Archief voor ‘‘t Leives’

Boekvoorstelling: Leuvense straatnamen, pleinen en wijken

Vandaag: eerste dag van de zomer, werd bij een temperatuur van 32° dit boek voorgesteld in café De Phare op de Naamsesteenweg in Heverlee.

Op een zeventigtal bladzijden worden de namen van vele Leuvense straten, pleinen en wijken verklaard. Je komt te weten hoe die aan hun huidige – en soms ook vroegere- naam gekomen zijn. Allemaal interessante weetjes, zowel voor de “oude” als voor de “nieuwe” Leuvenaar. Vermits het en uitgave is van “den Akademie van ‘t Leives” (Academie voor het Leuvens dialect) is het boek tweetalig: AN en Leives.
Deze vierde “verbeterde en vermeerderde druk”- de vorige dateerde van 2007- bevat heel wat foto’s: recente en oude. Leuk om vergelijkingen te maken.

IMG_0006

Een groot gedeelte van de originele tekst die tot stand kwam onder leiding van de kranige, 91-jarige Paul Reekmans, is dezelfde gebleven.

IMG_0019

IMG_0016

Het is de verdienste van Rudiger Vangeel de teksten te actualiseren en aan te passen aan de nieuwe spelling van het Leives. Duivel doet al Eddy Bruers zorgde voor het uitgebreide fotomateriaal.

De zoveelste realisatie van “den Akademie van ‘t Leives.” die wij veel succes toewensen. Het boek is te koop aan de prijs van 10 Euro.

TWEEMAAL KÈSMISLIEKES met DE JOORZANGERS

De JOORZANGERS: het koor van “de Leuvense mannen van het jaar”, treedt dit jaar tweemaal op tijdens de kerstperiode.

Een eerste keer op de KERSTMARKT op zaterdag 10 december om 17 uur op het podium van het Ladeuzeplein. Zij brengen een 15-tal kerstliederen ten gehore, uiteraard allemaal in het Leuvens dialect. Hun warme stemmen dragen bij tot de gezellige sfeer op de kerstmarkt. U bent vriendelijk uitgenodigd.

Het tweede optreden is het KERSTCONCERT in de mooi gerestaureerde (en verwarmde!) Sint- Pieterskerk op vrijdag 16 december om 20 uur. Omdat het de vijfde keer is dat DE JOORZANGERS daar hun kerstconcert geven, heeft het “Verbond der Jaartallen” kosten noch moeite gespaard om er iets speciaals van te maken. Een aantal gekende en minder bekende kerstliederen worden afgewisseld met gastoptredens. Ook een paar niet-Leuvenaars doen een merkwaardige inspanning om in het Leuvens dialect te zingen. Wie dat zijn? Dat kom je te weten op vrijdag 16 december om 20 uur.
De inkom is gratis. U krijgt een exemplaar van de liederteksten die gezongen worden en u mag meezingen!
Gezien het succes tijdens de vorige jaren, raden wij aan tijdig aanwezig te zijn!

Tot dan?

Affiche_finaal bovenaan

UTOPIA – lied in het Leuvens dialect

Een lied over UTOPIA?
Natuurlijk! Dat mocht toch niet ontbreken in het kader van het Leuvense stadsfestival met als thema Thomas More!
In het Leuvens dialect?
Ja, want het lied wordt gezongen door het koor van de Leuvense JOORZANGERS -en nog wel in première- ter gelegenheid van de Leuvense namiddag en avond in de stadsschouwburg op zaterdag 19 november om 14 en om 20 uur. Welkom!
Een vertaling in het AN?
Die is er voorlopig niet, omdat de tekst eenvoudig is en iedereen ondertussen wel het verhaal van Thomas More en zijn UTOPIA kent. Of niet?

Melodie: Funiculi, funicula. Tekst: Hugo Geeraerts.

1.Oë èèès, oë es in Ingeland geboure, den Thomas More, Seur (Sire) Thomas More
Ze lie-ieëven es ‘n ieël langè istoure, van Thomas More, Seur Thomas More
Z’n aavers woore defteg avekoote, in Londen stad, ‘k zên eu moo dat!
Moo dooo, doo iët em et ni bòë geloote, oë wilde mieër, veil mieër as daaat!
Refroën 1:
Oë es boë den biskop toen gegon,
en studeide vei nog nen diplom
Oë aa d’er ieën, oë aa d’er twieë, oë aa d’er droë, oë aa d’er vier
Studeire was vei Thomas z’n allèrgrutste plezier.

