Posts getagd met ‘taal’

LEUVENS DIALECT VOOR ALLEN, OOK VOOR NIET-LEUVENAARS (les 40)

DE UITSPRAAK VAN DE KLINKERS IN HET LEUVENS DIALECT

We proberen te verduidelijken hoe de klinkers worden uitgesproken. Noteer alvast: het Leuvens dialect is veel rijker aan klinkerklanken dan het Nederlands.
Om deze grote variatie van klanken leesbaar te maken, uit te spreken en herkenbaar te schrijven, maken wij gebruik van accenten, trema’s en diverse lettercombinaties.

Letter A: 6.
A: ambras (herrie), Â: elân (elan/ stuwkracht), Aa: baave (bouwen), Ai: vaike (vaatje), Aj: amaj (neen maar…), Au: blaut (blauw).

Letter E: 8.
E 1: gelikkeg (gelukkig), E 2: ketter (korter), È: kètter (ketter), Ê: pjêd (paard), Ee: eelabee (hela!), Ei: Leive (Leuven), Eu 1: meuder (moeder), Eu 2: bonheur (Frans).

Moeilijk? Maar neen! Vergelijk met het Nl. werkwoord: re-de-ne-ren. Drie open lettergrepen en drie keer een verschillende uitspraak van de letter -e. Je hebt dat vroeger zo geleerd en onthouden en nu spreek je dat automatisch correct uit.
Dat is een taal leren…

Letter I: 3.
I: zister (zuster), Ie: dievel (duivel), Ieë: bieën (been).

Letter O: 10!
O: locht (lucht), Ô: mazjôr (majoor), Oe: boelt (bult), Oë: oëleg (heilig), Oeë: ajoeën (ajuin), Oei: koei (koe), Oi: noil (naald), Oij: zoije (zieden/ koken), Oo: goote (gaten), Ou: belouve (beloven).

Letter U: 4.
U 1: ekskuzeire (excuseren), U 2: bum (bom), Ue: dued (dood), Uu: slaptituut (inzinking).

Letter Y: 0!
Bestaat niet in het Leives! Wordt steeds de letter i.

In essentie komt het hierop neer: alles wat het LEZEN van het Leuvens dialect kan vergemakkelijken, wordt ook daadwerkelijk toegepast. Voorbeelden:
– de klinker in een open lettergreep wordt in het Nl. lang uitgesproken, maar kort geschreven. Die wordt bij het Leuvens LEZEN lang uitgesproken, maar OOK LANG GESCHREVEN, dus: verdubbeling. In het Nl. wordt ‘tafel’ als taafel uitgesproken. De Leuvenaar maakt van de a een o, en leest en schrijft: toofel.
– de regel van de drieklank in het Nl. wordt ook in het Leives systematisch toegepast: knieën in Nl., blijft knieën in het Leives.
– als je zou kunnen missen met de uitspraak van de drieklank, zet je een trema, EN HOU JE DAARMEE REKENING BIJ DE UITSPRAAK.

Besluit: niet interpreteren! Lezen wat geschreven staat en alle letters uitspreken!

Deze tekst is gedeeltelijk overgenomen uit het LEUVENS LEXICON, uitgegeven in 2013 door de Academie van het Leuvens dialect, en te koop in de Leuvense boekhandels.

Bookmark and Share

Leuvense tieners tonen taalkunsten tijdens afsluiter Taalweek

De krokusvakantie zit erop, maar ondanks het druilerige weer hebben de Leuvense jongeren duidelijk niet stilgezeten. Met tablet, camera en uiteraard pen en papier in de hand konden ze hun (digi)talige talenten tonen tijdens de Taalweek voor jongeren. Deze creatieve activiteitenweek voor iedereen tussen 12 en 16 jaar werd georganiseerd door Stad Leuven, in samenwerking met Link in de Kabel, Urban Woorden en de Bib Leuven.  Hiermee wilden ze jongeren ook in hun vrije tijd voldoende oefenkansen geven om met de Nederlandse taal bezig te zijn.

Met de tablet op stap in de stad, een filmpje maken met ‘emoticons’ in de hoofdrol of een hiphopsong in het ‘computernederlands’ van Google Translate. Het kon allemaal tijdens de Taalweek, waar ongeveer 45 jongeren aan deelnamen. “Tijdens de Taalweek kunnen jongeren op een fijne,  informele manier met de Nederlandse taal bezig zijn en tegelijk ontdekken ze samen de stad en moderne technologie,” vertelt schepen van cultuur Denise Vandevoort. Een van de deelnemende jongeren komt uit Syrië en verblijft nog maar een maand in ons land. Hij maakte tijdens de Taalweek een Nederlandstalig raplied, met bijhorend filmpje. Dat is te bekijken op de Facebookpagina van de Taalweek.

Dat het initiatief op veel bijval kon rekenen, was duidelijk op de feestelijke afsluiter van de Taalweek in de Bib Leuven op 12 februari. Bij een hapje en een drankje stelden de jongeren de resultaten van hun taalkunsten voor aan familie, vrienden en bibliotheekbezoekers. Hieronder enkele sfeerbeelden.

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Taalweek 12 februari 2016

Bookmark and Share

Wat vindt de Leuvenaar van politieke affiches?

Zezunja trok in opdracht van de Nederlandse Taalunie in Leuven de straat op om mensen hun mening te vragen over het taalgebruik op politieke affiches.

Bookmark and Share