februari, zouden 1 en 2 april volledig uitverkocht zijn voor de komst van de man die niet alleen zanger is, maar ook presentator, The Voice-coach, acteur en enorm showbeest. De man zorgde, samen met zijn band (Piet Van Den Heuvel, Mike en Ivan Smeulders, Amel Serra Garcia en Emile Verstraeten), niet alleen voor een enorm feestje, maar hield ook woord want hij beloofde enkele verrassingen en we kregen enkele verrassingen. Zoiets waarvan je denkt: ‘Wat doen ze nu weer?’

Het eerste lied daarentegen was op zich niet zo’n verrassing. De gebeurtenissen in Brussel raakten ook Bart Peeters en dus werd de avond ingezet met ‘Hemel‘. Stil en aangeslagen luisterde Het Depot naar de pracht van dat lied en hoe kunnen we beter reflecteren over wat er gebeurd is dan met de woorden die uit zo’n rakende stem komen? Na deze noodzakelijke ingetogen drie minuten, vergeten we even alles wat niets te maken heeft met Bart Peeters want we zijn voor ambiance gekomen en die zullen we krijgen ook! De vijfkoppige band (oftewel ‘de beste muzikanten ter wereld’) achter de zanger worden meermaals uitvoerig bedankt en dat wordt duidelijk geapprecieerd. De sfeer zit niet alleen goed in het publiek, maar zeker ook op het podium. Er wordt muziek gemaakt met een lach en dat wordt ook overgebracht op de toeschouwers.

Lees verder.

Bookmark and Share

Murder ballad: liefde gaat steeds fout in het refrein

Van New York tot Brussel gaat liefde steeds fout in het refrein, en iedereen kan de dader zijn: Dat is het uitgangspunt van de rockmusical ‘Murder Ballad’, de nieuwe productie van ProMITHEus, het gezelschap dat vorig jaar zijn debuut maakte met de musical ‘Thrill me’. De tekst van Julia Jordan en songs van Juliana Nash worden voor deze voorstelling in het Nederlands vertaald door regisseur Kristel Lamerichs en Pieter-Jan Martens.

We bevinden ons in een ietwat gure club in het midden van de stad. Sara en Tom zijn smoorverliefd, maar blijken toch niet gemaakt voor elkaar. Hij wordt eigenaar van de club en zij komt Michael tegen, doctor in de poëzie. Hij vindt een leuke flirt in een zangeres en barmeisje, zij trouwt en krijgt een dochter. Maar de verveling slaat toe en Sara gaat Tom weer opzoeken, het begin van een vierhoeksverhouding die zich vroeg of laat wel moet wreken.

Wanneer het publiek de zaal betreedt, is het nachtleven al op gang: vier personages dansen er lustig op los rond een toog vol flessen drank, vier anderen kijken vanop hun barkruk aan de zijkant toe. De vijfkoppige band speelt, toepasselijk, een drinklied. De lichten doven en een dame in een net iets te diep uitgesneden rode jurk en een An-Lemmensachtig kapsel zet de eerste noot in.

pieter1
© Musicalvibes

Lees verder.

Bookmark and Share

Surrealistische beeldenstorm

‘Als ik van u was, juffrouw, zou ik niet op de eerste rij gaan zitten… er kan weleens met dingen gesmeten worden naar ‘t schijnt.’

miet-warlop

Vergezeld van die wijze waarschuwing voor het komende gevaar, begeef ik me naar de plaats delict: een afgelegen podium waarop enkele steriele objecten staan tentoongesteld. De bowlingkegels die helemaal vooraan in het midden van de scène pronken, verraden de mogelijke – nog aan te richten – schade. Een in zwart gehulde figuur doemt op, onherkenbaar door een overvloedige bos haren die het gelaat volledig bedekt. Ijzig witte handen creëren een al even ijzig geluid, het gebeeldhouwd materiaal spreekt met onbewerkte zuiverheid. Een tweede stem laat zich kennen, ditmaal een robotachtig gevoicede man die beweert dat human synoniem is voor humor. Het ludiek opzet van de voorstelling lijkt hieruit voort te vloeien. Orakelgewijs ontfermt de vrouwelijke gestalte zich – begeleid door bevreemdend achtergrondkoortje – over een plaasteren cilinder. Die dissecteert ze tot op het bot door ze te beschieten, open te rijten en te verpulveren. De machtige trucs voert ze uit met een vleselijk wapen: haar eigen handen.

