Leven in Leuven

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 11)

Eerst tien zinnen in het Nederlands. Daarna de vertaling in het Leuvens.

Spreekwoorden en zegswijzen (deel 1)

1. Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens.
2. Wie goed doet, goed ontmoet.
3. ’t Is te laat de put gevuld als ’t kalf verdronken is.
4. Voorzichtigheid is de moeder van de porseleinwinkel.
5. Doe wel en zie niet om.
6. Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht.
7. Wie zijn gat verbrandt moet op de blaren zitten.
8. Het verstand komt niet voor de jaren, en daarbij: je bent nog niet droog achter je oren!
9. Zo d’ ouden zongen, zo piepen de jongen.
10. Van een grootspreker wordt gezegd: hij is een grote lantaarn met een klein lichtje…

EN DAN NAA DE VERTOOLING IN ‘T LEIVES:

Spreikwoude en gezegdes (dieël 1)

1. Gelak as et arlozjeke toeës tikt, tikt et nieveranst (nieves) ni.
2. Wie da geud deut, komt geud teige.
3. ’t Es te loot de pit gevild, as ’t meuteke verzoupen es.
4. Verzichtegoëd es de meuder (moeier) van de posselaanewinkel.
5. Deu stillekes voets en kik nit achter oe.
6. Bieëter ieëne vougel in d’ and, dan tien in de locht.
7. Wie da ze gat (zen kont) verbrandt, moet up de bloore zitte.
8. Et verstand komt ni vei de joore, en dooboë: ge zoë nog ni drueg achter eu uere!
9. Gelak as de aa zoenge, zue piepe de joenge.
10. Van e gruet lawoët wed gezieëd: ’t es ne gruete lanteirel mei e klaa lichske…

HugO Geeraerts DE GERRE de neigeste zjuulie 2014

De Baron

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op Curly Red & Straight Blonde.

Het typische drankje van de jaren 80 is terug van weggeweest: Gin Tonic!

Wanneer ik aan Gin Tonic denk, denk ik aan ‘De Baron‘ in Leuven.
Deze ginbar, in het hartje van Leuven mag je toevoegen aan je ‘must-visit-lijstje’!

Bij ‘De Baron’ kan je alles behalve een ‘normale’ g&t vinden.
Maar wees gerust, keuze genoeg uit meer dan 100 variëteiten!
Je kan je keuze maken uit een zeer uitgebreide kaart die per land is opgedeeld en hierna nog eens grofweg is verdeeld in ‘floraal, citrus, complex of dry‘. De internationale ontdekkingstocht is vrijwel oneindig. Dit maakt het kiezen enorm leuk!

Ben je geen gin-liefhebber, maar wil je toch graag mee naar ‘De Baron‘? Geen probleem, je kan er ook proeven van andere speciale drankjes – mijn non-gin favoriet: ‘Rose Lemonade‘.

Fentimans Rose Lemonade

Bovendien is de presentatie van de glazen fantastisch! Verwacht je hier niet aan een standaard komkommer, maar aan bloemen, kaneel, rozenblaadjes, peper en nog zoveel meer.

6 moments

Wil je dus eens lekker aperitieven? Dan moet je bij ‘De Baron‘ zijn!
P.S.: aan gin drinken hangt ook een prijskaartje, maar dit heb ik er zeker voor over, jullie ook?

Praktisch
Ginbar De Baron
Leopold Vanderkelenstraat 26, 3000 Leuven
www.facebook.com/baronleuven
(naast museum M, snel te parkeren op de ladeuze parking)

Aftellen naar Leuven in Scéne

Na ondertussen meer dan twee jaar uitkijken naar editie 6 van Leuven in Scène, is het bijna zover. Het festival wordt het knallende openingsweekend van een (hopelijk) mooie Leuvense zomer vol evenementen. Het internationaal openluchttheaterfestival zorgt komende vrijdag 11, zaterdag 12 en zondag 13 juli voor sfeer en spektakel in de binnenstad.

