Posts getagd met ‘De brand van Leuven’

Digitaal lespakket ‘De Brand van Leuven’ voor Leuvense scholen

De historische documentaire ‘De Brand van Leuven’, het eerste samenwerkingsverband tussen de stad Leuven en Fonk vzw, was een schot in de roos. De stad Leuven besloot om de dvd van deze aangrijpende documentaire gratis aan te bieden aan alle Leuvense scholen. “Omdat het van belang is dat de kinderen en jongeren van vandaag deze sombere bladzijde uit de Leuvense geschiedenis kennen en kunnen duiden”, zegt schepen van cultuur Denise Vandevoort. Aanvullend bij de documentaire liet de Erfgoedcel Leuven een digitaal lespakket ontwikkelen, dat ook gratis kan worden opgevraagd.

In ‘De Brand van Leuven. Kroniek van een oorlogsmisdaad’ vertelt oorlogsjournalist en Leuvenaar Rudi Vranckx hoe Leuven eind augustus 1914 het slachtoffer werd van blinde oorlogsrazernij en wat de motieven voor deze vreselijke misdaad waren. De dvd van de documentaire werd dankzij de erfgoedcel en de stad Leuven al gratis aan elke Leuvense school bezorgd. Aanvullend bij het tijdsdocument is er nu ook een digitaal lespakket beschikbaar. Dat pakket biedt leerkrachten van de derde graad lager onderwijs en van de eerste en derde graad middelbaar onderwijs enkele lesopties om voor en na het bekijken van de documentaire dieper op het thema in te gaan.

Maatwerk per doelgroep
Auteur Leen Alaerts (lector geschiedenis KHLeuven) heeft elementen uit de documentaire samengebracht op basis waarvan leraren op maat van hun leerlingen de leerinhoud zelf verder kunnen bepalen. Deze tekstuele synthese wordt bovendien verrijkt met extra beeldmateriaal dat hoofdzakelijk afkomstig is uit het stadsarchief.

Lesoptie 1 biedt een kader om binnen één lesuur zowel de documentaire (30 minuten) te bekijken als ze klassikaal te bespreken. In lesoptie 2 wordt aan de hand van extra documenten nog dieper ingegaan op de inhoud. Deze lesopties kunnen zowel in het secundair onderwijs als in de derde graad van het basisonderwijs ingezet worden.
Lesoptie 3 is de meest uitgebreide en richt zich op de oudste doelgroep, de derde graad van het secundair onderwijs. Hierin worden bovendien methodieken aangereikt om de leerlingen historische kritiek te laten toepassen op de documentaire en op de documenten. Ook de documenten verschillen in moeilijkheidsgraad naargelang de leeftijd en competenties van de leerlingen.

De erfgoedcel en de stad Leuven hopen met dit initiatief een interessant instrument te hebben ontwikkeld om kinderen en jongeren te laten nadenken over oorlog en zijn globale en lokale impact.

Scholen die geïnteresseerd zijn in het gratis digitaal lespakket, kunnen contact opnemen met de erfgoedcel op erfgoedcel@leuven.be of tel. 016 27 22 84.

Bookmark and Share

Belgisch vorstenpaar en Duitse president herdenken WO I

De Eerste Wereldoorlog. Elk jaar herdenken we die Grote Oorlog op 11 november, ook wel bekend als wapenstilstand. Maar in 2014, het jaar waarin het exact 100 jaar geleden is dat de oorlog begon, wordt er in ons land extra stilgestaan bij het leed en de overledenen. De laatste veterane mag deze verjaardag weliswaar niet meer meemaken (zij overleed twee jaar geleden), maar de herinnering aan de verliezen, de opgetekende verhalen en een land dat doorspekt wordt met monumenten, getuigen nog steeds dat het collectief bewustzijn de herhaling van zulke gruwel liever niet tegemoet ziet.

Leuven, als één van de steden die het hardst werd getroffen tijdens die Eerste Wereldoorlog, heeft een onlosmakelijke band met deze verjaardag. Exact 100 jaar geleden, op 4 augustus, viel Duitsland België binnen. Na ruim twee weken werd Leuven reeds bezet. Op 27 augustus werd de volledige bevolking uit de stad gedreven, waarna 2 dagen later, op 29 augustus, onze stad door de Duitsers in brand werd gestoken. 209 burgers kwamen om, en grote delen in het centrum en rond het station werden in as gelegd. In de brand die de hele stad teisterde, was één van de grootste verliezen wellicht de Universiteitsbibliotheek; van de rijke verzameling handschriften en de ruim driehonderdduizend boeken bleef niets meer over. De wereld keek verontwaardigd toe, en de brand werd een symbool voor de zinloosheid van de oorlog. De bibliotheek werd heropgebouwd, om dan tijdens de Tweede Wereldoorlog opnieuw de vlammen ten prooi te vallen – ironisch genoeg gingen tijdens die tweede brand ook veel na de vorige oorlog door Duitsland geleverde boeken verloren.

