Posts getagd met ‘ook voor niet-Leuvenaars’

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (les 24)

De theorie van het schaap, toegepast op onze hersenen

In ‘t Leives: De teorie van et schoop, teugepast up ons èssene

1.Een kudde schapen kan zich enkel verplaatsen aan de snelheid van het traagste schaap uit de troep.
1. Een kidde schoope kan zich alieën moo verpleutse on de vitès van et troogste schoop oeët den trup.

2. Wanneer de kudde wordt achterna gezeten, zijn het de traagste en de zwakste schapen die het eerst worden aangevallen en gedood.
2. Wannieë dat de kidde wed achternoo gezeite, zen et de troogste en de zwakste schoope die et ieëst wedden ongevallen en kapot gemokt.

3. Deze natuurwet komt ten goede aan de kudde schapen als een geheel, want de gemiddelde snelheid van de kudde verhoogt naarmate de traagsten en de zwaksten worden uitgeschakeld.
3. Deis wet van de natier komt ten geude on de kidde schoope in ze geïeël, want de vitès mwajène van de kidde veruegt noovenant de troogsten en de zwakste wedden oeëtgeschookeld.

4. Deze theorie is identiek voor het menselijk verstand: de hersenen kunnen niet sneller werken dan de traagste hersencellen.
4. Deis teorie es zjust etzèlfste vei et minseloëk verstand: de èssene kinne ni rapper wêrke dan de troogste èssensèlle.

5. Het is ook geweten dat die cellen worden vernietigd door het drinken van alcohol.
5. Et es uek geweite dat doë sèlle wèdde kapot gemokt dei et drinke van alkoul.

6. Logischerwijze zijn het dan ook de traagste en de zwakste hersencellen die het eerst afsterven.
6. Loogiserwoëze zen et dan uek de troogste en de zwakste èssensèlle die ‘t ieësten afsterve.

7. Daaruit kan afgeleid worden dat het verbruik van alcohol de zwakste cellen uitschakelt, met als resultaat dat de hersenen beter presteren.
7. Dooöeët kan afgelèd wedde dat et verbroeëk van alkoul de zwakste sèlle oeëtschookelt, mei as rezeltoot dat de èssene bieëter presteire.

8. Dat is dan ook de verklaring waarom een mens zich altijd wat meer intelligent voelt als hij, of zij, vier à vijf pintjes heeft gedronken.
8. Dat es dan uek d’ eksplikoose veiwa da ne mins zich altoëd ewa mieër intellizjènt voelt as em, of zoë, vier à voëf pinkes gedrunken ieët.

9. Verd…., dat had ik toch moeten weten, zeker!?! Kom, geef er ons nog één!
9. Verd…., dat aak ik toch moete weite, zeikes!?! Kom, jèft er ons nog ieën!

HugO

Bookmark and Share

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 23)

Acht zinnen in het Nederlands, daarna vertaald in het Leuvens dialect
Acht zinnen in ‘t Schue Vloms, ternoo vertoild in ‘t Leives dialekt

MOP over EEN OUDERE DAME EN HAAR HOED, OP EEN CRUISESCHIP

1. Een oudere dame staat aan de reling van een cruiseschip, terwijl ze met
beide handen haar hoed vasthoudt, zodat die niet kan wegwaaien door de hevige wind.
2. Een deftige heer komt daar voorbij en zegt, een klein beetje verbouwereerd:
3. “Excuseer mij, mevrouw, ik wil niet vrijpostig zijn, maar beseft u wel dat uw kleed fel opwaait door de wind?”
4. “Jazeker, dat weet ik”, zegt de dame, “maar ik heb beide handen nodig om mijn hoed op zijn plaats te houden, of ik ben hem kwijt!”
5. De sukkelaar weet niet meer waar hij het heeft, maar toch durft hij het om aan te dringen:
6.”Maar mevrouw, u weet toch dat u geen onderbroek draagt en dat uw onderlichaam is blootgesteld aan de onbescheiden blikken van jan en alleman?”
7. De mevrouw kijkt zelf eens naar onder, dan naar de heer en ze repliceert:
8. “Mijnheer, alles wat daaronder te zien is, is 85 jaar oud… “Maar,” zegt ze: “Mijn hoed, mijnheer, die is splinternieuw!!!”

