Leven in Leuven

Onthulling 15 kroonjuwelen in ‘Exclusief uit het Stadsarchief’ & startschot Erfgoeddag

Speciaal voor de 15de editie van Erfgoeddag en in het kader van 175 jaar archiefwerking en het feestjaar van Tweebronnen selecteerde het Leuvens stadsarchief 15 archiefstukken die elk op hun specifieke manier heel bijzonder en iconisch voor de stad Leuven zijn. Het zijn dé 15 kroonjuwelen van het archief. Het publiek kan vanaf Erfgoeddag, zondag 26 april, tot en met zondag 17 mei in de wandelzaal van het stadhuis komen kennismaken met deze mooie, diverse en betekenisvolle stukken én kan zelf bepalen welk van hen het verdient om op 10 oktober tot hét absolute kroonjuweel of topstuk van Leuven bekroond te worden.

“Het was een moeilijke selectie, want het Leuvens Stadsarchief bewaart heel veel, het heeft 13 lopende km archief zoals dat in het jargon heet, met allemaal stukken die betrekking hebben op Leuven en haar inwoners ”, aldus schepen van cultuur Denise Vandevoort. “Bij het grote publiek is het stadsarchief misschien minder bekend, maar wie er komt, merkt al vlug dat het geen ‘stoffige’ plaats is waar alleen maar wereldvreemde nostalgici zich met het verleden bezig houden. Het stadsarchief is een informatiecentrum waar iedereen terecht kan met Leuven-gerelateerde vragen over het verleden en over het waarom van het heden”, vult stadsarchivaris Marika Ceunen aan.

Diverse archiefcollectie en geheugen van de stad
Het stadsarchief Leuven bewaart alle documenten die afkomstig zijn van de stedelijke administratie, samen goed voor 13 km archief over Leuven. Het oudste document dateert van 1164, het meest recente stuk is een digitaal bestand dat zopas werd overgedragen door een stadsdienst. Ook de archieven van de gemeenten Heverlee, Kessel-Lo en Wilsele, die in 1977 met Leuven fusioneerden, zitten in het stadsarchief. Naast overheidsarchieven beheert het stadsarchief ook heel wat belangrijke historische collecties. Het depot van het Leuvense stadsarchief garandeert een optimale bewaring van al deze archiefstukken en vormt zo het olifantengeheugen van de stad Leuven.

Selectie: divers, verrassend mooi én interessant
Kiezen uit deze rijke waaier is heel moeilijk, daarom postte het stadsarchief de voorbije weken op facebook en de blog www.exclusiefstadsarchief.be ook enkele stukken die de selectie net niet haalden: van het langste archiefstuk, het oudste, het meest miskende of meest romantische tot bijvoorbeeld een stuk met culinaire of gastronomische roots. Een gelijkaardige diversiteit zit ook in de uiteindelijke selectie: van een plan van de Stadsschouwburg tot een filmaffiche, van een schadeplan van WO I tot het charter van Kortenberg, of van een Vaartoctrooi tot het register van het ambacht van de witleerbewerkers en handschoenmakers. 15 stukken, elk uit een andere periode, die verrassend mooi zijn om naar te kijken en elk hun eigen verhaal over Leuven vertellen.

14 originelen en 1 primeur
Vanaf Erfgoeddag, zondag 26 april, tot en met 17 mei, kan iedereen deze kroonjuwelen live ontdekken en bewonderen in de wandelzaal van het stadhuis. Eén document is omwille van zijn kwetsbaarheid niet in zijn originele vorm te bekijken. Maar er werd gezorgd voor een waardig alternatief. De Leuvense bedrijven Argon en Materialise hebben middels ultramoderne scan- en 3D-printtechnieken een replica van het historisch zeer belangrijke Charter van Kortenberg gemaakt. Deze samenwerking is een primeur voor de archiefwereld. Het was een bijzondere uitdaging voor de beide bedrijven om de zegels en de prachtige oorkonde zo getrouw mogelijk na te bootsen. Aan een even broos als historisch belangrijk archiefstuk werd zo een nieuwe dimensie toegevoegd.

Stemmen op favoriet
Tijdens de tentoonstelling kunnen de bezoekers mee bepalen welk archiefstuk het volgens hen verdient om als hét ultieme topstuk voor Leuven bekroond te worden. Elke bezoeker krijgt een speciaal ontworpen jeton om in de stemurne van zijn favoriet te steken. Pas tijdens de feestdag van 15 jaar Tweebronnen en 175 jaar archiefwerking op 10 oktober 2015 zal worden bekendgemaakt welk stuk het meest aantal stemmen heeft gekregen. Burgemeester Tobback en schepen Vandevoort kozen alvast hun favoriete archiefstuk uit, respectievelijk het Charter van Kortenberg en de interieurtekeningen van de Stadsschouwburg.