Nu, dag op dag een eeuw later dan die bewuste inval, kwam de Duitse president Joachim Gauck naar de martelaarstad Leuven, om, samen met koning Filip en koningin Mathilde, de start van deze gruwelijke periode te herdenken. Zowel het vorstenpaar alsook de president werden door burgemeester Louis Tobback opgewacht op de Grote Markt in Leuven. Ook twee van de ontslagnemende vice-premiers, Pieter De Crem, Minister van Landsverdediging, en Didier Reynders, Minister van Buitenlandse Zaken, waren aanwezig om de prominente gasten te verwelkomen. De president schudde de burgemeester de hand en leek zich te verontschuldigen. Daarna nam hij de tijd om het oude stadhuis te bewonderen, één van de gebouwen die tijdens de brand niet compleet verwoest werden. Nadat het vorstenpaar ook even de tijd nam om de talrijk aanwezige menigte te begroeten, begaf het gezelschap zich naar de Universiteitshal.

De president verontschuldigde zich voor het onrecht dat het neutrale België ten deel viel tijdens de overvallen van Duitsland, zowel in de Eerste alsook in de Tweede Wereldoorlog. “Vandaag komen we samen om de doden te herdenken. In verdriet staan we verenigd rond de graven, en we voelen het behouden van de vrede aan als een verplichting tegenover de slachtoffers van de oorlog”, aldus Joachim Gauck. Rik Torfs, rector van de KU Leuven, had voordien al zijn dankbaarheid betuigt dat net de president vandaag aanwezig was voor de plechtigheden. Hij haalde echter ook aan dat we niet mogen herdenken vanuit een positie waarin we onszelf beter wanen, alsof het ons nooit zou overkomen. Op dagen als vandaag moeten we eens te meer stilstaan bij hoe een dictatuur tot stand kan komen, waar iets niet doen net wel consequenties heeft, en welke angst, verdriet en pijn voortvloeien uit de handelingen zoals die 100 jaar geleden hebben plaatsgevonden.

Na de speeches werd er een gedenkplaat onthuld, ter herinnering aan de brand van Leuven en de gevallen slachtoffers – opgesteld in zowel het Nederlands, het Frans, het Engels alsook in het Duits. Ook werd even de tijd genomen om het Gulden Boek van de stad Leuven en de KU Leuven te ondertekenen.

Over de Bondgenotenlaan ging het daarna naar het Martelarenplein, waar de dranghekken wel enorm ver leken te staan. Koning Filip en president Gauck legden daar elk een bloemenkrans neer aan het oorlogsmonument voor de slachtoffers van Wereldoorlog I. President Gauck nam daarbij uitgebreid de tijd om de bloemenkrans met het nodige respect achter te laten. Onder het toeziend oog van enkele oud-strijders werd op trompet “Te Velde” ten gehore gebracht, waarna het gezelschap afscheid nam. Ook op het Martelarenplein nam het vorstenpaar nog even de tijd om de aanwezigen toe te wuiven, waarvan enkelen meer aandacht leken te hebben voor hen dan voor de eigenlijke herdenking.

Na een dag zoals vandaag ben ik me er heel bewust van dat de gruwel van de oorlog voor ons veelal iets is uit geschiedenisboeken en verbloemde verhalen van opa zaliger. Maar de conflicten die vandaag de dag woeden, kwamen in de afgelopen maanden wel uitermate dichtbij. Laat ons hopen dat velen onder ons elke dag heel bewust langs het oorlogsmonument op het Martelarenplein wandelen, wetende dat onze dagdagelijkse rompslomp in het niets valt vergeleken met de ellende van een oorlog die in onze o zo vredevolle straten reeds twee maal heeft gewoed. En laat ons mijmeren over de woorden van rector Rik Torfs: “Boeken zijn elkaars vrienden, ook als ze vijanden zijn”.

Lees verder.

Bookmark and Share

Marie Legrand, laatste getuige Brand van Leuven

Marie Legrand (°9/08/1911) is wellicht de enige Leuvenaar die nog uit eerste hand kan vertellen over de brand van Leuven. Ze was slechts 3 jaar toen de gruwel in Leuven uitbrak. De erfgoedcel van de stad Leuven, Toerisme Leuven en Fonk vzw besloten om deze gouden getuige te interviewen.

“De geur van de brand vergeet ik nooit meer.”



Marie Legrand (°Kessel-Lo 09/08/1911) is naar alle waarschijnlijkheid de laatste nog levende getuige van de brand van Leuven. Ze woonde met haar familie in de Brusselsestraat. Ze vertelt in het interview hoe ze zich nog steeds de geur van de brand herinnert. En over de vele mannen in uniform die ze allemaal “moffen” noemde. Haar verhaal is een aangrijpende getuigenis over oorlog, vernieling, vluchten, rouw en toch weer doorgaan. Door de ogen van een kind.

Het interview zal als een van de extra’s mee verschijnen op de DVD ‘De Brand van Leuven. Kroniek van een oorlogsmisdaad’. Deze DVD is vanaf 5 augustus te koop via Fnac, Standaard Boekhandel, enkele Leuvense krantenwinkels, Toerisme Leuven, Centrale Bibliotheek KU Leuven en www.daltonshop.be.