Het niveau is traditioneel zeer hoog, de variatie is groot: meer dan 130 shows staan er dit weekend op de planning. De sterke affiches en de grote bijval – 100.000 toeschouwers in 2012 – maken van het festival een nationale topper in het genre.

Leuven in Scène 2014 is meer van hetzelfde maar ook anders. Het blijft een gratis driedaagse voor een breed publiek. De keuze om de voorstellingen te spreiden over de stad wordt doorgetrokken. Er zijn 42 voorstellingen op 11 locaties. Dat moet een maximaal kijkcomfort garanderen.

Een selectie van de strafste, mooiste en meest tot de verbeelding sprekende voorstellingen:

• Zaterdag en zondag 14.00 > 21.30u – CIRKUSPARK: Park De Bruul wordt een feeëriek circuspark. Naast workshops en kinderanimatie van Cirkus In Beweging(in de namiddag) kan je er genieten van een programma tjokvol acrobaten, clowns en kleine interactieve acts.
• Zaterdag en zondag 20.30u – LES P’TITS BRAS: ‘De geur van Zaagsel van Les P’tits Bras (BE/FR) is een spectaculaire circusvoorstelling aan een indrukwekkende structuur in Art Nouveaustijl. De Franco-Belgische compagnie brengt circus met een misdaadplot. (De Bruul)
• Vrijdag om 20u, zaterdag & zondag om 16.30, 18.30 en 20.30u – VELODROOM: Twee renners rijden een wedstrijd tegen elkaar. De rode of de blauwe? Wie zal het halen in deze tijdrit door het Leuvense landschap dat voor hen op een groot scherm getoond wordt? En vooral, wie komen ze onderweg tegen? Is dat niet Vlaanderens bekendste chef die helpt in de bevoorrading? En wat komt burgemeester Louis Tobback daar op het grote scherm doen? En rector Torfs? (Martelarenplein)
• Vrijdag en zaterdag 22.30u – HOOFDACTS: Op drie pleinen starten simultaan drie grote voorstellingen.
  ‘Le plus grand défilé des petites coutures’ van Cirkatomik (FR) is een spektakelstuk: het wordt de meest verrassende modeshow die je ooit gezien hebt. (Grote Markt)
  ‘Funambus’ van Underclouds cie (FR) is een poëtische en adembenemende voorstelling. Een bus vol circus en vuur. (Mgr. Ladeuzeplein)
  ‘Polar’ van Cie Bilbasso (FR) Een voorstelling vol humor, vuur en dans. Passionele tango tussen vlammen. (Vismarkt)

On-gehoord in Sint-Kwinten

Wie deze zomer langs de Sint-Kwintenskerk in de Naamsestraat wandelt, moet niet verbaasd opkijken als hij gitaarklanken van achter de anders zo stille kerkmuren hoort weerklinken. Gitarist Jan Wouters organiseert er voor de 19de keer gitaarrecitals onder de naam Er zit Muziek in Sint-Kwinten 2014. Het centrale thema van dit jaar is On-Gehoord…er verbergt zich iets meer dan een woord. Met dit thema zullen tijdens de vier verschillende gitaarrecitals de ‘on-gehoorde’ klanken van composities uit verschillende tijden en/of culturen centraal staan. De programma’s werden zo samengesteld dat er voor elk wat wils is, zowel voor de kenner als de leek.

On-gehoorde gitaarklanken
In 1994 kreeg Jan Wouters om gezondheidsredenen het advies om niet meer in het buitenland op te treden. Daarom nam hij toen het initiatief om in Leuven een reeks gitaarconcerten te organiseren, met het doel ze kleinschalig, (h)eerlijk en niet commercieel te houden: de gitaarmuziek (Jan zijn levenspassie) stond en staat op het voorplan. Iedereen is van harte welkom op deze bijzondere concerten, waar men rustig kan luisteren naar de natuurlijke klanken van de gitaar met haar rijk palet aan klankkleuren.