miet-warlop-2

Miet Warlop blijkt geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. Met een onbeholpen speelsheid wringt ze zichzelf in bochten en door de meest onverwachte gaten. Uiteindelijk barst de trip uit in een heerlijk rauw zelfportret. Denk aan de onschuldige rebelsheid van Cara Delevingne. Als Warlop haar gezicht niet ontsluierd had tijdens de voorstelling, zou ik me haar zo herinnerd hebben… als een kwajongen die de wondere wereld der beeldhouwkunst ondersteboven keert. Mijn favoriete passage? Het kammen van haar wilde bos haren met stuntelachtige elegantie, al headbangend – jawel! Een resem komische metaforen benadrukken Warlop’s relativeringsvermogen. Zo verpakt ze de veroorzaakte brokstukken in een op bubblegum lijkende substantie, die ze in het nagesprek tot sushi doopte.

Dragging the Bone is opgebouwd uit contrasterende elementen: verhullen – onthullen, verdwijnen – verschijnen, deconstructie – constructie, iconoclasme – iconofilie, het witkille verstilde beeld en de levende beweeglijkheid van een warm lichaam, het ontkennen van lichaamsdelen tegenover ze in de verf zetten. De verzoening tussen de twee kan pas daar plaatsvinden waar ze in de clash met elkaar gaan. Verontrustend amusante beelden vliegen in het rond. De associatie met het surrealisme van Salvador Dali blijft niet uit.

dalis-cats-784500

Het feest is compleet wanneer ook het toneelgordijn in duigen valt. En dat doet het even onhandig aarzelend en met dezelfde brutale broosheid als de enthousiaste cheerleader-pasjes waarmee Warlop afsluit. Het treffende van de voorstelling schuilt in het duet: de tweespalt tussen charmante bevlogenheid en twijfel. Fascinerend hoe statige kracht en kwetsbaar blootgeven elkaar vinden en hoe die ontmoeting zich in beelden manifesteert. Pure Rock-‘n-Roll, deze ravage.

Degenen die gezinneprikkeld zijn kunnen steeds terecht op de officiële webpagina van Miet Warlop. De ateliers textiele kunst en beeldhouwkunst van het SLAC en FactorY laten zich alvast inspireren. De uitkomst hiervan kan u bezichtigen tijdens ‘Carte Blanche 2016’.

Wat? Dragging the Bone – Miet Warlop // Wanneer? 9 december 2015, 20u // Waar? Schouwburg

Door Hanne Waerzeggers.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share

UUR KULtuur: Rosas – Verklärte Nacht

Wie laat zich niet af en toe graag eens omarmen door de liefde? Het hedendaagse dansgezelschap Rosas gaat in ‘Verklärte Nacht’ met dat verlangen aan de slag en speelt het uit tegen de onvermijdelijke twijfel. Geïnspireerd door een gedicht van Richard Dehmel en een laatromantische compositie van Schönberg, haalt Anne Teresa De Keersmaeker weer het beste in haar dansers naar boven.

a-van-aerschot1

© A. Van Aerschot

In Dehmels gedicht biecht een vrouw aan haar geliefde op dat ze zwanger is van een andere man. We ontmoeten de vrouw en haar minnaar terwijl ze zonder muzikale begeleiding over het kale podium bewegen. Door de hoge ramen, die uitkijken op het binnenplein van STUK, valt de nacht naar binnen. De vrouw blijft alleen achter in het vale spotlicht en vat vervolgens aarzelend een verhalend duet aan met haar man, die in het eerste deel van het stuk bijzonder weinig van zichzelf prijsgeeft.