Bookmark and Share

Première kortfilm De Brand van Leuven

De productie van  vzw FONK  / Cinema ZED ging vanavond in première in het kader van het DOCVILLE -festival.

Dit in aanwezigheid van o.a. de producer en de ploeg van vzw FONK: Johan Van Schaeren en Frank Moens, verder met Koen Verlaeckt, secretaris-generaal dept. Internationaal Vlaanderen, met Rudi Vranckx, die de presentatie en voice-over van de film verzorgde en de Schepenen Denise Vandevoort en Dirk Vansina. Achteraf waren er korte, verhelderende interviews door Frank Moens.

Met “Kroniek van een oorlogsmisdaad / The Sack of Leuven” als ondertitel  werd een boeiend en pakkend sfeerbeeld opgehangen van die tragische rampperiode, eind augustus 1914.

Maandenlang is er intens gewerkt om er een samenhangend geheel van te maken, vertelde de producer. Speurend naar oude bronnen, archieven, om zowel bewegend als stil beeldmateriaal te verzamelen van die bewogen periode.
Bewegend beeldmateriaal was sowieso al erg beperkt terug te vinden – vele opnames bleken ook nog eens verloren gegaan…
Toch hebben de producenten recent ontdekte filmfragmenten kunnen verwerken. Voor fotomateriaal was het aanbod dan weer wel erg groot, dankzij het Stadsarchief Leuven, postkaarten, scans van propagandamaterialen…
Het tekstuele scenario is voor het grootste gedeelte gebaseerd op: “De Brand van Leuven” van Mark Derez (KU Leuven) en nog vele andere aanvullende bronmaterialen. Meer gedetailleerde info hieromtrent – zie hun website: “over de film”.

Beklijvend, pakkend – in confronterend  breedbeeld – bleef de volle Kinepolis-zaal er die avond niet onbewogen bij…
Het platgebrande Leuven levensgroot op doek pakte wel!!
Zo ook Rudi Vranckx! (dixit himself)

Productie: Matthias Therry, Cecilia Verheyden, Johan Van Schaeren,
2014, 30 min.
 Fonk vzw / Cinema ZED, Johan Van Schaeren,
DOP: Pieter Van Alphen, Montage: Matthias Therry

Nog te zien tijdens DOCVILLE: zaterdag 10 mei 2014, 19.00u, Kinepolis,
Trailer vind je hier.

Bookmark and Share

Cinema ZED presenteert ‘De Brand van Leuven’

brandvanleuvenEind augustus 1914 werd Leuven het slachtoffer van blinde oorlogsrazernij. Zowat het hele centrum van de stad werd systematisch vernield door de Duitse bezetter. In ‘De Brand van Leuven’ vertelt oorlogsjournalist en Leuvenaar Rudi Vranckx hoe het zover is kunnen komen en wat de motieven waren voor deze vreselijke misdaad, die niet alleen in eigen land, maar ook internationaal voor grote verontwaardiging zorgde.

De Brand van Leuven is een korte documentaire film van 35 minuten, geproduceerd in het kader van de herdenkingsactiviteiten rond 100 jaar WO I. De film werd mede mogelijk gemaakt door de Stad Leuven en de Vlaamse Gemeenschap (Departement Internationaal Vlaanderen).

De film werd geproduceerd door Fonk vzw, de Leuvense vereniging die al sinds 1995 actief is. De organisatie is bekend van onder meer de projecten Cinema ZED, Kortfilmfestival Leuven, Documentaire Filmfestival DOCVILLE en Dalton Distribution. Fonk Vzw, inmiddels uitgegroeid tot één van grootste filmverenigingen van het land, is actief als festivalorganisator, bioscoopuitbater, filmdistributeur, DVD-producent, -verdeler en -promotor, filmproductie is echter een relatief nieuw luik in de werking.

De Brand van Leuven is de eerste historische documentaire die de organisatie realiseerde. Fonk Vzw stelde een team samen van medewerkers uit eigen rangen en externen. De organisatie had het voorrecht te mogen werken met oorlogsjournalist (en Leuvenaar) Rudi Vranckx, die zowel de presentaties als de voice-over voor zijn rekening nam. Cecilia Verheyden, ook een Leuvense en bekend van onder meer Vermist, Wat Als? en Vriendinnen tekende voor de regie van de locatieopnames.

De film De Brand van Leuven gaat op woensdag 7 mei in première op het documentaire filmfestival DOCVILLE.

Bookmark and Share

In the moving picture: Teaser “De Brand van Leuven”

Op 4 augustus 1914 staken Duitse troepen de Belgische grens over. Wat volgde, was een gruweltocht vol plunderingen, vele burgerslachtoffers en vernietigingen van eeuwenoud erfgoed. Vooral Aarschot, Leuven en Dendermonde moesten het ontgelden. Ze werden dan ook terecht ‘Martelaarsteden’ genoemd. Dit jaar organiseren de steden tal van activiteiten die herinneren aan wat 100 jaar geleden gebeurd is.

Alle info op www.martelaarsteden.be.


Film opgeladen door Visit Leuven

Bookmark and Share