Leven in Leuven

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet Leuvenaars (Les 35)

Om te begrijpen waarover het gaat, lees je eerst de volgende negen zinnetjes in het Nederlands.

Hoe komt het dat de meeste wijnflessen een inhoud hebben van 75 cl ?

1. De verklaring is historisch èn… eenvoudig!

2. In de 19e eeuw waren de belangrijkste klanten van de Franse wijnboeren, de Engelsen.

3. Maar… onze Engelse buren hadden (en hebben trouwens nog altijd!) een ander systeem van maten en gewichten dan wij.

4. “Hun” eenheid, genaamd “gallon impérial”, had een inhoud van… 4,54609 liter. Duidelijk een onmogelijk getal om mee te rekenen!

5. Om zich het hoofd niet te moeten breken bij de omzetting, vervoerden zij de Franse wijn in vaten van 225 liter, hetzij afgerond: 50 gallons.

6. En die 225 liter komen exact overeen met 300 flessen van 75 cl. Geef toe: 300 rekent gemakkelijker dan 225!

7. Resultaat: 1 vat bevatte 50 gallons, wat gelijk staat aan 300 flessen. Ofwel: één gallon bevat 6 flessen van 75 cl.

8. Het is ten andere daarom dat tot op de dag van vandaag, de kartonnen dozen of houten kisten nog steeds (meestal) verpakt en verkocht worden per 6 of per 12 flessen.

9. Zo… Je hoeft mij niet te bedanken voor deze uitleg, want, sinds de tijd dat jij wijn drinkt, had jij dat al lang moeten weten!!!

En naa, ’t zèllefste veroileke, moo dan in ’t Leives. Uek in neige zinnekes.

Eus komd’et dat de mieëste woënflèsse nen inoud emme van 75 cl?

1. D’eksplikoose es simpel en moet gezocht wedde – gelak as zue dikkes – in de geschiedenis.

2. In de neigetiende ieë woore d’ Ingelse de belangroëkste kalante van de Franse woënbeure.

3. Moo… ons Ingelse gebieren aane ( en emme dajeur nog altoëd!) een ander sistêm van mooten en gewichte gelak as woële.

4. Ennen inoudsmoot, die “gallon impérial” gieëte wid, aa nen inoud van (deu geud atènse!)… 4,54609 lieters. Da’s doeëdeloëk een onmeigeloëk getal vei mei te riëkene!

5. Vei enne kop ni te moete breike boë d’umzetting, verviede ze de Franse woën in voote van 225 lieters, ’t es te zê, afgerond: fafteg gallons.

6. Rieëkent moo oeët: doë 225 lieters koumen eksakt ouverieën mei droë-onderd flèsse van voëfenseiveteg santelieters. Jèf teu: 300 riëkent gemakkeloëker as 225!

7. Rèzeltoot: in ieë vat zoote fafteg gallons, wa geloëk stoot on 300 flèsse. Of nog simpelder: oeët ieëne gallon oilde zes flèsse van 75 santelieters.

8. ’t Es ten andere doovei da, tot up den dag van vandoog, de kartonne dueze of oute kiste mei woën, nog altoëd gruetendieëls ingepakt zèn en verkocht wedde per 6 of per 12 flèsse.

9. Voilà! Ge moet gieë mersie zê vei deizen oeëtleg want, sinds den toëd da goë woën drinkt, odde dat al lank moete weite!!!

Klimaatweek 2016 – Leuven Klimaatneutraal 2030 De auto in de stad:

De publieke ruimte en mobiliteit in de toekomst:

Gespreksavond over de stad van morgen naar aanleiding van de documentaire film: ‘Leuven Autovol & Autovrij’.

Johan Van Reeth (Buur), Koen Stuyven (Vectris) en Serge de Gheldere (Futureproofed) namen ons mee naar de
stad van morgen en belichten de voordelen van een stad die teruggegeven wordt aan bewoners en bezoekers.

https://www.facebook.com/events/238587273163055/
Leuven Klimaatneutraal 2030

Leuvense KLIMAATWEEK 2016: 29 apr – 09 mei 2016.
Programma: https://www.facebook.com/events/1726475050958139/

Leuven Kritiek – Samen schrijven over kunst

Van oktober 2016 tot april 2017 geeft rekto:verso een masterclass kunstkritiek aan acht critici-in-spe met een Leuvense link, in samenwerking met STUK, 30CC en KU Leuven. We laven ons een jaar lang aan dans, theater en beeldende kunst. Doe je mee? De masterclass is gratis, aanmelden kan tot 1 juni.