MOP ouver EEN AAVER MADAM EN EIREN EUD, UP NE KROESBUËT

1. Een madam up joore stoot on de balustraad van ne kroesbuet, terwoëlest da ze mei eir twieë anne eiren eud vastoud, zuedat em ni zaa kinnen ewegwooë van den eivege wind.
2. Nen dèftege menieër komt doo verboë en zieëd, e klaa bekke verbabereid:
3. “Ekskuzei me, madam, ik wil ni frank zoën, moo besefte goë wel dat eu klieëd noëg emueg woid dei de wind?”
4. “Da’s zeikes, da weit ek, menieër”, zieët doë madam, moo ik em men twieë anne nuedeg vei menen eud up z’n pleuts t’ aave, of ik zèn em kwoët!”
5. De soekelieër wet ne mieë woo dat em et ieët, moo toch têt em et van on te dringe:
6. “Moo madam, ge wet toch da ge gieë kalsonneke droogt, en dat euven benê es bluetgesteld on ‘t aameloëke blikke van jan en alleman?”
7. De madam kikt zelf es noo benê, dan noo doëne menieër, en ze replikeit:
8. “Menieër, alles wat da doo vanonder te zien es, dat es 85 joor oud! “Moo,” zieë ze, ” menen eud, menieër, doënen es spiksplinternief!!!”

Bookmark and Share

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 20)

(Zes zinnen in het Nederlands, vertaald in het Leives dialekt)

Leuvens dialect moeilijk? Maar neen! Begin met te luisteren…

1. …naar het gesproken Leuvens dialect. Dat kan je doen op straat, op de markt(en), in volkscafés zoals bijvoorbeeld: Marengo, Jeeskesboom, Café Sport, Tempo,…
1. …noo et gesprouke Leives dialekt. Da kinde deun up stroot, up de mèt (te), in volkskafeis gelak as par ekzèmpel: Marengo, Zjieëzekesbuem, Kafei Sport, Tempo,…
2. Je zal opmerken dat bepaalde klinkers en tweeklanken anders worden uitgesproken dan in het Nederlands. Je oor moet vertrouwd geraken met die klankverschillen.
2. Ge zelt remarkeire da summegte klinkers en twieëklanke annes wedden oeëtgesprouke gelak as in ‘t Schue Vloms (AN). Eu uer moet gewend grooke on doë klankversjille.
3. Leuvens dialect is niet moeilijker dan een andere taal, maar: het is wel een andere taal!
3. Leives dialekt es ni moeieloëker as een ander tool, moo: et es wèl een ander tool!
4. Als je een taal wil leren, dan moet je ze studeren! Dat is met iedere taal zo!
Hoe heb jij anders Frans, Engels…geleerd?
4. As ge een tool wilt lieëre, dan moete ze studeire! Dat es mei ieder tool zue!
Eus edde goë annes Frans, Ingels,… gelieëd?
5. Voor het Leuvens dialect geldt dezelfde regel: je moet moeite doen om spelling en woordenschat onder de knie te krijgen.
5. Vei et Leives dialekt telt dezelfste reigel: ge moet moete deun vei de spelling en de weudeschat onder de knie te kroëge.
6. De grammatica, die krijg je cadeau: die is in grote lijnen, dezelfde als in het Nederlands.
6. De grammêr, doëne kroëde kadoo: doëne es in gruete loëne dezelfste as in ‘t Schue Vloms (AN).