2. In Lei-eive kwampen al doë slimme manne, sumtèds bojieën, sumtèds bojieën
Eraaa-smus was oeët Rotterdam gekoume, vei em te zien, vei em te zien
Vesaaa-lius snei d’ ieëste minsen oupe, wette geu waa, wette geu waa!
En Justus Lipsius van d’ humaniste, was er uek boë, da zen d’er droë!
Refroën 2:
More aa ka-me-rooden ouveral
Moo wie zag em èt liefste van al
Da was ni ieën, of uek ni twieë, en uek ni droë, ‘t woore der vier
Al doë slimme voors ginken in Leiven up de zwier!

3. Zue kwaaamp, zue kwamp den Thomas uek noo Leive, de schoenste stad, die der bestoot,
Vei zoë-oëne nieven buk doo oeët te jeive, boë Dirk Martèns, Ieëversestroot
UTOOPIA da was doovan den titel, UTOPIAA! UTOPIAA!
Doomei-ei waa ‘t em de wieëreld deun verandre, vei ‘t noogeslacht, e geu gedacht!
Refroën 3:
Up ‘n oëland, mei selekt publiek
Giënen oë-gen-dùm, dat es uniek
Alleman geloëk, en gieë gezoëk, en optimist tot in de kiiist
Thomas wàs de man die more en more doo-ouver wist!

4. Thomaaas, da was nen ieële katolieke, gunk noo de mis, at ‘s vroëdoos vis,
Oë krei-eig noëg boel mei Hen-de-rik den achtste, de woëvezot, de woëvezot,
More waa ni mei de Paus Clemens gon klappe, de keinink waa, sjieë van z’n vraa
Doomei-ei wid Thomas in ’t gevang gesmeite, oë bleif doo lang, ze lieëve lang
Refroën 4:
Thomas More zenne kop wid afgekapt
Ieël de wieëreld ieëd ervan geklapt
Oë kreig gieën groose, dispensoose, want doovei was ‘t veil te loot
Vei dà te kompenseire wid Thomas oëleg verklood.

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (les 41)

Nog ‘more’ ouver UTOPIA: tonieël in den teooter

Et es in Leive vei de moment ieën en al Thomas More en UTOPIA wat de klok sloogt. Den ‘Academie van ’t Leives’ lot zich doo nit on kinne en spelt in den teooter et tonieëlstik mei de veilzeggenden titel: ” Thomas More moet noo Leive”. Natierloëk in ‘t Leives. Zue verlupt ten andere ieël den achteneun, die doovei de “Leivesen Achteneun” ieët. Dootem van ‘t gebeire: zooterdag 19 novèmber.

‘s Achteneuns

De vertuening in den achteneun begint om 14 iere. Et tonieëlstik wed veiafgegon dei ne quiz die, volgens joorlekse gewoente, gespeld wed dei den bergemister Louis Tobback en z’n onangers, mei as teigespeilers diëken Dirk De Gendt en z’n akoliete. Wed’et upnief nen eroïsche stroëd? Me wachten af.
Up ‘t ende van de vertuening wed et UTOPIA– lied ten geüere gebrocht. Et wed upgedrooge on Andrei Van de Putte, de recent ouverleiden dirizjent van et kuer DE JOORZANGERS. Oë aa de gewènte vei, elke kië as er iet belangroëks te deun was, e gelegenoëdslied te schroëve. Hugo Geeraerts schreif den tekst. De melodie es doë van et lievelingslied van André: “Et lied van Poope Toune”.

‘s Oovens

Boë d’oovendvertuening die begint om 8 iere, wed de tonieëlupveuring veiafgegon dei een uptreide van et kuer DE JOORZANGERS. Ze zingen ‘n tiental liekes in ‘t Leives, wooboë de onweizege kinne/ meige meizinge. Et uptreide wed afgesloute mei de première van et lied UTOPIA, da swènst de inloëding vermt vei et tonieëlstik.

NB: As ge deizen tekst in ‘t schue Vloms wilt leize, moete gon kieke up de weblog: www.LeveninLeuven.be, woodat em intege dooge gelê al es up verscheine.

Amezeid aale!

