Posts getagd met ‘SKaGeN’

Berlin Alexanderplatz van SKaGen

Woensdag 16 november woonde ik de première van het toneelstuk Berlin Alexanderplatz bij in een uitvoering van SKaGeN in de STUK Soetezaal. Voor deze voorstelling inspireerde SKaGeN zich op de wereldberoemde roman “Berlin Alexanderplatz” van Alfred Döblin uit 1929 en op de gelijknamige verfilming van R.W. Fassbinder.

Het uitgangspunt van het verhaal is simpel. Na vier jaar gezeten te hebben voor de moord op zijn vriendin Ida, wordt hoofdfiguur Franz Biberkopf uit de gevangenis vrijgelaten. Hij neemt zich voor
eindelijk een goed mens te worden en op het rechte pad te blijven, maar wordt in de Berlijnse grootstad tegengewerkt door een zwak karakter, geldnood en verraad. Zo glijdt Franz, na vele hoogten en laagten, steeds dieper weg in de afgrond van zijn leven.

Interessant is dat de vertolking van SKaGeN zich in de nabije toekomst afspeelt. Een toekomst waar de Europese Unie definitief tot het verleden hoort en de crisis bikkelhard heeft toegeslagen. China heeft van de neergang van het avondland gebruik gemaakt om het ontstane het machtsvacuüm op te vullen en beheerst nu het Europese continent, iets wat verschillende malen zijdelings in het stuk aangehaald wordt.

Het decor is een grote ijzeren kooi die uit verschillende elementen en verdiepingen bestaat waarop allerlei retro aandoende technische snufjes bevestigd zijn. Zo behoren de scènes waarbij één personage via de parlofoon spreekt met het camerabeeld van een ander personage tot mijn favorieten. Ook grappig: de steeds wijzigende affiches die duiding verschaffen bij de scènes en die opgevat zijn als sensationele krantenkoppen van een Euro/Chinese krant. De koppen van de artikels worden ook telkens in het Chinees weergegeven.

Waar ik het persoonlijk moeilijker mee had, was het taalgebruik in het stuk. De acteurs spreken een vreemde mengeling van Duits en Engels doorspekt met West-Vlaamse en soms zelfs Antwerpse klanken. De eerste paar minuten vreesde ik niks van het stuk te zullen begrijpen, maar het rare mengtaaltje wende na een tijd. Al kan ik niet zeggen dat ik alles perfect begrepen heb. Zo ging er bij de speech op het einde een deel van de betekenis voor mij verloren.

De decorwisselingen en de kostuums van de personages vond ik dan weer regelrecht geniaal. Alles straalde een soort post-apocalyptische tristesse uit. Een zelfde soort tristesse waarvan ook het hoofdpersonage doordrenkt is. Een regelrechte loser die zichzelf en de mensen om wie hij geeft door foute keuzes enkel maar dieper in de nesten werkt. Tot het dramatische einde waarin hij inziet dat zijn eigen koppigheid en egoïsme tot zijn ondergang geleid hebben. Een einde dat ik, zoals eerder gezegd niet helemaal vatte, want mij leek Franz Biberkopf eerder een speelbal van de gebeurtenissen en het getouwtrek van slechte vrienden te zijn dan dat hij zelf veel invloed op de loop der gebeurtenissen kon uitoefenen.

Nog een toffe vondst: op bepaalde momenten in het stuk bevriezen alle acteurs op de scène en transformeert de acteur die Reinhold (Biberkopfs beste vriend) speelt zich tot een verteller die commentaar geeft op de handel en wandel van Biberkopf.

Berlin Alexanderplatz is een visueel knap stuk dat het weinig opbeurende verhaal vertelt van een man die de liefde vindt maar deze door domheid en/of koppigheid opnieuw verliest.

Bookmark and Share