“Ik koos voor het thema On-Gehoord uit onvrede met het feit dat veel hedendaagse gitaarmuziek ‘on-gehoord’ blijft, zowel in concerten als in opnames. Sommige genres worden meer en meer ‘on-gehoord’ en komen bijgevolg niet meer aan bod omdat de markt overspoeld wordt door muziek met voornamelijk louter commerciële bedoelingen. Over de kwaliteit laat ik mij niet uit. Het is evenwel spijtig dat muziek die getuigt van vakmanschap steeds meer in de verdrukking geraakt.”, aldus Wouters. “Daarom besloot ik om ‘on-gehoord’ tot iets positiefs om te buigen. Na lang nadenken had ik een gedicht en dat werd uiteindelijk de leidraad voor de programma’s.” Het gedicht gaat als volgt:

Ongehoord

Wat ik niet zeggen kan

en niet kan schrijven

zal ergens diep in mij

toch bij me blijven

Ongehoord

maar in een lieve duisternis

verbergt zich iets

dat meer dan woorden is.

(J.W.)

‘Oude muziek’, jazz, filmmuziek, volksmuziek (traditionals), evenals hedendaagse muziek zijn dit jaar een constante in de vier verschillende programma’s. Elk van de vier programma’s is dan ook anders opgebouwd. Het accent bij de keuze van ieder programma ligt vooral op de schoonheid van de muziek zelf, waardoor vele genres aan bod kunnen komen. Jan Wouters wil de luisteraars ook laten proeven van de prachtige muziek uit andere culturen. “Het is muziek die meestal ‘on-gehoord’ blijft, maar toch boeiend en interessant van klank is. In elk concert wordt via de muziek getracht een rustige en intieme sfeer te scheppen die meer zegt dan woorden”, zegt Wouters.

Dat deze jaarlijkse gitaarrecitals naar waarde worden geschat, bewijzen de talrijke positieve reacties van het publiek, dat bestaat uit zowel Leuvenaars als binnen- en buitenlandse toeristen. Elk jaar komen er buitenlandse toeristen speciaal naar Leuven om deze concerten te kunnen bijwonen.

Rondleiding
Ook deze editie kwam tot stand in samenwerking met de parochie Sint-Kwinten en de gids Lambert Juveyns, die van in het begin bijgedragen heeft tot het jaarlijks welslagen van dit project. Na elke recital geeft hij een interessante rondleiding, opgebouwd rond een bepaald thema. Dit jaar loodst hij het publiek door de geschiedenis van de Sint-Kwintenskerk en haar vele kunstwerken, waaronder het verhaal over de Zwarte Dood en de processie naar Neer-Waver.

 Praktisch

• Wat?
  Er zit muziek in Sint-Kwinten 2014: ‘On-Gehoord…Er verbergt zich iets meer dan een woord.’
• Wanneer?
  13 juli, 27 juli, 10 augustus en 24 augustus, telkens om 14u30.
• Waar?
  Sint-Kwintenskerk, Naamsestraat 160, Leuven
• Prijs:
  Gratis
• Programma en info:
  www.janwouters.be

Een stukje geschiedenis – De Kruidtuin van Leuven

Brecht Dewilde is als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep Nieuwe Tijd van de KU Leuven. Zijn onderzoek betreft de sociaal-economische en culturele geschiedenis van vroegmoderne secundaire steden, met als casus Leuven. Hij schreef onderstaand artikel, een stukje geschiedenis van de Leuvense Kruidtuin. Het oorspronkelijke artikel is hier terug te vinden.

Proeftuin van nieuwe architectuur
“Ananas! Voor de lieve vrede, gun hem zijn ananas!” Het was nauwelijks geveinsde wanhoop waarmee de Leuvense medische faculteit in 1761 haar brief aan regeringscommissaris De Neny besloot. ‘Hem’, dat verwees naar Joannes-Josephus Michaux: hoogleraar plantkunde en beheerder van de academische plantentuin, maar volgens collega-professoren vooral een neurotisch en licht ontvlambaar heerschap. Het ergste was nog dat Michaux een ziekelijke passie voor exotische en zeldzame planten koesterde. Hij droomde van de academische plantentuin als een lusthof vol koffiestruiken, bananenplanten, meloenenranken en, zijn persoonlijke favoriet, ananasplanten. Michaux’ obsessie joeg de medische faculteit op kosten en in de gordijnen. “Beperk zijn budget maar laat hem zijn ananas,” knipoogde de faculteit. Had de bekende medicus Herman Boerhaave immers niet beweerd dat deze doeltreffend waren tegen wispelturigheid en een slecht humeur?

