Leven in Leuven

Architectuurexpositie Mies van der Rohe Award 2011 in M

Na Londen en Parijs is Leuven de volgende halte op het parcours van de reizende architectuurexpositie Mies van der Rohe Award 2011 door Europa

Stad en Architectuur brengt met de Mies van der Rohe Award een verzameling toparchitectuur naar M. De Mies van der Rohe Award is de meest prestigieuze prijs voor hedendaagse architectuur. Voor deze prijs selecteerde een internationale jury 45 ontwerpen die in de voorgaande twee jaar in Europa werden gerealiseerd. Maar liefst zeven Belgische inzendingen haalden de shortlist en het BrOnks Jeugdtheater in Brussel schopte het zelfs tot finalist. België zet zich zo verder op de Europese kaart van de architectuur.

Laureaten
Een internationale jury, dit jaar voorgezeten door Mohsen Mostafavi, deken van de Graduate School of Design van de Harvard University, selecteerde de 45 gebouwen uit 343 ontwerpen in 35 Europese landen. Winnaar van de Mies van der Rohe Award 2011 werd David Chipperfield Architects met het ontwerp voor het Neues Museum in Berlijn. Volgens Juryvoorzitter Mohsen Mostafavi is de restauratie van het Neues Museum een uitzonderlijke prestatie. “Rarely have an architect and client succeeded in undertaking a work of such historic importance and complexity; especially one that involves both preservation and new building.” Naar goede gewoonte werd ook nu weer een ‘Emerging Architect met een Special Mention bekroond: Ramon Bosch and Bet Capdeferro / bosch.capdeferro arquitectures kaapte deze eervolle nominatie weg voor hun realisatie van een eengezinswoning in hun thuishaven Girona.

De Belgische architecten, Martine De Maeseneer en Dirk Van den Brande, schopten het tot één van de zes finalisten samen met grote namen als laureaat David Chipperfield (Neues Museum, Berlijn), Jean Nouvel (Concertgebouw van de Deense Radio, Kopenhagen), Bernard Tschumi (Akropolismuseum, Athene), Zaha Hadid (MAXXI Nationaal Museum voor 21e eeuwse Kunst, Rome) en Koen van Velsen (Groot Klimmendaal Rehabilitatiecentrum, Arnhem).

Belgische genomineerden
Met zeven Belgische projecten op de shortlist scoort België zelfs beter dan Duitsland en Nederland. De geselecteerde projecten zijn: C-mine in Genk van 51N4E, het passiefhuis met huid van textiel in Asse van Blaf Architecten, cultuurcentrum Victor Jara in Soignies van Bureau d’études Weinand en L’Escaut Architectures, het Museum aan de Stroom in Antwerpen van Neutelings Riedijk Architects, het eigen kantoor van Robbrecht en Daem architecten in Gent, het Universiteitsforum in Gent van Xaveer De Geyter Architects en Stéphane Beel Architecten en Jeugdtheater Bronks in Brussel van Martine De Maeseneer Architects.

Lezing door jurylid, ole bouman, directeur nai rotterdam
In het kader van deze tentoonstelling geeft jurylid Ole Bouman, directeur van het Nai (Nederlands Architectuurinstituut) in Rotterdam, op 5 april in M zijn standpunt op de selectie gebouwen en werpt hij een kritische blik op de actuele Europese architectuurscène.

Nog te bezoeken tot 29 april 2012.

Topwerken uit Noordbrabants Museum nu in M te gast

Van 22 maart tot en met 26 augustus 2012 is de tentoonstelling ‘Van voor Teniers tot na Ensor‘ in M-Museum Leuven te zien. Navolgers van Bosch, Rubens en Van Dijck staan zij aan zij met schilders zoals Constant Permeke, Edgard Tytgat, James Ensor en Jan Sluijters. Onder meer prachtig laatgotisch beeldsnijwerk, unieke historische stadsgezichten, bloemstillevens en jaargetijden geven een mooi overzicht van kunst uit de late vijftiende eeuw tot het midden van de twintigste eeuw.

M geeft een dertigtal topwerken uit de collectie van het Noordbrabants Museum van ’s-Hertogenbosch, dat zijn deuren sluit voor een fantastische metamorfose, een plaats tussen kunstwerken uit de M-collectie uit dezelfde periodes. Het initiatief sluit aan bij het feest van de 750-jarige historische band tussen Leuven en Den Bosch, dat in 2012 wordt gevierd. De kunstwerken zijn gedurende een half jaar exclusief in M te bewonderen.