001

Nog ‘more’ over UTOPIA: toneel in de stadsschouwburg

001

Het is in Leuven momenteel één en al Thomas More en UTOPIA wat de klok slaat. De ‘Academie voor het Leuvens Dialect’ laat zich ook niet onbetuigd en voert in de stadsschouwburg het toneelstuk op met de veelzeggende titel: ‘Thomas Morus moet noo Leive.’ Uiteraard in het Leuvens dialect. Zo verloopt ten andere de ganse namiddag die daarom: “De Leivesen Achteneun” heet. Datum van het gebeuren: zaterdag 19 november.
De namiddagvertoning start om 14 uur. Het toneelstuk wordt voorafgegaan door en quiz die naar jaarlijkse gewoonte gespeeld wordt door burgemeester Louis Tobback en zijn aanhangers, met als tegenspelers deken Dirk de Gendt en zijn volgelingen. Wordt het opnieuw een heroïsche strijd? Wij wachten af. Op het einde van de vertoning wordt het UTOPIA lied ten gehore gebracht. Het wordt opgedragen aan André van de Putte, de recent overleden dirigent van het koor DE JOORZANGERS. Hij had de gewoonte om bij belangrijke gebeurtenissen een gelegenheidslied te schrijven. Hugo Geeraerts schreef de tekst. De melodie is die van het lievelingslied van André: ‘Het lied van Poope Toune’.
Bij de avondvertoning die begint om 20 uur, wordt de toneelopvoering voorafgegaan door een optreden van het koor van DE JOORZANGERS. Zij zingen een tiental liederen in het Leuvens dialect, waarbij de aanwezigen mogen/ kunnen meezingen. Het optreden wordt afgesloten met het in première zingen van het lied UTOPIA, dat tevens de inleiding vormt voor het toneelstuk.
NB: Deze tekst, alsook de tekst van het UTOPIA lied worden kortelings op de weblog van ‘Leven in Leuven’ gepubliceerd in de rubriek ‘Leuvens dialect voor allen, ook voor niet- Leuvenaars’.

LEUVENS DIALECT VOOR ALLEN, OOK VOOR NIET-LEUVENAARS (les 40)

DE UITSPRAAK VAN DE KLINKERS IN HET LEUVENS DIALECT

We proberen te verduidelijken hoe de klinkers worden uitgesproken. Noteer alvast: het Leuvens dialect is veel rijker aan klinkerklanken dan het Nederlands.
Om deze grote variatie van klanken leesbaar te maken, uit te spreken en herkenbaar te schrijven, maken wij gebruik van accenten, trema’s en diverse lettercombinaties.

Letter A: 6.
A: ambras (herrie), Â: elân (elan/ stuwkracht), Aa: baave (bouwen), Ai: vaike (vaatje), Aj: amaj (neen maar…), Au: blaut (blauw).

Letter E: 8.
E 1: gelikkeg (gelukkig), E 2: ketter (korter), È: kètter (ketter), Ê: pjêd (paard), Ee: eelabee (hela!), Ei: Leive (Leuven), Eu 1: meuder (moeder), Eu 2: bonheur (Frans).

Moeilijk? Maar neen! Vergelijk met het Nl. werkwoord: re-de-ne-ren. Drie open lettergrepen en drie keer een verschillende uitspraak van de letter -e. Je hebt dat vroeger zo geleerd en onthouden en nu spreek je dat automatisch correct uit.
Dat is een taal leren…

Letter I: 3.
I: zister (zuster), Ie: dievel (duivel), Ieë: bieën (been).

Letter O: 10!
O: locht (lucht), Ô: mazjôr (majoor), Oe: boelt (bult), Oë: oëleg (heilig), Oeë: ajoeën (ajuin), Oei: koei (koe), Oi: noil (naald), Oij: zoije (zieden/ koken), Oo: goote (gaten), Ou: belouve (beloven).

Letter U: 4.
U 1: ekskuzeire (excuseren), U 2: bum (bom), Ue: dued (dood), Uu: slaptituut (inzinking).

Letter Y: 0!
Bestaat niet in het Leives! Wordt steeds de letter i.