Bookmark and Share

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 19)

MOP: DE BEVALLING

In et Leives dialekt es da: DE BEVALLING of ET AKKOESJEMÈNT

1. Een vrouw ligt in de kraamkliniek en heeft, weeral eens, een kindje gebaard.
1. Een vraa ligt in ‘t meuderoeës en ieë, weial ne kieë, e kinneke gekreige.
2. Ja, nog maar eens, want het is al haar achtste en ze is het echt moe. Ze heeft er genoeg van, van nog kinderen te krijgen.
2. Joo, nog moo es, want ‘t es al eir achste, en z’es et echt mieg. Z’ ieët er genug van, van nog joengele te kroëge.
3. Het was dan ook een zeer zware bevalling geweest. Ze had zeer veel pijn gehad en het ergste van al, ze was hier en daar een beetje ingescheurd.
3. Et was dan uek een ieël zwoor bevalling geweist. Z’ aa ieël veil poën gat, en ‘t êrgste van al, ze was ie en doo e bekke ingesjeid.
4. Ze dacht bij zichzelf: “Zoiets wil ik nu echt nooit van mijn leven niet meer meemaken!”
4. Ze paasde in eir oëge:” Zue iet wil ek naa ècht noent van me lieëve ne mieë meimooke!”
5. De gynecoloog komt haar bezoeken en hij zegt: “Mevrouwtje, je gaat nooit echt goed genezen als ik die scheuren niet aan mekaar naai.”
5. De vraavespeisialist komt eir bezieken en oë zieët: “Madammeke, ge goo noent ni tegoei geneize as ek doeë sjeire nit onieë noeë.”
6. Het vrouwtje begrijpt hem maar al te goed, en ze zegt:” Ja, dokter, ik ben akkoord, naait dat maar mooi aan elkaar!”
6. ‘t Vrouke begrèpt em moo al te geud, en ze zieët: “Joo, menieër doktour, ‘k zen ‘t akkoud, neut goë da moo schuenekes onieën!”
7. “Wel,” zegt de dokter, ” je mag kiezen welke draad ik moet gebruiken. Ik heb koperdraad, zilver- of gouddraad. Welke kies je?
7. “Awel”, zieët den doktour, “Ge meigt kieze wa nen drood da ‘k moet gebroeëke. Ik em kouperendrood, zilver- of gouddrood. Welke kiesde?”
8. En de sukkel replikeert: “Geen enkele van die drie, pak maar prikkeldraad!”
8. En de soekelès rèplikeit: “Gienieën van doë droë”, pak moo pinnekesdrood!”

Bookmark and Share

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 18)

VANWAAR KOMT HET STREEPJE IN HET CIJFER ZEVEN ?

In ‘t Leives:

VANWOO KOMT ET STRÈPPEKE IN ET SOËFER ZEIVE ?

1. Veel mensen zetten, als ze het cijfer zeven schrijven, een horizontaal streepje in het midden van die zeven.
1. Veil minse zette, as ze et soëfer zeive schroëve, een orizontool strèppeke in et midde van doë zeive.

2. Door modernisering is bij een aantal lettertypes dat streepje verdwenen, bv. 7. Maar daar gaat het hier niet om.
2. Dei modernizeiring es er boë een ontal lettertippes da strèppeke verdweine, par eksempel: 7. Moo doo goot et ie ni ouver.

3. De vraag is: weet jij hoe dat streepje er eigenlijk gekomen is?
3. De vroog es: wette goë eus da strèppeke er oëgentloëk gekoumen es?

4. Om het antwoord te weten, moet je teruggaan tot heel lang geleden: tot in het Oude Testament.
4. Vei ‘t antweud te weite, moete vrumgon tot ieël lank gelê: tot in et Oud Testamènt.

5. Mozes kreeg van God op de Sinaaiberg de tien geboden gedicteerd.
5. Mouzes kreig van God up de Sinaaibêrg de tien geboude gedikteid.

6. Daarna keerde hij terug naar zijn volk en las hen, met luide stem, die tien geboden voor.
6. Ternoo gink em vrum noo ze volk en leisden em, mei en ète stem, doë tien geboude vei.

7. Aan het zevende gebod gekomen, riep hij: “Je zal de vrouw van je naaste niet begeren!”
En iedereen riep: “Streep die zeven door!”
En zo geschiedde!
7. As em on ‘t zeivende gebod gekoume was, riep em: “Ge zelt gieën goesting kroëge vei (ni loeëmere, ni gieze noo) de vraa van euve gebier!”
En alleman riep:” Strèpt doë zeive dei!”
En zue komt da!