Leuven Kritiek is een kijk-, schrijf- en discussietraject rond theater, dans en beeldende kunst. Een jaar lang gaan we met een groepje van acht critici samen tien voorstellingen en expo’s zien in Leuven. Je schrijft er in totaal drie recensies en twee essays over. Eén keer per maand leggen we die schrijfsels samen, feedbacken we elkaar in groep en discussiëren we over de zin en onzin van kunstkritiek. Dat alles onder begeleiding van de redactie van rekto:verso. De betere resultaten maken we publiek.

Leer dus nog beter kijken, nog beter schrijven, nog beter praten over kunst. Leuven verdient dat. Acht deelnemers kunnen het hele jaar gratis naar voorstellingen en expo’s in 30CC en STUK, ook buiten de masterclass.

Meer info & inschrijven: www.stuk.be/nl/leuven-kritiek

Opening Faculty Club Garden Lounge

Op 4 mei werd het aantrekkelijke tuinterras officieel in gebruik genomen.

De aanwezigen konden zich tegoed doen aan exquise hapjes en drankjes: een staaltje van wat dit klasserestaurant te bieden heeft.

De zon was van de partij en dat helpt ook al een handje om er een heerlijke namiddag van te maken.

De nieuwe algemeen directeur Peter Herbiest en gedelegeerd bestuurder Prof. Dr. Marc Decramer heetten de aanwezigen welkom en spraken in lovende woorden over het”mooiste tuinterras van Leuven en zelfs van België”.

Verschillende leveranciers hadden een stand om de aanwezigen te voorzien van uitstekende, vers bereide hapjes.

…en dessertjes!

Niet te versmaden: de high tea die op donderdagen geserveerd wordt.

Het tuinterras is ook geschikt voor vergaderingen in open lucht.

De Garden Lounge biedt voor elk wat wils: heerlijk onderuit zakken met een aperitiefje in de lounge area, een fris pintje drinken aan de statafels in de receptie area of fijnproeven op het terrasgedeelte van het à la carte restaurant.

Schoon volk! Terug naar de stropdas? Deze Eldridge knoop is er alvast nee voorproefje van!

Programma Beleuvenissen bekend

Het Leuvense stadsfestival Het Groot Verlof heeft het volledige muziekprogramma van de gratis Beleuvenissen-avonden bekend gemaakt. Met kleppers als Novastar, The Human League, Helmut Lotti, Fischer-Z, Stef Bos, Charlotte De Witte (voorheen bekend als Raving George) en Discobar  Galaxie beloven het weer warme muzikale vrijdagen te worden in juli.

Al eerder was bekend gemaakt dat The Human League zijn enige optreden in België deze zomer op de Oude Markt speelt op 8 juli. Ook de headliner van vrijdag 15 juli zal deze zomer enkel in Leuven te zien zijn: Novastar. Helmut Lotti sluit dan weer Beleuvenissen af op vrijdag 22 juli.
Natuurlijk zijn er zoals steeds ook op de andere pleinen heel wat muzikale helden te zien. Hieronder vind je een overzicht van het (bijna) volledige  programma dat zoals steeds start vanaf 20u15.

• Vrijdag 8 juli – Oude Markt: The Human League – Arbeid Adelt! – Grote Markt: Une soirée avec Claude François ’69 – Vismarkt: Discobar Galaxie
• Vrijdag 15 juli – Oude Markt: Novastar – Grote Markt: Stef Bos – Stoomboot – Vismarkt: Charlotte De Witte
• Vrijdag 22 juli – Oude Markt: Helmut Lotti – Nielson – Grote Markt: Fischer Z – Berry Quincy

Ook op het De Layensplein en op het Hogeschoolplein zal er op de vrijdagavonden een fijn muzikaal aanbod zijn.

Nieuwe reeks archiefbrunches op verrassende locaties

Na zeven fel gesmaakte brunches in eigen huis in 2015, trekt het stadsarchief er dit jaar op uit. Op het menu staan vijf interessante lezingen door bevlogen sprekers, lekker eten voor een laat ontbijt of vroege lunch en dit op vijf bijzondere locaties in de binnenstad. De locaties hebben een inhoudelijke link met het thema van de lezing en zijn uitzonderlijk voor deze archiefbrunches toegankelijk voor publiek.

Het Leuvens stadsarchief bewaart een schat aan informatie over het leven in Leuven in al zijn facetten. Met haar 12 strekkende kilometer archief van documenten, foto’s, artikels … vormt het het levende geheugen van de stad. En dat moet zo veel mogelijk geweten en gedeeld worden. “Deze nieuwe reeks archiefbrunches wil de Leuvenaar op specifiek gekozen locaties betrekken bij een onderdeel van dit rijke archiefmateriaal, met heerlijk voedsel voor onze geest én onze maag” aldus schepen van cultuur Denise Vandevoort.