In essentie komt het hierop neer: alles wat het LEZEN van het Leuvens dialect kan vergemakkelijken, wordt ook daadwerkelijk toegepast. Voorbeelden:
– de klinker in een open lettergreep wordt in het Nl. lang uitgesproken, maar kort geschreven. Die wordt bij het Leuvens LEZEN lang uitgesproken, maar OOK LANG GESCHREVEN, dus: verdubbeling. In het Nl. wordt ‘tafel’ als taafel uitgesproken. De Leuvenaar maakt van de a een o, en leest en schrijft: toofel.
– de regel van de drieklank in het Nl. wordt ook in het Leives systematisch toegepast: knieën in Nl., blijft knieën in het Leives.
– als je zou kunnen missen met de uitspraak van de drieklank, zet je een trema, EN HOU JE DAARMEE REKENING BIJ DE UITSPRAAK.

Besluit: niet interpreteren! Lezen wat geschreven staat en alle letters uitspreken!

Deze tekst is gedeeltelijk overgenomen uit het LEUVENS LEXICON, uitgegeven in 2013 door de Academie van het Leuvens dialect, en te koop in de Leuvense boekhandels.

LEUVENS DIALECT VOOR ALLEN, OOK VOOR NIET-LEUVENAARS (les 39)

Een woordje vooraf:
1. In deze 39ste les publiceren we vijf zinnen waarin enkele eigen(aardig)heden van het Leuvens dialect zijn verwerkt. Zoals in les 25.
2. Als je die zinnetjes kunt opzeggen zonder te spieken of over je tong te vallen, dan ben je goed op weg om een mondje Leuvens te praten! Probeer maar eens!
E woudeken up veirand:
1. In deis neigenendètegste les publiseire me voëf zinne wooïn intege oeëgen(oordeg)eede van et Leives dialekt zen verwèrkt. Gelak as in les voëfentwinteg.
2. As ge doë zinnekes kint upzê zonder af te kieke of ouver eu tong te valle, dan zoëde geud op weg vei e moinjke Leives te klappe. Probei moo ne kieë!

We beginnen er aan: / Me beginne d’er on:

1. Je kan in het station van Leuven de trein nemen naar Heverlee, dan ben je op vijf minuten daar.
1. Ge kint in de stoose van Leive den trên pakke noo Ieëver, dan zoëde up voëf meniete doo.

2. Er is een regenbui gevallen waardoor ik helemaal nat ben geworden. Daarna ben ik met mijn hakken in de modder gezakt tot aan mijn enkels en zowel mijn schoenen als mijn hielen zijn zeer vuil!
2. Doo es ‘n drasj reigen gevalle wooda’k strontnat van gewedde zen. Ternoo zen ek mei men pollevieë in de mous gezakt tot on m’n knoesele en zuewel m’n galosje as men vèsseme zèn noëg voeël!

3. Ik heb voor mezelf een boeket mooie bloemen gekocht omdat ik eigenaar ben geworden van een huisje met een stukje tuin, in de Schipstraat (vroegere benaming van het voorste deel Mechelsestraat).
3. ‘k Em vei men oëge nen boukei schuen blumme gekocht, mei da ‘k oëgenieër gewedde zèn van en oeëzeke mei ewat achteroeët, in de Sjipstroot (de vriggere noom van et veitste stik van de Mechelsestroot).

4. Die twee jongens op dat klein karretje lijken fel op mekaar. Ik kan ze bijna niet uit mekaar houden.
4. Doë twieë gamêns (of: kadeië) up da klaa kèrreke trekke noëg upieën. Ik kan ze bekènst nit oeëtieën aave.

5. Wat moet je doen als je moe bent? Ik zal het je uitleggen. Het is zeer eenvoudig, hoor! Dan moet je stoppen met werken en je neerleggen.
5. Wa moete deun as ge mieg zoët? ‘k Zal ‘t eu eksplikeire. ‘t Es noëg simpel, zènne! Dan moete oeëtsjieë mei wêrke en eu neine lê!

Voor oude EN nieuwe Leuvenaars! De maandag van Leuven Kermis.

Als je een echte Leuvenaar (man of vrouw) bent, of het wil worden, dan moet je voldoen aan twee essentiële voorwaarden:

1. Je neemt de ganse dag vrij op MAANDAG 5 SEPTEMBER!
2. Je bereidt je voor om de hele dag te stappen en rond te lopen. De stad is die dag trouwens volledig afgesloten voor alle verkeer.