Tovenaarsleerling
In 1762 zwichtte de Leuvense medische faculteit voor Michaux’ nieuwste plan met de tuin: een gloednieuwe serre. De constructie van het soort serre dat Michaux voor ogen had – hypermodern en kunstmatig verwarmd – was op dat moment in onze contreien niet ingeburgerd. Het bouwdossier van dit nieuwe plan werpt een fascinerende blik op de figuur van de achttiende-eeuwse architect. In een periode waarin het beroep niet in wettelijke normen was vastgelegd, blijkt ‘architect’ een wel zeer vluchtig begrip te zijn geweest, dat bovendien bijzonder gevoelig was voor stemmingwisselingen…

Lees verder.

Succesvolle Leuvense Boekensteunactie van Damiaan Vandaag

De allereerste Leuvense Boekensteunactie is alvast geslaagd. Na drie maanden campagne heeft Damiaan Vandaag maar liefst 35% meer dan het gehoopte bedrag binnengehaald. Deze krachttoer was enkel mogelijk dankzij de enthousiaste steun van talrijke gulle gevers. Meer dan honderd donateurs brachten in totaal 7.200 euro bij elkaar, meer dan het vooropgestelde bedrag van 5.350 euro. “Dankzij al deze donateurs kan de restauratie van dit bijzondere muziekhandschrift nu van start gaan” aldus schepen van cultuur, Denise Vandevoort.

Op 8 april 2014 werd het startschot gegeven voor de allereerste Leuvense actie in het kader van Boekensteun, het crowdfundingsproject van de Vlaamse Erfgoedbibliotheek. Damiaan Vandaag riep via Boekensteun.be op om een zeldzaam muziekhandschrift, dat eerder werd ontdekt in de Damiaancollectie van de Paters Picpussen, te helpen redden. Het handschrift, opgerold in pandanusbladeren, is in slechte staat, maar biedt een uitzonderlijke blik op hoe er in de 19de eeuw muziek werd gemaakt in de katholieke missie op Hawaii en Molokai.

Via Boekensteun hoopte Damiaan Vandaag niet alleen op een zorgvuldige restauratie van het handschrift, maar ook op een muzikale herleving. Binnen de twee maand werd het gehoopte bedrag van 5.350 euro bereikt. Nog een maand later staat de teller op 7.200. Dat is een fantastisch eindresultaat. Damiaan Vandaag bedankt daarom uitdrukkelijk alle donateurs!

De restauratie van het muziekhandschrift kan nu van start gaan. Van september 2014 tot maart 2015 krijgt het een deskundige conservatie- en restauratiebehandeling in het atelier van Myriam Van Herck. Nadien, in het voorjaar van 2015, wordt het gerestaureerde handschrift aan het publiek voorgesteld. Dat gebeurt enerzijds met een tentoonstelling van zaterdag 9 mei tot eind juni 2015 in de foyer van KADOC (Vlamingenstraat 39, Leuven). Deze expo toont het gerestaureerde handschrift en geeft een eerste stand van zaken over de inhoud van het handschrift in het bijzonder en de muziek en missie in het algemeen.

Anderzijds staat een bijzondere muzikale uitvoering gepland op 9 mei 2015, om 20.00 uur in de kapel van KADOC. Damiaan Vandaag werkt hiervoor samen met Resonant (Vlaams Centrum voor Muzikaal Erfgoed), het Leuvense koor Camerata Aetas Nova en stadssopraan Noémie Schellens. Samen zullen zij dit handschrift opnieuw laten klinken speciaal voor de donateurs.