Wanneer de dansers het eigenlijke duet beginnen, wordt het onheilspellende muziekstuk van Schönberg ingezet. De compositie is even narratief als de choreografie en verleent de repetitie en synchronie een voor Rosas kenmerkende kracht en dynamiek. De dansers vertrekken van klassieke bewegingen, maar creëren met losse heupen, diagonale lijnen en gecontroleerde pauzes een bijzondere eigenheid.

Het dubbelspel is een vertwijfelde ontmoeting tussen twee individuen die elkaar even verloren zijn. De herhaling in de dans laat zien hoe de personages proberen terug te grijpen naar iets wat vertrouwd is, maar eigenlijk niet meer kan. De bewegingen van de mannelijke danser gaan soms verloren in zijn maatpak, waardoor het geheel af en toe zijn sterkte verliest. Het verhaal raakt zijn geloofwaardigheid echter nooit kwijt: de man ondersteunt, draagt en vangt op, maar moet ook telkens weer loslaten. Het is een verhaal van neervallen en weer rechtspringen, dat de schuldvraag aanhaalt, maar niet beantwoordt.

Schönbergs compositie is een dankbaar kader. Haar expressiviteit schraagt de plot en laat de emoties die de dansers uitdrukken stevig doordringen. Naarmate de onrust in de muziek tot bedaren komt, vinden ook de dansers hun harmonie terug. De aanrakingen worden warmer, de dans bedachtzamer. In dit korte maar intense duet legt De Keersmaeker het grillige, maar duurzame beminnen bloot. De liefde, en de schoonheid van de twijfel.

Wat? UURKULtuur Rosas – Verklärte Nacht // Wanneer? Woensdag 9 december (21 uur) // Waar? STUK

Door Evelyne Bauer.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share

Hoop, geloof en liefde: ‘ik laat het hoofd niet hangen.’

Het leven kan soms bikkelhard zijn, en laat dat nu net het thema van de voorstelling ‘Geloof, Hoop, en liefde’ van de hongaarse schrijver Ödön von Horváth. Het verhaal speelt zich af tijdens het interbellum, maar de Antwerpse gezelschappen de Roovers en FroeFroe maken er een eigentijdse voorstelling van, die ook vandaag de dag nog actueel kan zijn.

Op het podium een soort van houten catwalk, waar vijf lichtbakken laag boven hangen. Een voor een worden ze omhoog getrokken onder het toeziend oog van accordeoniste Anne Niepold. Elke lichtbak die de lucht in gaat, dimt – dit moet de eerste voorstelling zijn waarbij het podiumlicht uitgaat aan het begin van de voorstelling. Lang duurt dat niet, want algauw begint een lichtspel waarbij elke bak om beurten een rechthoekig vlak wit verlicht. Op de houten planken wandelen acteurs haastig heen en weer op het marsritme van de accordeon.

Een van hen is Elisabeth, een jonge vrouw die aan de grond geraakt is. Het leven zit haar tegen, maar ze laat het hoofd niet hangen. Ook niet als ze een geldboete krijgt omdat ze probeerde verkopen zonder de nodige vergunning. Ook niet als ze in de cel belandt omwille van vermeend bedrog. Zelfs niet als haar ‘strafblad’ haar de rest van haar leven achtervolgt, tot het absurde af.

4687_geloof-stefstessel-2

Lees verder.