Maandag (een werkdag!) vijf september is dè grote dag voor de Leuvenaars. Met duizenden lopen ze rond, overal in de stad. Ze nemen vrijaf, komen van heinde en verre om hun geboortestad nog eens terug te zien, hun familie of vrienden te bezoeken of te ontmoeten, of/ en naar de feestmarkt, braderie of kermis te gaan, andere Leuvenaars te zien, te groeten, te babbelen, samen ‘ne pot te pakken’…

Voor wie dat ook wil zien en beleven, volgt hier de beschrijving van één van de mogelijke “tochten” die je laten kennismaken met wat Leuvenaars nauw aan het hart ligt: de feestmarkt, want dat is de plaats van het gebeuren.
Pas op! Die sluit om 14 uur en dus is het kwestie van op tijd te vertrekken.

Een goede raad: je komt best te voet of met de fiets. Voor wie met de wagen komt, is het aanbevolen te parkeren aan de stadsrand en de ringbus te nemen tot aan de Kapucijnenvoer. Reken er niet op dat je nog een plaats vindt op parking Bodart. Daar staat het vol vanaf 6 uur ‘s morgens!

START

Start en afspraakplaats met enkele vrienden: rond 10 uur aan café VETTEN OS, Kapucijnenvoer. Enkele honderden mensen hebben daar ook afspraak…
Wij eten een “pistolé met gekapt” (gehakt) en drinken daarbij een pint “half en half” (blond bier gemengd met bruin tafelbier). Voilà! We zijn er klaar voor!
We wandelen naar de hoger gelegen Heilige Geeststraat waar de veemarkt plaats vindt. We kijken er naar de voor- en achterkanten van koeien, paarden, ezels, schapen en al wat de veehandelaars nog meer meegebracht hebben om te verkopen. Vorig jaar stonden er ook struisvogels en lama’s te kijk. Met een beetje geluk kan je een verkoop zien beslechten: dat gebeurt nog steeds door mekaar driemaal stevig in de handen ‘af te kloppen’.

Na enkele honderden meters komen we aan de kruidtuin en beginnen onze rondgang met het boomgaardgedeelte. Er staan allerlei fruitbomen in tientallen soorten en kleuren. Ze zijn des te mooier omdat ze in dit seizoen vruchten dragen. Ook bij de groenteteelt loont het de moeite even stil te staan en eventueel wat namen van kruiden bij te leren.
Via de “verdoken vijver” met waterplanten, komen we aan het tuin- en bloemengedeelte. Vandaar hebben we toegang tot de nieuwe serre met boomvarens: echt de moeite! Vooraan in de tuin bezoeken we de tentoonstelling van neerhofdieren met alle mogelijke varianten van kippen, duiven, konijnen, cavia’s, fazanten en weet ik veel, de een al mooier dan de andere…
Het is 11 uur voorbij als we aankomen in de warme serre met tropische planten: koffie-, thee- ananas- en bananenbomen, orchideeën èn… wie vindt het? Een “kruidje-roer-mij-niet” dat graag laat zien hoe het aan zijn naam gekomen is.

Vandaar naar de oranjerie, met metershoge palm- en andere bomen. Het is ook daar dat aquarium-, terrarium en cactusliefhebbers hun gading vinden. Achteraan staan de imkers met korven en honigraten vol met bijen. Het komt erop aan de bijenkoningin te vinden, dan mag je jezelf trakteren op een glas mede (aperitiefwijn gemaakt van honig). Nogal zoet, maar daarna smaakt een frisse pint eens zo lekker.
We bewonderen de grote koi’s in de visvijver en gaan door richting Sint-Jakobplein, naar de “beestenmarkt”. Daar zijn allerlei prijskampen aan de gang voor de dikste, langste, grootste koe, paard, schaap… en ook een show met stoere Brabantse trekpaarden, evenals kinderanimatie.
Er worden ook ruitertornooien gehouden. Die worden door ruiters en supporters uitgebreid besproken bij de verschillende drank- en eetstandjes.