Bruikleen
Het mag een gelukkig toeval genoemd worden dat het Noordbrabants Museum, net nu tijdens het feestjaar 2012, gesloten is wegens verbouwingswerken. Rond de jaarwisseling 2012-2013 heropent het
immers in een geheel vernieuwd museumkwartier waartoe ook het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch zal behoren. De collectiestukken worden tot de heropening in tijdelijke depots en in diverse andere musea ondergebracht, waaronder ook in M. Het gebeurt niet vaak dat een museum meerdere topstukken in bruikleen geeft aan een buitenlands museum.

Kruisbestuiving
Deze tentoonstelling brengt geen kunstenaar of materiaal voor het voetlicht en beperkt zich evenmin tot een periode of thema. Ze biedt een dwarsdoorsnede doorheen de collectie van Den Bosch, zij aan zij met enkele relevante collectiestukken van M. Van voor Teniers tot na Ensor biedt een overzicht van Brabantse Kunst van de late 15e eeuw tot midden 20ste eeuw. Ruim voor Teniers en ruim na Ensor dus.
Het is voor de Vlaamse museumbezoeker een unieke gelegenheid om deze kruisbestuiving, die ongekende pareltjes bevat, binnen het unieke kader van M te ontdekken. Het verhaal van het oude hertogdom Brabant (waartoe zowel Leuven als Den Bosch behoorden) en dat ook in de M-collectie een bindmiddel is, krijgt hierdoor een nieuwe dimensie.

Publicatie
‘Reflecties’, het tijdschrift van M, biedt een overzicht van projecten en tijdelijke tentoonstellingen in en vanuit het museum. Auteurs van buitenaf leveren tekst en beeld, in nauwe samenwerking met de medewerkers in huis. Alle uitgaven van ‘Reflecties’ zijn verkrijgbaar in de M-shop.

Reflecties #15, Van voor Teniers tot na Ensor, biedt de lezer uitzonderlijk geen essay van een gastauteur, maar is opgevat als een catalogus bij de tentoonstelling. Er werd voor elk tentoongesteld werk een catalogusnota en kleurenafbeelding opgenomen.

De selectie van zowel de Bossche als de Leuvense collectiestukken, het leggen van de contacten met het Noordbrabants Museum en ook het schrijven van de teksten van deze publicatie werden uitgevoerd onder de deskundige leiding van conservator Veronique Vandekerchove (1965-2012), samen met haar team.

Op 25 januari 2012 overleed zij aan de gevolgen van een tragisch verkeersongeval. Dit plotse verlies en het enorme verdriet dat het teweeg brengt, plaatst deze tentoonstelling in een andere context en dwingt ons tot relativering en bezinning. De tentoonstelling en publicatie worden dan ook opgedragen aan Veronique Vandekerchove, die een ongebreidelde passie koesterde voor de Leuvense collectie en het verhaal van M, zoals dat vandaag bestaat, vormgaf. Zonder haar enthousiasme zou ook dit project niet hebben kunnen plaatsvinden.

Bij deze tentoonstelling is een audioguide voorzien die aan het onthaal kan verkregen worden tegen een kleine vergoeding. Er zijn ook groepsrondleidingen en voor de allerkleinsten werd een kinderquiz op maat uitgewerkt.

Face-à-face: een nacht in museum M

Vrijdag 9 maart op zaterdag 10 maart brachten zo’n 120 leerlingen de nacht door in het museum M. Het project Face-à-Face gaf vier lagere schoolklassen uit Waals-Brabant de kans een artistieke dialoog te starten met MLeuven. De leerlingen brachten eerst een bezoek aan M en gingen vervolgens in de klas aan de slag met een kunstwerk uit de collectie dat hen aansprak. Vier Belgische kunstenaars begeleidden de kinderen bij dit project tijdens de herfst van 2011 en de winter van 2012. De resultaten van hun artistieke inspanningen worden in het M-atelier tentoongesteld. Ter afsluiting van het project bleven ze een nachtje slapen in M.

Waarom een nacht in M?
Om de kinderen de mogelijkheid te geven één van de ‘kunsttempels’, een ‘heilige’ plaats, te verkennen en hier vertrouwd mee te geraken. De crew van M gelooft dat het overnachten in een museum, een intieme en unieke band creëert tussen kind en kunstwerk. Een museum is een plaats die zeldzame schatten herbergt en die, als de nacht valt, onder waakzame blikken verandert. De actie van overdag maakt langzaam maar zeker plaats voor rust. Zo ontstaat een gevoel van vervreemding.