Bookmark and Share

De canvasprogrammatie in ‘t kort

Het is een rustige woensdagavond en centrum Leuven lijkt op het eerste zicht vrij levensloos. In de omgeving van het STUK daarentegen krioelt het van (kort)filmfanaten die zich begeven naar de zaal met het witte scherm. Headliner vanavond is de Keuze van Canvas, waarbij de 6 favorieten van de Vlaamse zender worden vertoond. De hele avond stond in het teken van Canvas, net als dit verslag. (tip: zoek en vind de zes verborgen canvasprogramma’s)

De netcoördinator van het tweede televisienet duidt ons kort op de vernieuwingen die het kanaal heeft doorgevoerd dit jaar en op de plannen die men heeft voor de toekomst. De kortfilm staat nog steeds hoog in het vaandel bij Canvas en dat merk je niet alleen door het sponsorschap die het vervult voor het Internationaal Kortfilmfestival Leuven, ook de tv-programmatie geeft kansen aan de kortfilm. En aangezien Canvas fan of Flanders is, kan je zo sinds september elke zondagavond een (Vlaamse) kortfilm bekijken en krijgen de grote winnaars van het kortfilmfestival later dit jaar een vertoning op tv cadeau. Maar dan rap ter zake, want ondertussen kijkt de hele zaal uit naar de eerste van zes divers samengestelde kortfilms.

Beginnen doen we met een prachtig panorama van een woestijn en een verhaaltje over de link tussen stropdassen en dorst hebben. Titel: ‘The Allegory of the Jam Jar’. De film vertelt het verhaal van een zakenman die met een scheur in zijn muur te maken krijgt. Een duidelijke metafoor voor de ontsnapping die de man zal maken uit zijn schijnbaar perfect, autistisch wereldje. En zo lijkt het thema ontsnapping de rode draad te worden doorheen deze collectie want met ‘De Broers Van Bommel’ krijgen we twee miserabele broers te zien die met hun fysiek en mentaal beperkte ouders moeten zien te overleven in de primaire sector. Het viel te verwachten dat er uiteindelijk een doorbraak zou plaatsvinden, maar de manier waarop was een zeer onverwachte wending. Nadien was het de beurt aan de enige animatiefilm in deze canvascollectie, genaamd ‘Voltaire’. Hoofdpersonage: een windhaan. Met grootheidswaanzin. En ga maar niet te ver in het zoeken van metaforen die voor een windhaan staan want regisseur Jan Snoekx vertelde nadien dat hij simpelweg gefascineerd was door het ding en daar gewoon iets mee wou doen, zonder er al te diepgaande achterliggende betekenissen aan te geven.

Wat volgde na deze drie kleppers, had ik niet zien aankomen. Iets waar ik mentaal misschien niet ontwikkeld genoeg voor ben, maar ‘Friedrich Liechtenstein: Belgique, Belgique’ was iets vreemds in mijn ogen. Een Duitstalige videoclip over een man die op een trein zit en vanalles maar eigenlijk ook helemaal niets heeft meegemaakt in zijn leven. Dat is het enige wat ik er van kan maken. Met een geweldige beat, dat wel. Na deze op z’n minst opmerkelijke ‘kortfilm’, waren we getuigen van een iets diepzinniger verhaal. ‘Drôle d’oiseau’ geeft ons een inkijk in het leven van een fantasierijk meisje die zich aanvankelijk amuseert met haar manisch depressieve vader, maar die mening later precies wat herziet. Het meest opmerkelijke aan deze film was niet alleen het intrigerend verhaal, ook de enorm overtuigende acteerprestatie van de jonge Elsa Houben sprong er toch wel uit. Om te eindigen koos Canvas wederom voor een kroniek van de ontsnapping uit een opgelegd leventje. Deze keer in Hong Kong. Mensen leven afgezonderd, geïsoleerd, maar vooral klein. Regisseur Samuel Lampaert schetst met ‘Le Mur’ het bestaan van een man die in een minieme ruimte op een dag de foto van zijn vrouw ophangt. Dat heeft onverwacht grote neveneffecten voor zijn leefomstandigheden want hij heeft er van de ene hamerslag op de andere een lotgenoot als vriend bij.