Ook het verdere, diepgravende onderzoek rond het handschrift krijgt door deze Boekensteuncampagne een grote impuls. Vooral Resonant levert hiertoe een onmisbare bijdrage en brengt het handschrift in het blikveld van het academisch-wetenschappelijke onderzoek. Het extra ingezamelde geld zal dan ook nuttig besteed worden aan de digitalisering en ontsluiting van het handschrift, de professionele opnames van het geplande concert en het wetenschappelijke onderzoek van het handschrift.

Via www.boekensteun.be/damiaanvandaag kan je je blijvend informeren over de restauratie en het onderzoek van dit unieke Hawaiiaanse muziekhandschrift.

In the picture: Buurtfeest De Vier Vaantjes

Foto’s door Kristel Van Loock

Anita Meert van Coulis)Coulà ontvangt Handmade In Belgium-label van UNIZO

UNIZO regiodirecteur Nancy Van Espen en schepen van handel Els Van Hoof reikten gisteren het Handmade In Belgium-label uit aan Anita Meert, zaakvoerder van Coulis)Coulà. Voor de gelegenheid presenteerde Coulis)Coulà lekker ambachtelijk gemaakt schepijs en handgemaakte ijstaarten.

De lokale vervaardiging, de versheid en vooral de echtheid van producten winnen aan belang bij de consument. Het is vandaag de dag echter niet altijd duidelijk wat men juist koopt. Daarom creëerde UNIZO het label ‘Handmade In Belgium’ (kortweg HIB). Enkel wie aan strikte voorwaarden voldoet, komt voor het label in aanmerking. Op die manier krijgen consumenten de garantie dat ondernemers met het HIB-label authentieke, ambachtelijke en kwalitatieve producten aanbieden.

Anita Meert: “Al het schepijs, de brownies en de ijstaarten worden handgemaakt in ons atelier. Bovendien maakte ik een bewuste keuze voor natuurlijke, kwalitatieve producten zoals echte speculoos die we gebruiken als basis voor het speculoosijs of pistachenoten voor pistache-ijs en gebruiken we geen preparaten of mengpoeders.”

Vrienden en omgeving verklaarden Anita Meert voor gek toen ze in 2007 een stabiele job opgaf om een eigen ‘ijssalon’ te starten. De passie om ijscreaties en schepijs van de hoogste kwaliteit te maken gaf toch de doorslag om de zekerheid van het werknemerschap achter zich te laten. Na een driejarige opleiding “ambachtelijke ijsbereider” bij Syntra, waar Anita de kneepjes van het vak leerde van Dominiek Vandermeulen (Sweet Art), opende Coulis)Coulà zijn deuren in de Diestsestraat. Anita maakt ijscreaties (bv. bruidstaarten) op vraag van de klant en staat bekend om haar ambachtelijke schepijs. Bij Coulis)Coulà zijn ‘kleinschaligheid en handwerk’ het motto van de zaak.

In the moving picture: Nachtstad van Clochard

‘Nachtstad’ is de opener van de nieuwe CD Salto Mortale van Clochard. Het nummer vertelt het verhaal van twee geliefden die elkaar ontmoeten in het holst van de nacht en de liefde beleven terwijl ze samen kijken naar het gejaagde leven in een ontwakende stad.

De Nederlandse regisseur Ellard Vasen stond in voor de realisatie van de clip, die grotendeels gedraaid werd op een nachtelijk Ladeuzeplein in Leuven. Met de clip wil de groep ook op discrete wijze protesteren tegen de vele absurde gas-boetes, die vandaag te pas en te onpas worden opgelegd. Wie oplettend is, ontdekt minstens tien gas-overtredingen in het filmpje.