De jonge kunstenaars
Ik sprak op vrijdagavond met kunstenaars in spé Amandine, Armelle, Emily, Diana, Camille, Jeanne en Ambre van school Le Grand Frêne d’Ophain uit Eigenbrakel. Vol enthousiasme vertelden ze over hun werkstukken geïnspireerd door de tentoonstelling van Hans Demeulenaere en Marc Nagtzaam in M. Deze twee hedendaagse kunstenaars hadden een “ruimte in de ruimte” gemaakt. Demeulenaere zorgde voor de installatie, terwijl Nagtzaam geometrische tekeningen, gebaseerd op architectuur, presenteerde. De creatie van de ene interageerde met de creatie van de andere. De kinderen mochten door die ruimte, gemaakt uit muren, openingen, lege plaatsen, volle plaatsen en geometrische figuren wandelen.

Onder begeleiding van kunstenares Marie Collard gingen de leerlingen aan de slag met geometrische figuren. Eerst maakte elk van hen een maquette, bestaande uit één enkele geometrische figuur. De voorwerpen die zo bekomen werden, werden samengesteld en op elkaar gestapeld om zo een klein volume te creëren. De leerlingen speelden ook met volle en lege ruimtes, evenals met doorschijnende en niet-doorschijnende materialen. Vervolgens zaten de kinderen samen in groepjes van drie en maakten ze een nieuwe structuur. Het principe was hetzelfde als voor de maquettes, maar de opdracht was nu in groep te werken en een groot volume te maken. Er moest dus een nieuw evenwicht gevonden worden en omgegaan worden met de taak van werken in groep. Het derde onderdeel van het werk was de overgang van 3D naar 2D. De kinderen tekenden de schaduwen die hun sculptuur maakte, met grafiet potlood en houtskool, op grote, witte papieren.

In de laatste fase hebben ze elk een individuele collage gemaakt. Hierbij hanteerde ze hetzelfde principe van een figuur die wordt gereproduceerd, op elkaar gezet, verminderd met een idee van plaatsgebruik, kleurenvariatie, lege ruimtes, volle ruimtes en spelen met grootte. De link tussen sculptuur en tekening werd zo concreter…

Amandine, Armelle, Emily, Diana, Camille, Jeanne en Ambre waren onder de indruk van M, dat ze groot en erg mooi vonden. Prachtig om te zien hoe de kinderen geïnspireerd werden en zo’n nacht in een museum, da’s nog spannend ook. Net als in de film!

Meer foto’s op flickr.

Het Face-à-Face project is gerealiseerd door het Cultureel centrum Genappe, Cultureel Centrum Eigenbrakel, Cultureel Centrum Vallée de la Néthen, Cultureel Centrum Rixensart, Cultureel Centrum Waals-Brabant en M-Museum Leuven. Met de samenwerking van Ecole communale de Baisy-Thy, Ecole communale Le Grand Frêne d’Ophain, Ecole fondamentale et mixte de La Bruyère en Collège Saint-Augustin de Genval. De vier kunstenaars die hen begeleid hebben zijn Marie-Laure Magnien, Marie Collard, Catho Hensmans en Maud Dallemagne.

M ontvangt op 1 en 3 maart de Canvascollectie

De Canvascollectie is aan haar derde editie toe. Meteen ook de allereerste preselectie die plaatsvindt in M in de geschiedenis van de Canvascollectie! Op 1 en 3 maart nemen amateurkunstenaars, semiprofessionele en professionele kunstenaars deel aan deze preselecties in M. Een nationale jury maakt op 4 maart een definitieve selectie van de geselecteerde kunstwerken die een plaats krijgen in de tentoonstelling in BOZAR van 10 mei tot 10 juni 2012.

#canvascollectie
M lanceert een eigen redactieploeg om op beide dagen de verslaggeving (beeld en tekst) van de Canvascollectie te verzorgen. Via facebook, twitter… houden ze de vinger aan de pols. Hou die hashtag #canvascollectie alvast in de gaten.