Deze bijna anderhalf uur durende collectie van canvas-tips werd onder groot applaus onthaald door de zaal en we kregen er korte interviewtjes van de regisseurs zelf bovenop. Wat ik zal onthouden is dat deze films ingevuld werden door een echt enorm sterke cast en dat er eens geen enkel liefdesverhaal tussen zat (behalve dan misschien bij Friedrich Liechtenstein, maar dat heeft sowieso oneindig veel ondoorgrondelijke interpretaties). Én dat het zeker geen zonde van de zendtijd zal zijn wanneer de winnaars van dit festival op Canvas verschijnen.

Wat? Internationaal Kortfilmfestival Leuven – De Keuze van Canvas/ Waar? STUK Kunstencentrum, Naamsestraat 96, 3000 Leuven/ Wanneer? woensdag 2 december 2015

Door Maarten Dascotte.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share

‘Kom, we zijn weg’ en we zien wel waar we komen.

Heel graag verder willen, maar geen meter vooruit raken: iedereen maakt het wel eens mee.
Dat is ook het gevoel dat de personages beheerst in ‘door de muur’, de nieuwe voorstelling van het Gentse figurentheater Ultima Thule. In een regie van Wim De Wulf komen hun poppen tot leven in een onbestemd, leegbloedend kustdorp.

Een decor van stellingen en autobanden, blauw licht en rookflarden zorgen voor een onheilspellende sfeer. Dan het geluid van een auto die ergens tegen vliegt – een autocrash. Een band rolt over het podium, drie poppen liggen plots slap tegen het decor gesmakt.

Een van hen is een man die na een succesvolle, maar snel stukgelopen carrière terugkeert naar het dorp waar hij als kind al zijn vakanties doorbracht, omdat hij daar ontdekt heeft wat ‘schoonheid en tederheid’ zijn. De andere twee, een meisje dat school beu is en droomt van een carrière in de showbizz en een jongeman die na zijn studies landbouwingenieur gedesillusioneerd in de kroeg hangt, komen uit het dorp. Op het eerste zicht hebben de drie niks met elkaar te maken, maar algauw blijkt dat ze meer gemeen hebben dan de auto waar ze samen in zaten.

door-de-muur-aff-web_tcm31-80991

De gedesillusioneerde jeugd, een jong en naïef meisje dat de hoop representeert en de uitgebluste man: het klinkt wel wat cliché, maar Ultima Thule doet het werken door elk van de karakters boven zijn stereotype te laten uitstijgen. De meanderende structuur van de voorstelling zorgt ervoor dat je steeds dieper in het verleden van de personages kruipt, waardoor ook hun heden beter te begrijpen wordt. De hele voorstelling lijkt wel een puzzel waarvan steeds meer stukjes op zijn plaats vallen, en waarvan je na elk nieuw brokje verhaal al uitkijkt naar het volgende.

Het decor van autobanden herinnert de hele voorstelling aan het ongeval in het begin, maar wat met die autobanden gedaan wordt, is vindingrijk: niet enkel rotsen kunnen ermee gesimuleerd worden, maar ook een gokmachine (beschilderd met symbolen) of een discobal (beplakt met glitterende steentjes) worden met autobanden weergegeven.

De poppen bewegen zich in het decor als er geen acteurs aan te pas komen. Nu eens lijken de acteurs met hun poppen te versmelten dan weer zijn ze het hoofd dat bij een stoffen lijfje hoort. Hun gezichtsuitdrukkingen versterken de emoties van de poppen, en hun stem lijkt wel die van de pop te zijn. Ze staan werkelijk ten dienste van hun poppen, wat ervoor zorgt dat de poppen lijken te leven. Ik vergat de acteurs en leefde mee met de personages.

De acteerprestaties worden gedragen door de geluidsmix van Tom Wolf. Soms gaat het enkel om het geluid van een auto die tegen een muur knalt of een motor die wegschiet, de zee tegen de rotsen of het geluid van een druk café, op andere momenten is het geluid meer aanwezig met liederen. De soundscape zorgt voor net dat beetje extra, waardoor het dorpje aan de zeer oprijst uit de autobanden en het nog wat makkelijker wordt om je te laten meenemen door de personages.