Heilig-Hartinstituut Heverlee – School in oorlog

Op 8 mei organiseert de eerste graad van het Heilig-Hartinstituut de slotdag van het project ‘School in oorlog’. Deze projectdag vormt de afsluiter van een reeks lessen en activiteiten die tijdens het voorbije schooljaar plaatsvonden.

De herdenking van WOI ging in de school niet onopgemerkt voorbij. De leerlingen van de eerste graad ontdekten op verschillende manieren hoe ingrijpend de Groote Oorlog in bezet België was. In heel wat lessen en vakken werd er rond het thema gewerkt. Alle kunstklassen gingen op driedaagse naar de Westhoek en werkten een publieke voorstelling uit op 22 april. Enkele klassen uit het tweede jaar gingen op taaluitwisseling naar Ottignies met als rode draad ‘j’avais 13 ans dans la première guerre mondiale’. Ten slotte gingen heel veel leerlingen (i.s.m. kunstenaar Willy Thijs) creatief aan de slag en samen maakten ze honderden gipsen klaprozen.

Op 8 mei wordt er een grootse slotdag georganiseerd waar alle leerlingen van het eerste jaar actief aan zullen deelnemen.

De leerlingen luisteren naar de verhalen van Fred Versonnen en Rien Van Meensel over twee jongeren tijdens de oorlog in Herent en Wijgmaal. Daarna kunnen ze kiezen uit tal van workshops om, naar gelang hun persoonlijke interesses, dieper in te gaan op de gebeurtenissen tijdens de oorlog. De leerlingen kunnen o.a. kiezen uit een kookworkshop (koken in tijden van schaarste), een fietstocht naar betekenisvolle plekken, een fotografieworkshop, een QR-fotozoektocht op het domein van het HHH, een toneelworkshop, initiatie stamboomonderzoek, enz.

De dag eindigt met een ingetogen en indrukwekkend herdenkingsmoment (van 14.45 tot 15.35u) waarbij ook de partners en de pers uitgenodigd worden. Ook burgemeester Tobback heeft zijn aanwezigheid reeds bevestigd. Tijdens de herdenkingsplechtigheid wordt het klaprozenveld aan de voorzijde van de school ingehuldigd. Leerlingen zullen gedichten en brieven voorlezen en enkele trompettisten luisteren de plechtigheid muzikaal op.

Hawaiiaans muziekhandschrift schittert opnieuw in concert en expo

Via de succesvolle crowdfundingscampagne van Boekensteun.be en de giften van velen kon Damiaan Vandaag geld inzamelen voor de restauratie van een bijzonder Hawaiiaans muziekhandschrift. Dit 19e-eeuwse handschrift uit de periode waarin Pater Damiaan werkzaam was op Molokaï, werd intussen zorgvuldig gerestaureerd. Op zaterdag 9 mei 2015 wordt dit met veel luister gevierd met een exclusief concert in de KADOC-kapel en de opening van een expo in KADOC. Stadssopraan en meter van het muziekhandschrift Noémie Schellens en het koor Camerata Aetas Nova o.l.v. Dieters Staelens nemen je mee op een feestelijke, muzikale dag op het Molokaï van toen.

Een jaar geleden, op 8 april 2014 lanceerde Damiaan Vandaag (het Damiaanproject van de Paters der Heilige Harten) de campagne op Boekensteun.be om geld in te zamelen voor de broodnodige restauratie van een herontdekt Hawaiiaans muziekhandschrift. Na drie maanden campagne was de actie meer dan succesvol: er werd in totaal 7.330 euro ingezameld. Het is dankzij deze giften dat dit uniek Hawaiiaans muziekhandschrift een nieuw leven heeft gekregen.

Niet alleen heeft restauratrice Myriam Van Herck het muziekhandschrift ondertussen volledig gerestaureerd. Binnenkort zal opnieuw muziek klinken uit dit bijzondere handschrift. Speciaal voor alle donateurs van Boekensteun en voor alle geïnteresseerden organiseren Damiaan Vandaag, stadssopraan en meter van het handschrift Noémie Schellens en het Leuvense koor Camerata Aetas Nova o.l.v. Dieters Staelens op zaterdag 9 mei 2015 het concert ‘Damiaan daar zit muziek in! Een heilige en een handschrift’. In het sfeervolle decor van de KADOC-kapel (Vlamingenstraat 39, Leuven) nemen zij je mee naar de melaatsenkolonie van Molokaï toen Damiaan er werkte. Het handschrift en talrijke andere bewaarde bronnen reiken een mooi repertoire aan om een feestelijke dag op het Molokai van toen vandaag opnieuw tot leven te brengen.