Tv-uitzendingen
Wat er aan de tentoonstelling, het sluitstuk in het Brusselse BOZAR, vooraf ging kan je vanaf  april zien tijdens de uitzendingen op Canvas. Zondag 29 april staat M op het programma! Maar ook De Canvasconnectie brengt M in beeld met de kunstenaar Patrick van Caeckenbergh. De Canvasconnectie laat de kijker op een originele manier kennismaken met het recente werk van kunstenaars en vormgevers. Tegelijk maakt de kunstenaar een keuze uit een album met werk van collega’s en geeft daar zijn appreciatie bij.

Momenteel legt de Canvasconnectie de laatste hand aan de reportage met de kunstenaar  Patrick Van Caeckenbergh. De uitzending is gepland op 18 maart.  De expo Patrick Van Caeckenbergh, La ruïne fructueuse loopt nog tot 22 april 2012 in M.

Tentoonstellingen EU prize for contemporary architecture Mies van der Rohe Award 2011

Stad en Architectuur brengt in 2012 naar goede gewoonte de prestigieuze Mies van der Rohe Award naar Museum M te Leuven. De Mies van der Rohe Award wordt toegekend aan ‘het beste gebouw dat in de voorgaande twee jaar in Europa is gerealiseerd; het project blinkt uit door een innovatief karakter en een constructie van hoge kwaliteit’. Vanuit heel Europa werden verschillende projecten voorgedragen door onafhankelijke deskundigen en Europese architectuurorganisaties. Hieruit koos de jury zes finalisten. Ook het Brusselse bureau MDMA Martine De Maeseneer Architects haalde de finale met het Jeugdtheater Bronks. Uiteindelijk streek David Chipperfield de eer op in 2011 met zijn Neues Museum in Berlijn. De tentoonstelling van de Mies van der Rohe Award 2011 gaat gepaard met een catalogus die verkrijgbaar is in M.

Jury
Moshen Mostafavi, Ole Bouman, Yvonne Farrell, Annette Gigon, Anne Lacaton, Tarald Lundevall, Zhu Pei en Lluis Hortet

Laureaten

• Hoofdwinnaar: Neues Museum in Berlijn door David Chipperfield Architects.
• Eervolle vermelding Emerging Architect: Ramon Bosch van Capdeferro Arquitectures voor zijn Collage House in Girona.
• Andere finalisten: Bronks jeugdtheater in Brussel door MDMA – Martine De Maeseneer Architects, het MAXXI: Museum of XXI Century Arts in Rome door Zaha Hadid Architects, het Concert House Danish Radio in Kopenhagen door Jean Nouvel, het Acropolis Museum in Athene door Bernard Tschumi Architects, de ontwenningscentrum Groot Klimmendaal in Arnhem door Architectenbureau Koen van Velsen.

Belgische genomineerden

• UFO van Beel, het kantoor van Robbrecht en Daem
• het MAS van Neutelings-Riedijk Architecten, Espace culturel Victor Jara van L’escaut
• het passiefhuis van Blaf en C-Mine van 51n4e.

Beeld: Neues Museum Berlijn, architect Chipperfield, © SP Kulturbesitz-DCA, foto Joerg von Bruchhausen

Praktisch
Wanneer: donderdag 22 maart – zaterdag 28 april 2012
Waar: M – Museum Leuven | Leopold Vanderkelenstraat 28 | 3000 Leuven
Openingstijden: ma-zo 11u–18u / do 11u-22u | woensdag gesloten
Rondleidingen: groepsrondleidingen op aanvraag
Info: www.stadenarchitectuur.be, www.miesarch.com, www.mleuven.be | info@stadenarchitectuur.be | t 016 22 22 39

Patrick Van Caeckenbergh – La ruine fructueuse

Patrick Van Caeckenbergh (Aalst, °1960) creëert fantasierijke collages en sculpturen die de verbeelding prikkelen en vaak herinneren aan fabels en sprookjes. In zijn barok en mysterieus oeuvre brengt hij de wereld en zijn eigen leefomgeving op een hoogst persoonlijke manier in beeld. De tentoonstelling in M brengt een overzicht van zijn oeuvre, met werk van de jaren tachtig tot vandaag.

Parallel verschijnt er een uitgebreide, drietalige monografie over zijn oeuvre en een kunsteditie.

De tentoonstelling loopt nog tot 22 april in M. Meer info.

Cheese, Squeeze en Tropical Breeze van Mika Rottenberg

Donderdagavond woonde ik het gesprek tussen Mika Rottenberg en Eva Wittocx, curator van M, bij. Het gesprek ging over het werk van Rottenberg, haar recente monografie en de tentoonstelling die momenteel in M te zien is.