Bookmark and Share

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 4)

Eerst de tekst in tien zinnen in het Nederlands. Daarna de vertaling in het Leuvens.

De vooruitgang staat niet stil!

  1. Wij hebben ons deze keer geïnformeerd bij IMEC in Heverlee. Weet jij wat ze daar nu weer uitgevonden hebben?
  2. Ze hebben een technologie ontwikkeld die elektronische informatie door uw lichaam kan sturen. Geen draden meer nodig!
  3. Als voorbeeld geven ze dat iemand die met een moto wilt gaan rijden, niet weg kan zonder dat hij zijn helm op zijn hoofd heeft. Zijn motor zal niet starten. Zinloos!
  4. Hoe dat het werkt? “Heel eenvoudig”, zeggen ze bij de firma Microchip.
  5. De fabriek die de moto’s maakt, steekt in het stuur een stuk van een elektronisch onderdeel dat ze BodyCom noemen.
  6. Het ander stuk onderdeel, waar het eerste moet mee overeenkomen, steekt in de helm.
  7. Als de persoon wilt gaan rijden en hij raakt zijn stuur, gaat er een signaal door zijn lichaam naar de helm.
  8. Als hij zijn helm op heeft, zal er vanuit de helm een signaal teruggaan, weeral door zijn lichaam, naar het stuur. Nu kan hij starten.
  9. Die technologie zou je ook kunnen gebruiken voor andere toepassingen.
  10. Bijvoorbeeld: om je deur vanzelf open te maken van zodra je de klink raakt: geen sleutel meer nodig! Of, om te vermijden dat je kleine zoon aan je boormachine gaat prutsen…

Gelezen in “INTERCONNECT / Link naar de toekomst”, juli 2013, uitgegeven door IMEC.

Wil je er nog meer over weten? Ga eens kijken op hun website: www.imec.be/interconnect

EN DAN NAA DE VERTOOLING IN ‘T LEIVES:

De veioeëtgang stoo ni stil!

  1. Me zen ons deize kieë gon informeire boë IMEC in Ieëver. Wette wa ze doo na wei oeëtgevongen emme?
  2. Z’ emme een teknolozjie ontwikkeld die elektroonise informoose dei oe loëf kan stiere. Gieën drooës ne mieë nuedeg!
  3. As veibeld jeive ze dat iemand die mei ne motseklet wilt gon roë, nit eweg kan, zonder dat em zennen elm up zenne kop ieët. Zenne moteur zal ni demareire. Gieën avans!
  4. Oes dat da marsjeit? Ieël simpel, zê ze boë de firma “Microchip” (sprekt oeët up zen Ingels: maikrosjip).
  5. Et fabriek dat de motsiklette mokt, stekt in et stier e stik van een elektroonis masjieneke da ze BodyCom (bodikom) ieëte.
  6. Et ander stik van ‘t masjieneke, woo dat et ieëste moet mei ouverieëkoume, stekt in den elm.
  7. As doëne persuen wilt gon roë en oë komt on ze stier, goot er e sinjool dei ze loëf noo den elm.
  8. As em zennen elm up ieët zal d’er vandoo e sinjool vroemgon, upnief dei ze loëf, noo et stier. Naa kan em demareire.
  9. Doë teknolozjie zodde uek kinnen gebroeëke vei ander toepassinge.
  10. Par eksempel vei eu dei vanzelleves oupe te doen van zue gaa da ge de klink rokt: gieëne sleiter ne mieë nuedeg! Of, vei te vermoë dat oeve klaane kadei on oe bourmasjien goo fritsele…

Geleize in “INTERCONNECT / Link naar de toekomst”, zjuli 2013, oeëtgejeive dei IMEC.
Wilde d’er nog mieër ouver weite? Good es kieke up enne websait: www.imec.be/interconnect

HugO Geeraerts

Bookmark and Share