Het wordt een exclusief en eenmalig concert met Latijnse en Hawaiiaanse teksten, bekende klassieke muziek maar ook met verrassend nieuwe composities.

Alle donateurs van Boekensteun zijn automatisch uitgenodigd op het concert. Maar ook andere geïnteresseerden krijgen nog de kans om dit exclusieve concert live mee te maken. De prijs voor een ticket (voor niet-donateurs) bedraagt 10 euro. De opbrengst (van deze extra tickets) gaat naar het muziektherapeutisch project De Stem van Ons Geheugen. Dit project laat mensen met dementie samen zingen met hun familie en hun omgeving en versterkt hiermee de onderlinge contacten. Een goed doel dat mooi aansluit bij het handschrift en de filosofie van Damiaan.

Expo
Niet enkel met een concert, maar ook met een speciale expo in samenwerking met KADOC-KU Leuven en Resonant zet Damiaan Vandaag dit pas gerestaureerde handschrift in de kijker. Na het concert in de kapel, worden alle deelnemers uitgenodigd op deze plechtige opening van de tentoonstelling in KADOC die nadien nog loopt tot en met 31 juli.

Praktisch

• Concert ‘Damiaan daar zit muziek in! Een heilige en een handschrift’ op 9 mei 2015 om 20.00 uur, in de KADOC-kapel, Vlamingenstraat 39, 3000 Leuven. Tickets kunnen gereserveerd worden vóór 30 april 2015 via 016 31 63 68 of info@damiaanvandaag.be. De tickets worden klaargelegd aan het onthaal op zaterdagavond 9 mei in de KADOC-kapel.
• Expo ‘Damiaan daar zit muziek in! Een heilige en een handschrift’, van 11 mei tot 31 juli 2015 in KADOC, Vlamingenstraat 39, 3000 Leuven

15de Erf!goeddag in Leuven

Zondag 26 april 2015 viert Leuven voor de 15de keer mee met de feestdag van het cultureel erfgoed, de Erfgoeddag. Met maar liefst 40 uiteenlopende activiteiten is het programma uitgebreider dan ooit. “Bovendien zit er voor het eerst ook een volwaardig gezinsaanbod bij dankzij de inzet van vele Leuvense partners!” benadrukt schepen van cultuur Denise Vandevoort. “Hiermee zijn we uniek en kunnen we wat mij betreft een voorbeeld zijn binnen het Vlaamse erfgoeddagprogramma.” Het publiek kan in sommige gevallen ook zelf een bijdrage leveren. Zo zal het bijvoorbeeld in het stadhuis mee kunnen bepalen welk archiefstuk het verdient om als hét Leuvens kroonjuweel bestempeld te worden.

Voor deze 15de editie van Erfgoeddag gingen in Leuven meer dan 27 organisaties (verenigingen, archieven, musea, bibliotheken, documentatiecentra) en vele vrijwilligers aan de slag. Dankzij hun engagement en geïnspireerd door het thema ‘ERF!’ is het programma van zondag 26 april 2015 bijzonder uitgebreid geworden. Het publiek kan kiezen uit 16 tentoonstellingen, 6 rondleidingen, 5 demonstraties, 4 workshops, 2 zoektochten, 2 wandelingen, 2 lezingen, een concert, een expertenbeurs en een fietstocht. Er zijn in totaal 40 activiteiten die verspreid zijn over 14 locaties in en rond de stad. Je vindt het programma op www.erfgoedcelleuven.be/erfgoeddag en www.erfgoeddag.be. De gratis programmaboekjes, uitgegeven door de Erfgoedcel Leuven kunnen je helpen een keuze te maken uit het rijke aanbod.

Gezinsvriendelijk
Dit jaar richten verschillende Leuvense erfgoedpartners zich met hun aanbod bewust op gezinnen met kinderen tot 12 jaar. In het programmaboekje staan bijgevolg niet alleen 7 specifieke gezinsactiviteiten gebundeld in een aparte rubriek. Ook wanneer er bij de andere activiteiten een specifiek onderdeel is voor kinderen en/of gezinnen wordt dit met het icoontje van de vlieg vlieg-logo.pngals tip extra benadrukt.