DE NAMIDDAG

Het is ondertussen 1 uur: tijd voor een pak frieten met mayonaise en een cervelaatworst.
Voor de grote feestmarkt (de 67ste!) gaan we via de Kapucijnenvoer naar de Brusselse straat. Overal staan er kraampjes waar welbespraakte venters hun niet-alledaags keukengerei en andere prularia te koop aanbieden.
Wij steunen ook graag het traditionele jaartallenleven in Leuven en kunnen aan een van hun standen (eindelijk!) nog eens wat zitten om bij te komen.
Verder gaat het -rustig aan- naar de Parijsstraat voor een “bukserink” ofte: vers gebakken, gefileerde bakharing op een grijze boterham. Mmm! … en daar krijg je dan weer terug dorst van. Die kunnen we lessen op de Oude- of de Grote Markt. Het enige probleem is: een lege stoel vinden, want dit is ook de plaats om te zien en gezien te worden. De inwendige mens kan versterkt worden aan de kraampjes met streekproducten. Vandaag is het tevens de laatste dag dat je op de Grote Markt het begoniatapijt kunt bewonderen. Het thema is dit jaar Thomas More en zijn UTOPIA.
In Tiensestraat en Bondgenotenlaan is er braderie. Andere mogelijkheid:
je loopt door tot aan het Martelarenplein voor nog een stuk van de kermis, of de tweedehandsmarkt met brocanterie en antiek. Daar zijn er om het uur optredens te zien en te horen van zes verschillende groepen en vedettes.
Ambiance? Die vinden we aan de podia in de Diestsestraat bij de authentieke Leuvense cafés: Marengo en Jeeskesboom. Je kan er op de koppen lopen!

Wie vermoeid is, gaat naar huis, onder het motto: ’t is morgen werkdag!
De echte “Maandag van Leuven Kermis vierders” lopen nog eens rond op de kermis en eten nog een portie mosselen met friet of een pak smoutbollen, en… en…

Wat een dag!

DOEN!!!

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet Leuvenaars (Les 38)

Om te begrijpen waarover het gaat, lees je eerst de negen zinnetjes in het Nederlands.

WEET JIJ WAAROM DAT…
…DE TROUWRING GEDRAGEN WORDT AAN DE RINGVINGER?

1. Om te beginnen moet je weten dat aan alle vingers een symbolische betekenis wordt gegeven. Om dat te begrijpen is het best dat jij die betekenis onthoudt.

2. De duimen vertegenwoordigen de ouders.
De wijsvingers staan voor broers, zussen en vrienden.
De middenvingers ben jij zelf.
De ringvingers vertegenwoordigen je partner.
De pinken symboliseren je kinderen.

3. Doe nu het volgende:
Zet je handpalmen evenals je vingertoppen tegen mekaar. Plooi dan de middenvingers volledig, zodat de knokkels mekaar raken. De andere vingers blijven gestrekt en de vingertoppen blijven mekaar raken.

4. Probeer nu je duimen van mekaar te halen. Dat lukt! Inderdaad: dat zijn je ouders, en daarmee leef je niet je hele leven lang.
Duimen terug tegen mekaar.

5. Doe nu hetzelfde met de wijsvingers. Dat lukt ook. Ja, want ook met broers, zussen en vrienden is het contact niet tot het einde van je dagen.
Wijsvingers terug tegen mekaar.

6. En nu je twee pinken: ook dat lukt. Begrijpelijk, want jouw kinderen gaan immers na een tijdje hun eigen weg.
Pinken terug tegen mekaar.

7. En nu komt het!

8. Probeer nu maar eens je ringvingers van mekaar te halen: dat lukt van geen kanten! Dat komt omdat dit paar vingers staat voor je partner en die is bestemd om met jou samen te blijven voor de rest van jullie leven.

9. En daarom wordt aan die vinger de trouwring gedragen.

En naa, ‘t zèllefste veroileke, moo dan in ‘t Leives. Uek in neige zinnekes.

WETTE GOË VEI WA DA…
DEN TRAARINK GEDROOGE WED ON DE RINGVINGER?

1. Vei te beginne moete weite dat on alle vingers een simboulische betieëkenis wed gejeive. Vei ‘t geu te verston, es et best da ge doë betieëkenis ontoud.

2. De doeëme verteigewoudege de aavers.
De woësvingers doë ston vei bries, zisters en kameroode.
De twieë middevingers da zedde goë zelf.
De ringvingers da’s ouve partenêr .
De pinke doë simbolizeire eu kindere.

3. Doe naa et volgende:
Zet eu andpalme en eu vingertoppe tênieën. Ploet dan de middevingers ieëlemoo, zuedat de knoukels malkandere rooke. D’ ander vingers bloëve gestrekt en de vingertoppe bloëve malkandere rooke.