De thematiek van een uitzichtloze samenleving die Ultima Thule met deze voorstelling brengt, is brandend actueel in een maatschappij waarin al jaren van een crisis gesproken wordt, maar het gezelschap slaagt erin om de uitzichtsloosheid, de miserie en het verval van een verlopen kustdorpje met een komische noot te brengen. Het hele leven komt in al zijn facetten voorbij, ik werd er helemaal stil van. ‘We zien wel waar we komen’, zeiden ze, maar ze eindigen weer vlakbij waar het in de eerste plaats begon.

‘Door de muur’ is niet meer te zien in Leuven, maar gaat wel nog op reis door Vlaanderen.

WAT? Door de muur (Ultima Thule)// Waar? Minnepoort (30CC)// Wanneer? 27 november 2015, 20.00u// Prijs? €12,00

Meer info: 30CC of Ultima Thule

Door Rinke Rens.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share

Bonanza: een wereld in het klein

Bonanza, de kleinste stad van Colorado en de wereld in het klein – althans volgens de bewoners.
Met zijn zevenen zijn ze nog, verspreid over vijf huizen.
Ze worden naar de Stadsschouwburg gebracht met behulp van vijf beeldschermen onder een maquette van de stad. Elk van de schermen lijkt een van de huizen op de maquette te vertegenwoordigen. Elk huis vertegenwoordigt zijn bewoners.

bona_basis
© Geert de Vleesschauwer

Die bewoners bestaan echt, of hebben echt bestaan, maar gewoon of alledaags zijn ze allerminst. Elk van hen heeft wel zijn eigenaardigheid, en de verhalen die ze te vertellen hebben, zijn soms gekker dan je ze zelf zou kunnen verzinnen. Daardoor krijgt deze documentaire-achtige voorstelling je toch mee in het portret van een ministad. De losse verhalen komen langzaam maar zeker bij elkaar, en vanuit al die persoonlijke belevenissen ontstaat plots een soort van geheel als de tongen beetje bij beetje losser worden.

De schermen hadden wel iets groter gemogen: zelfs vanop de parterre had ik soms moeite om de ondertiteling te kunnen lezen, en het is toch wel fijn om gezichten te kunnen onderscheiden. Zeker omdat de filmmontages een belangrijke rol spelen in de overgang van deel naar geheel: waar eerst elk scherm een huis vertegenwoordigt, en apart aandacht krijgt, verspringen de beelden steeds meer naarmate de voorstelling vordert. De getuigenissen gaan in elkaar overlopen en gaan van man-bijt-hond-achtige portretten over tot verweven verhalen, verschillende kanten van eenzelfde zaak. Zo ontstaat het beeld van een stadje met veel geroddel, waar niemand iets kan doen zonder dat een ander er commentaar op heeft, en waar niet is wat het lijkt.

De maquette van het dorp wordt eerder weinig gebruikt, en dat is wel jammer, want als ze gebruikt wordt, draagt dat bij tot de sfeer: lichten die een voor een uitgaan, terwijl ook op beeld de nacht valt, of spots op het huis van de bewoner die praat, het helpt allemaal om Bonanza tot in de schouwburg te brengen. Ook de soundtrack met countryinvloeden helpt de stad tot leven te brengen.

bon_scene5
© Geert de Vleesschauwer

Deze documentaire/installatie/performance (want hoe noem je zoiets eigenlijk?) brengt een uniek portret van een bijna-verlaten stad. Het applaus op het einde was dan ook helemaal terecht, al is het toch wat raar om te applaudisseren voor vijf beeldschermen…

Wat? Bonanza//Waar? Stadsschouwburg // Wanneer? 24 november 2015// Prijs? €16,00 (€14,40 met cultuurkaart)