Een greep uit dit aanbod:

• De universiteitsbibliotheek loodst gezinnen ook door haar onbekendere gangen en ruimtes om samen met het weesmuisje Vic van alles te weten te komen over zijn familie, zijn erfenis en zijn huis, de universiteitsbibliotheek.
• Campanae Lovanienses, de Leuvense klokken- en beiaardvereniging, organiseert in de namiddag een beiaardworkshop voor kinderen vanaf 6 jaar. Zij mogen na een oefensessie samen met broer, zus, mama of papa hun kunsten laten weerklinken van op de echte beiaard in de toren van de universiteitsbibliotheek.
• Het Heilig Hartinstituut laat gezinnen zelf aan de slag gaan in hun erfgoedateliers rond de vroegere glas-, textiel- en kookkunsten.
• In M – Museum Leuven kunnen kinderen van 4 tot 7 dankzij de verschillende attributen uit de detectivevest op zoek naar de diefstallen en mysteries verborgen in de expo’s Zilver en Peter Buggenhout.
• Of nog: het Centrum Agrarische Geschiedenis en het Zoötechnisch centrum KU Leuven heten jong en oud welkom op het erf van de Corbeekhoeve in Bierbeek. Via de boerenmarkt, plattelandsspelletjes, demonstraties schapen scheren en het ‘serious game’ Farmony ontdekken de bezoekers allerlei over de landbouw van vandaag en morgen.

Publiek kan ook zelf bijdrage leveren
In M – Museum Leuven, het stadhuis en het Heilig Hartinstituut mogen bezoekers hun eigen erfgoed meebrengen. Enkele zilverspecialisten buigen zich in M over ieders zilveren objecten (max. 2 per bezoeker). In het stadhuis helpt SALSA!, de vriendenvereniging van het stadsarchief, de geheimen van papieren erfstukken ontraadselen. Het Heilig Hartinstituut verzamelt allerlei materiaal (foto’s, artikels, e.a.) dat met de scholen(stamboom) van de zusters annuntiaten van Heverlee te maken heeft rechtstreeks in de expo.

In Kunstencentrum STUK kan ieder zijn/haar fijnste STUKherinnering nalaten in de expo ‘Was het nu ’t Stuc, STUC of STUK?’. Ook in het stadhuis kan het publiek zijn stem uitbrengen om te kiezen voor hét ultieme ‘erfstuk van Leuven’ in de expo ‘Exclusief uit het Stadsarchief’. Want vanaf Erfgoeddag tot en met zondag 17 mei zet het stadsarchief daar in de wandelzaal 15 van haar Leuvense kroonjuwelen in de kijker. Over welke topstukken het gaat, dat blijft nog geheim, maar op de facebookpagina van het stadsarchief www.facebook.com/stadsarchiefLeuven en de blog www.exclusiefstadsarchief.be zal in de aanloop naar de expo een en ander onthuld worden.

Groen licht voor restauratie historisch Wijnpersgebouw

De provincieraad van Vlaams-Brabant keurde het definitieve ontwerp voor de restauratie van het oude Wijnpersgebouw in Leuven goed.

Het historische Wijnpersgebouw deed dienst als plaats waar de wijn geperst werd in de tijd dat er in het Leuvense nog wijnbouw bestond. Het geklasseerde monument stamt uit de 16de eeuw.
Momenteel is het gebouw geïntegreerd in het domein van de provinciale school ‘De Wijnpers’. Omdat het gebouw niet geschikt is voor onderwijs staat het al een tiental jaar leeg.

‘Het wordt hoogtijd dat we de toekomst van dit historische gebouw verzekeren’, zegt Tom Dehaene, gedeputeerde voor erfgoed. ‘Daarom keurde de raad het definitieve ontwerp, bestek en de wijze van gunnen goed. Hierdoor komt er groen licht voor de restauratie van dit waardevolle gebouw. Naast de restauratie komt er ook een beperkte maar noodzakelijke nieuwbouw waarin functies zoals sanitair, kitchenette, berging worden ondergebracht. Deze nieuwbouw komt naast het oude gebouw en wordt grotendeels in de heuvel ingebed zodat het beeld van het historische monument intact blijft’.

De kosten van de restauratie worden geraamd op zo’n 1,6 miljoen euro. De provincie krijgt hiervoor van de Vlaamse overheid een restauratiepremie van 447.820 euro.