4. Probei naa eu doeëme vanieën t’ oole. Da likt! Vanoëges: da zen eu aavers en doo lieëfde ni mei eu lieëve lank.
Doeëme vrum tênieën.

5. Deu na etzelfste mei eu woësvingers. Da likt uek. Joo, want uek mei bries, zisters en kameroode edde gië kontakt tot ‘t ende van eu dooge.
Woësvingers vrum tênieën.

6. En na eu twieë pinke: uek da marsjeit. Begroëpeloëk, want eu kadeië gon noo e tejke ennen oëge wèg.
Pinke vrum tênieën.

7. En naa kom et!

8. Probei naa moo ne kieë eu ringvingers van makandere t’ oole. Da likt van gieën kante! Da komt omdat da poor vingers ston ve euve partenêr en doë of doëne es bestemd vei mei aa soome te bloëve vei de rest van aale lieëve.

9. En doovei wed on doëne vinger den traarink gedrooge.

LEUVENS DIALECT VOOR ALLEN, OOK VOOR NIET-LEUVENAARS (les 37)

Om te begrijpen waarover het gaat, lees je eerst tien zinnetjes in het Nederlands.

Zingen helpt tegen snurken of ronken in je slaap!

1. Niets is zo hinderend als snurken of ronken als je ‘s nachts in bed ligt. En is het niet voor jezelf, dan is het voor je partner die niet kan slapen van je lawaai.

2. Engelse professoren hebben een eenvoudige remedie ontdekt dat het snurken vermindert of zelfs volledig kan doen stoppen, en dat is: regelmatig zingen!

3. Ze hebben een honderdtal mensen onderzocht die dergelijke problemen hadden.

4. Die vrijwilligers kregen een CD mee naar huis, met daarop zangoefeningen.

5. Daar moesten ze thuis iedere dag twintig minuten mee bezig zijn.

Wat stelden die geneesheren-specialisten vast?

6. Na drie maanden snurkten en ronkten die proefpersonen minder dikwijls en minder hard.

7. En nog iets: overdag voelden ze zich minder slaperig en ze schrokken niet meer wakker door ademnood (apneu).

8. De dokters denken dat die zangoefeningen de toon en de kracht van de spieren in de keel versterken.

9. Daardoor kunnen die spieren ‘s nachts niet in elkaar zakken, want dat is immers de voornaamste oorzaak van snurken.

10. Besluit

Je moet doen zoals de mannen van het koor van DE (Leuvense) JOORZANGERS: veel zingen, en dan snurk je niet meer. Vraag het maar aan hun bedgenoten…

En naa, ‘t zèllefste veroileke, moo dan in ‘t Leives. Uek in tien zinnekes.

Zingen elpt teige snereke of runke in euve sloop!

1. Niks es zue zjenant as runke of snereke as ge ‘s nachs in eu bed ligt. En es et ni vei eu oëge, dan es ‘t vei euve partenêr die ni kan sloope van eu lawoët.

2. Ingelse professers emmen een simpel remeide gevonge dat et snereke vemindert of zelfs ieëlemool kan deun stoppe, en dat es: reigelmooteg zinge!

3. Z’ emmen een onderdtal minsen onderzocht die doë probleimen aane.

4. Doë vroëwillegers kreigen ‘n CD mei nor oeës, mei dooüp zangeufeninge.

5. Doo moeste ze toeës iedren dag twinteg meniete mei beizeg zoën.

Wa konstateide doë doktours-speisjaliste?

6. Noo droë moinde snerekte en runkte doë preufpersuenen minder dikkes en minder êt.

7. En nog iet: swenst den dag vilde z’ enne minder sloopereg en ze schoute ne mieë wakker van gieënen oosem ne mieë ‘t emme (apneu).

8. De doktours zen van ‘t gedacht dat doë zangeufeninge den tuen en de kracht van de spieren in de kieël verstêrke.

9. Doodei kinne doë spiere ‘s nachs ni inieënzakke, want dat es emmes de prinsepoilste uerzook van snereke.

10. Besloeët

Ge moet deun gelak as de Leivese JOORZANGERS: veil zinge, en dan snerekte ne mië. Vroog et moo on enne bedgenuete…