Meer info: 30CC of Berlin

Door Rinke Rens.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share

Universele jazz in de Schouwburg

Ooit al eens gehoord van Fatoumata Diawara? Of Roberto Fonseca? Doodzonde als deze namen u niet bekend in de oren klinken want dit zijn ’s werelds besten in hun vak. In deze tijden van oorlog en terreur zocht ik zondagavond andere sferen op waar men wel nog belang hecht aan hartverwarmende klanken en het in harmonie met elkaar omgaan. Volgens mij bestaat er daarin geen betere match dan de combinatie Zuid-Amerika/Afrika. Ik beleefde een anderhalf uur durende vlucht vanuit deze wrede werkelijkheid naar een vredig wereldje vol zwoele jazz, funk, soul en oprechte passie voor muziek.

1499-fonseca-diawara_c_carlos_pericas

Universeel
“Muziek is een universele taal, ze heeft geen grenzen. In onze ploeg spreken we Frans, Engels en Spaans. Ondanks het feit dat we elkaar niet begrijpen, slagen we erin te communiceren. Als je feeling hebt met een bepaalde persoon, dan kan je samen spelen zonder dezelfde taal te spreken. Hetzelfde geldt naast het podium.”, aldus Fatoumata Diawara die met deze quote perfect de kracht van muziek samenvat, iets waar we in deze dagen van onvrede misschien beter eens goed over nadenken. Communicatie en begrip stond hoog in het vaandel bij dit concert aangezien het podium vertegenwoordigd was door een Cubaan en een Malinese. Maar zelfs een transatlantische samenwerking kon dus geen probleem zijn voor topartiesten als deze.

Fonseca
Roberto Fonseca is een 40-jarige Cubaanse allrounder die voornamelijk bekendheid verwierf bij het alom bekende Buena Vista Social Club. Na zijn periode in deze Cubaanse band, probeerde hij het met een solocarrière waarbij de artiest het wat meer ging opzoeken in de wereld van de jazz. Persoonlijk ben ik al een tijdje in de ban van zijn ietwat experimentele jazzmuziek en de song die mij het meest bekoort is ‘80’s’; een mooie mix van opzwepende jazz met een klassiek pianostuk op het einde als anticlimax. Ik was dan ook blij verrast toen ik Fonseca in de programmatie van 30CC zag staan en twijfelde geen moment om mijn ticketje te bemachtigen die mij toegang gaf zulke pianist live aan het werk te zien.

Diawara
Fatoumata Diawara is een Malinese zangeres die naast haar zangcarrière ook meespeelde in de film Timbuktu en ze is bezig aan een gestage opmars als vertegenwoordigster van de Afrikaanse zang. Ze begon als backingvocalist van de Malinese zangeres Oumou Sangaré en debuteerde in 2011 solo met haar album ‘Fatou’. Er is een potentieel mooie carrière voor haar weggelegd dus onthoud zeker de –niet al te moeilijke naam- Fatoumata Diawara!

Fonseca & Diawara
Het duo is al een tijdje op tournee met hun nieuwe album ‘At Home’ en zondagavond 22 november was het aan het Leuvense publiek om te genieten van hun performance. Samen met Joel Hierrezuelo (percussie), Ramses Rodriguez (drums), Bah Sekou (gitaar), Yandy Martinez (basgitaar) en Sidibé Drissa (kamale ngoni) kwamen ze om iets na 8 het podium op onder enthousiast onthaal van de Schouwburg. Deze frisse novemberavond werd direct verwarmd door hun exotische verschijning en muzikaal werden de eerste noten ingezet onder luidkeelse gillen van Diawara. Maar het oog wilt ook wat en met enthousiaste Afrikaanse dansen werd het publiek geëntertaind door de Malinese.