Een geschiedenis van STUK in woord en beeld

Was het nu ’t Stuc, STUC of STUK? In maart 2015 verschijnt het boek STUK, een geschiedenis 1977-2015 over de geschiedenis van Kunstencentrum STUK, gebaseerd op vier jaar historisch onderzoek van cultuurhistorica Marleen Brock. Hierin lees je niet alleen hoe en wanneer de C van Stuc in de K van STUK veranderde, maar ook over de roerige studentenmilieus van de jaren 1970, de verbouwing van het huidige STUKgebouw, het internationale dansfestival Klapstuk en andere vernieuwende podium- en filmexperimenten. Het boek is rijkelijk geïllustreerd en vlot geschreven met leuke anekdotes en citaten uit interviews met sleutelfiguren (programmatoren, artiesten, beleidsmakers). Tegelijk met de verschijning van het boek zal in maart 2015 een tentoonstelling openen over 37,5 jaar STUK, geen mooi afgerond jubileum, maar even tegendraads als STUK zelf …

Bestel het boek vóór 20 januari a.s. in voorintekening en betaal €35 (in plaats van de winkelprijs van €39,5). Bestellen via geschiedenis@stuk.be.

Praktisch
formaat (hardcover): ca. 260 x 210 mm
volume: ca. 300 blz
uitgeverij Kannibaal
vormgeving: Pjotr (Winnaar ‘Beste Vormgegeven Boek 2013’)

Winterwandeling ‘Met koude botten en rillende knoken’

Na de street art tour die ons in juni met een andere blik door het hedendaagse Leuven leidde, en in september de rondleiding over de Hertogensite zoals ze er in de nabije toekomst zal gaan uitzien, namen we in het kader van Wintertijd in Leuven deel aan de Winterwandeling ​’m​et koude botten en rillende knoken​’.

De gids nam ons mee naar het Leuven van 500 jaar geleden, het Leuven van Vesalius, Mercator, Erasmus, het Leuven van smalle steegjes, de stinkende Dijle, een pestbuiltje of twee, bloeiende handel, het Leuven van de inquisitie en heksenverbranding (of levend begraven worden, ook een toffe straf), en gebouwen die de tand des tijds hebben doorstaan en die we nu nog kunnen bewonderen.​

Het was koud, ja zo’n ijskoud windje dat door je kleren blaast, dus het drankje in het warme Wereldcafé op het einde was zeer welkom. Een enthousiast biertje of een frisdrankje als afsluiter van een zeer interessante wandeling!

Je kan volgende vrijdag, zaterdag en zondag nog deelnemen. Inschrijven voor 7 euro per persoon kan bij Toerisme Leuven. Alle info vind je hier.

Deze post verscheen ook op vandebergentotdezee.wordpress.com

Maaldemo’s in de watermolen van de Abdij van Park

Elke derde zondag van de maand van 14:00 tot 17:00 organiseert molenaar Johan Boulanger maaldemo’s met de graanmolen van de Abdij van Park. Het volledige molengebouw is sinds kort omgevormd tot Brasserie De Abdijmolen en de graanmolen zelf op basis van waterkracht is ook gerestaureerd. Johan toont je tijdens de demo hoe men vroeger het graan maalde.

Meer informatie over de Abij van Park kan je vinden op hun website maar de maaldemo’s van molenaar Johan worden nog niet vermeld op deze site. De demo’s zijn ook mogelijk op aanvraag via boulanger.johan@skynet.be ,

Op de website MolenEchos.be staat een interessante beschrijving van de geschiedenis van deze watermolen.

11 novemberviering vredesmonument Martelarenplein

Op 11 november dit jaar werd een bloemenhulde gehouden aan het vredesmonument op het Martelarenplein (station) in Leuven voor alle slachtoffers die om het leven kwamen door de militaire terreur op de bevolking. Vooral de 272 burgerslachtoffers die eind augustus 1914 omkwamen.

Herdenking Onbekende oorlogsvrouw – 11 nov 2014

Voorafgaand aan de officiële Wapenstilstandsherdenking om 11 u aan het vredesmonument op het Martelarenplein herdenken reeds enkele jaren een aantal Leuvense vrouwenbewegingen de Onbekende – vergeten-  Oorlogsvrouwen.
De actie wordt sinds de Vrouwendag van 2002 – in Leuven,  jaarlijks georganiseerd door verenigingen als Women in Black, Pax Christi Leuven, KVLV Leuven en Zij-Kant Leuven en heeft de steun van de stad.

Euralie, een Tutsi vrouw getuigde dit jaar over het oorlogsgeweld tijdens de genocide in Rwanda.
Er was poezie, een getuigenis van Lieve Devijver in naam van haar tijdens de oorlog omgekomen grootouders, er was een fragment uit het boek van het project “Ik kom van ver” en Strijdkoor Kontrarie zong vredesliederen.