Hiermee zou het filmpje tot 2500 euro aan gas-boetes kunnen verzamelen…

Filmpje geüpload door David Dessers

Herontdek de kruidtuin van Leuven door de ogen van Andreas Vesalius

Vijfhonderd jaar geleden werd Andreas Vesalius geboren. In 1543 werd hij wereldberoemd met de uitgave van De Humani Corporis Fabrica, een 7-delig boek over de bouw van het menselijk lichaam, prachtig geïllustreerd met 300 prenten. Dit werd zijn absolute meesterwerk en maakte hem tot grondlegger van de anatomie en de moderne geneeskunde. “Veel minder bekend is dat Vesalius ook een enorme kennis van de kruiden- en plantengeneeskunde had,” zegt schepen van cultuur, Denise Vandevoort. Dit aspect van Vesalius zet de alumnivereniging Farmaleuven (KU Leuven) in de kijker met een tentoonstelling die heel toepasselijk in de Oranjerie van de Leuvense kruidtuin wordt georganiseerd.

Als voorsmaakje op de activiteiten rond 500 jaar Vesalius in het najaar wil de alumnivereniging Farmaleuven Vesalius als kenner van kruiden en planten belichten. Veel van de geneesplanten die Vesalius gebruikte, zijn gekend dankzij zijn brieven aan bevriende zieken. In de tentoonstelling in de Oranjerie van de Leuvense kruidtuin heet Farmaleuven de bezoekers welkom in een 16de-eeuwse kruidenapotheek. Als een soort laboratorium met ‘eigentijdse’ apparatuur laat deze apotheek zien hoe de vele geneeskrachtige kruiden verwerkt werden tot geneesmiddelen. Je ontdekt welke kruiden in de 16de eeuw werden gebruikt. Ook in de Kruidtuin zelf worden de kruiden waarmee Vesalius werkte aangeduid voor de bezoeker. De geneeskracht van planten is nog steeds actueel. Twee hedendaagse producenten van medicinale kruiden en theeën, Tilman en Madaus, tonen daarom enkele van hun producten in de expo.

Farmaleuven diende voor dit project een subsidieaanvraag in bij KU[N]ST Leuven vzw en de stad Leuven. Sinds 2010 heeft de stad Leuven een reglement dat organisaties en individuen de kans biedt om financiële steun te krijgen voor de uitwerking van een cultureel erfgoedproject. Extra aandacht gaat daarbij naar het ondersteunen van vrijwilligersgroepen. De stad Leuven vindt het belangrijk om vrijwilligers die zich belangeloos inzetten voor het erfgoed van de stad, te ondersteunen. Deze tentoonstelling werd dan ook helemaal uitgedacht en opgebouwd door een groep vrijwilligers van Farmaleuven en van HistarUZ, het historisch archief van de universitaire ziekenhuizen. Ook een groot deel uit de rijke collectie die Farmaleuven sinds 1970 verzameld heeft – van oude instrumenten voor het bereiden van geneesmiddelen, oude verpakkingen, standflessen tot de apotheekmeubelen uit 1880 – is te zien in de tentoonstelling.

Apotheker Guy Gilias van Farmaleuven publiceerde naar aanleiding van deze expo de brochure Kruidengeneeskunde ten tijde van Andreas Vesalius. Nederlandse vertaling en ontsluiting van de gebruikte plantaardige geneesmiddelen in de Consilia (1542-1562) van Andreas Vesalius. Hij beschrijft Vesalius als kenner van medicinale planten en belicht de passages waarin hij een behandeling met planten aanraadt. Deze brochure is voor 2 euro te koop op de tentoonstelling.

Daarnaast ontwikkelde Mooss vzw een zoek- en doeboekje waarmee gezinnen met kinderen tussen 6 en 12 jaar op ontdekking kunnen gaan in de tentoonstelling en de kruidtuin. Dit boekje is gratis te verkrijgen in de Oranjerie van de Kruidtuin.

Praktisch
De kruidengeneeskunde van Andreas Vesalius loopt van 5 juli 2014 tot en met 28 september 2014 in de Oranjerie van de Kruidtuin en is gratis te bezoeken van dinsdag tot en met zondag, telkens van 14 tot 18 uur.

De tentoonstelling is een voorsmaakje voor de andere activiteiten rond 500 jaar Vesalius. Tussen 1 oktober 2014 en 18 januari 2015 kruipt Vesalius onder je huid in Leuven. Hoogtepunt is ongetwijfeld de expo in M-Museum Leuven. Meer info vind je op www.vesaliusleuven.be.