Tussen elke song kon de Schouwburg zich na een tijdje al verwachten aan een soort preek of oproep tot vrede en verdraagzaamheid. Aanvankelijk in een ietwat onverstaanbaar Engels, maar na enkele performances beseften beide muzikanten dat dat hen niet al te goed af ging, dus ging Diawara voort in het Frans. Het vierde nummer Clandestin werd ingeleid met een pakkende Franstalige speech over de Afrikaanse overheid die meer aandacht moest hebben voor de rechten van hun volk en een betoog over de vrijheid die vrouwen horen te hebben om te kiezen met wie ze trouwen, iets waar Diawara zelf veel belang aan hecht aangezien ze zelf werd uitgehuwelijkt met een neef en daardoor op de vlucht sloeg. Ook vertelde ze dat het belangrijk was om te reizen want we leren niet alles op school, maar we verwerven onderweg kennis door te reizen. Wat volgde was een intiem duet tussen beide protagonisten.

Het hoogtepunt van de avond kwam onmiddellijk daarna met enkel de Cubaanse artiesten in de spotlights, of m.a.w. Roberto Fonseca aan de piano, Ramses Rodriguez aan de drums en Yandy Martinez die de bas verzorgde. De Cubanen nodigden ons uit even een trip te maken naar hun land en te genieten van hun plaatselijke muziek. Al was Fonseca niet altijd even verstaanbaar met zijn toch wel gebrekkig Engels en zware stem, het was duidelijk dat hij van zijn land houdt en dat hij trots is die klanken voor een publiek te mogen spelen. Met een perfecte mix tussen stevige jazz en een soort salsa of tango werd de zaal volledig in trance gebracht door deze zwoele muziek. Hiervoor was het allemaal nogal Afrikaans getint en was ik niet volledig overtuigd, maar dit nummer was gewoon pure jazz die mij nog lang zal bijblijven. Dit was de Roberto Fonseca waarvoor ik was gekomen.

L’amour est plus fort que les armes. Nous avons nos armes: notre piano, notre guitare, notre batterie.

Na deze topper volgde weer een uitgebreid applaus van de Schouwburg, een dankbetuiging van beide hoofdfiguren voor elkaar en een maatschappijkritische speech van Fatoumata Diawara om het volgende nummer in te leiden, een rode draad door dit concert. Madiba (AKA Nelson Mandela) kwam nog aan bod en vooral een oproep tot vrede werd vaak aangehaald, maar afgezaagd werd dat allesbehalve. Het was duidelijk dat elke persoon aanwezig op het podium oprechte liefde had voor muziek, streefde naar vrede en daarbij passioneel de kracht van muziek verdedigde want uiteindelijk is liefde veel sterker dan wapens. Een duidelijke boodschap die niet ongepast was in deze tijden van onvrede (in de hele wereld trouwens).

Om te eindigen werd Bibisa gespeeld, het enige nummer deze avond dat ik kende en tevens het begin van de samenwerking tussen Roberto en Fatoumata in 2012. En niet alleen Fonseca, Diawara en de band hadden hun rol in dit nummer want er werd het publiek gevraagd al hun boze gedachten en frustraties uit het lichaam te werken door ‘united’ mee te zingen met tekst. Iets wat niet al te moeilijk was aangezien het enige woord ‘Bibisa’ was. Wel een krachtige manier om dit concert mee af te sluiten want de toeschouwers werden eindelijk losgeweekt van hun rode stoeltjes om mee te dansen met de muziek. Iets wat daarvoor eerder was weggelegd voor alleen Fatoumata Diawara, die haar Afrikaanse dansskills opvoerde. Het was dan ook soms wat té veel dansmuziek voor een zaal als de Schouwburg, misschien dat het totaalspektakel beter tot zijn recht zou gekomen zijn in een minder intieme zaal die meer uitnodigt tot ambiance. Dat was dan ook het enige kleine minpuntje aan deze avond want het was genieten van minuut 1 tot minuut 90. Soms was ik niet volledig mee, maar het werd een volmaakt schouwspel met universele jazz op een bedje van interessante maatschappijkritiek in de Schouwburg.

Door Maarten Dascotte.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Bookmark and Share