Uitzonderlijke vrouwen worden in de kleurrijke films van Mika Rottenberg absurdistische personages die hun lichaam als productiemachine gebruiken. Haar tegelijk humoristische en subtiel maatschappijkritische films presenteert ze in complexe kijkmachines. M toont met zeven videowerken een overzicht van haar oeuvre.

Wat de werken van Mika Rottenberg voor mij bijzonder maakten, waren niet alleen de inhoud van de werken, maar ook de manier van presenteren: de toeschouwer kijkt door een kijkgat en krijgt zo een heel intimistische ervaring of beweegt zich door delen van het decor van de film om vanuit verschillende hoeken naar haar werk te kijken.

Elk werk van Rottenberg heeft een absurd element of je nu kijkt naar een dame die op haar handen over een sneeuwplafond loopt/hangt, een aziatische dame die ritmisch met haar valse nagels op tafel tikt of een zwaarlijvige dame die allerlei poses aanneemt. Er gaat een grote fascinatie uit van de videokunstwerken. Je kan er naar blijven staren.

Mijn favoriet werk was Cheese uit 2008. Cheese toont zes dames met onrealistisch lange haren.  De dames zijn gekleed in gewaden die mij nog het meest deden denken aan die van traditionele Amish vrouwen. De haren van de dames trekken de aandacht van de kijker, terwijl de dames allerlei handenarbeid uitvoeren. Het videokunstwerk straalde voor mij een soort poëtische rust uit. Als je lang genoeg naar de wapperende haren kijkt, geraak je volgens mij in trance. De kunstenares vertelde dat ze de vrouwen in dit werk allemaal online vond. Tijdens de opnames kreeg Rottenberg het ook bijna aan de stok met haar actrices. De dames wilden namelijk hun haren wassen, maar omdat het droogproces twaalf uren in beslag nam, zou dit de opnames te zeer vertragen.

Het meest recente werk van Rottenberg: Squeeze vond ik ook erg interessant. Dit werk was het meest maatschappijkritisch. Het toont vrouwelijke arbeidsters die aan het werk zijn in een grote machine en hierdoor voor een deel ontmenselijkt worden. Radertjes in een machine, een verwijzing naar de kapitalistische massaproductie, die de verbinding maakt tussen een slaboerderij in Arizona en een rubberplantage in India. Het eindresultaat van dit videokunstwerk is een kleine kubus “the cube” gemaakt van sla, make-up en schuimrubber die voor de eeuwigheid opgeslagen zal blijven in een kluis op de Kaaimaneilanden. Wat het dubbel interessant maakt, is dat kunstliefhebbers een “aandeel” van the cube konden kopen. Een aandeel dat in sé waardeloos is, want de kopers kunnen het kunstwerk, dat nu langzaam ligt weg te rotten, niet eens bekijken.

Nog tot 26 februari te bekijken in M en een absolute aanrader.

Veronique Vandekerchove, conservator van M, overleden

Een tragisch ongeval maakte veel te vroeg een einde aan het leven van Veronique Vandekerchove (1965-2012), hoofdconservator en adjunct-intendant van M – Museum Leuven. De Leven in Leuven redactie wenst familie, vrienden en collega’s van Veronique veel sterkte in deze moeilijke tijden.

Veronique Vandekerchove werkte sinds 1992 in het Stedelijk Museum in Leuven. In 1998 werd ze aangesteld als conservator van het Stedelijk Museum Vander Kelen-Mertens. In 2009 opende het vernieuwde museum M de deuren. Sindsdien was Vandekerchove onder meer verantwoordelijk voor de collecties en de historische tentoonstellingen. Onder haar leiding kreeg het museum vorig jaar de museumprijs.

Onze innige deelneming.

In the picture: M

Foto door Jan Mennens

Preselectie De Canvascollectie

De Canvascollectie lanceert een oproep aan alle kunstenaars, amateur en professioneel, om hun kunstwerken te delen met kunstkenners en het grote publiek. De preselecties komen volgend jaar voor het eerst naar M. De kunstwerken die de selecties doorstaan, wacht een online platform, ruime media-aandacht, een plaatsje op de tentoonstelling in Bozar, mooie prijzen en eeuwige roem!

Inschrijven voor de preselecties in M op 1 en 3 maart  kan nog tot 31 december via de site van De Canvascollectie of via een inschrijvingsformulier te verkrijgen aan de balie van M.