De eerste brunch vindt plaats op zaterdag 14 mei 2016. Dan zal het dag op dag 110 jaar geleden zijn dat Leuven en de omliggende gemeenten getroffen werden door een uitzonderlijk zwaar noodweer met wolkbreuken, stortregens en hagelbuien. Wat de rampzalige gevolgen waren, licht archivaris Marika Ceunen uitgebreid toe aan de hand van archief- en nieuw fotomateriaal. Plaats van afspraak is de feestzaal van het Paridaens Instituut (Janseniusstraat 2, Leuven), een plaats die destijds zwaar te lijden had onder de overstroming. De brunch start om 10.30 uur en eindigt rond 13.00 uur.

Inschrijven
Wil je erbij zijn? Schrijf je dan vooraf in via archief@leuven.be of 016 30 08 69. Elke brunch kost € 20 per persoon. Tenzij je lid bent van de vriendenvereniging SALSA!, dan betaal je € 15. Betalen kan cash ter plaatse of via storting op het rekeningnummer van SALSA! vzw (IBAN BE 93 068-2420772-67).

Win een brunch voor twee
In aanloop naar de brunch geeft het stadsarchief telkens een brunch voor twee personen gratis weg aan de persoon die als eerste de wedstrijdvraag correct beantwoordt. Hou daarom zeker de facebookpagina van Stadsarchief Leuven en Erfgoedcel Leuven in de gaten en waag je kans.

Agenda archiefbrunches 2016

• 14 mei van 10.30 tot 13.00 uur: de overstroming in Leuven in 1906, door Marika Ceunen, archivaris-afdelingshoofd Stadsarchief Leuven in de feestzaal van het Paridaens Instituut
• 11 juni van 10.30 tot 13.00 uur: de tempeliers in Leuven, door Dr. Francis Somville, Groot-Prior van OSMTH België, David Wagemans, Groot-Kanselier van OSMTH België en Rudi Kennes in Keizersberg
• 10 september van 10.30 tot 13.00 uur: het privé-archief van vooraanstaand Leuvenaar Pieter Willems (1840-1998), door dr. Rob Belemans in het woonhuis van Pieter Willems
• 22 oktober van 10.30 tot 13.00 uur: de wederopbouwdossiers van WO I in het Leuvens stadsarchief, door dr. Luc Verpoest en Joke Buijs (locatie nog niet bepaald)
• 20 november van 10.30 tot 13.00 uur: de geschiedenis en bijzondere betekenis van de Leuvense beiaarden, door Luc Rombouts in Abdij van Park

Leuven zonder inwoners in ‘World without us’

Wat als de mens in korte tijd van de aardbodem verdwijnt, pakweg door een virus? Welke menselijke sporen blijven en welke verdwijnen? Valentijn Dhaenens gaat met Ontroerend Goed op zoek naar een antwoord.
30CC vertaalt het geheel mee naar een Leuvense context met de inbreng van vele experten (zoals waterbeheerders, bacteriologen, brandweer …). Ben je benieuwd naar hun analyse of wil je zelf reageren? Check alvast de blog World Without us!

Praktisch
donderdag 19, vrijdag 20 en zaterdag 21 mei 2016, 20.00 uur
Wagehuys
€ 15
Meer info

Aanschuiven voor inschrijvingen SLAC verleden tijd

Sinds jaar en dag biedt SLAC, het deeltijds kunstonderwijs van de stad Leuven, kwaliteitsvolle kunstopleidingen voor kinderen, jongeren en volwassen aan. De grote populariteit van de opleidingen zorgde vroeger wel eens voor lange wachtrijen bij de inschrijvingen. Dat is vanaf de volgende inschrijvingsperiode verleden tijd. SLAC is één van de eerste Vlaamse instellingen in het deeltijds kunstonderwijs dat met een online inschrijf- en betaalsysteem werkt.

Voor de inschrijvingen voor het volgende schooljaar 2016-2017, zal SLAC voor het eerst een online inschrijf- en betaalsysteem gebruiken. “Daardoor is het gedaan met de fysieke wachtrijen aan het onthaal bij de start van de inschrijfperiode”, zegt schepen van Deeltijds Kunstonderwijs Denise Vandevoort. “Voor sommige mensen was het moeilijk en tijdrovend om zo lang aan te schuiven.”

Instappen in een digitaal aanmeldsysteem van het Leuvense leerplichtonderwijs was niet mogelijk. “Er moest namelijk een veilige betaalmodule in het online systeem zitten”, verduidelijkt Vandevoort. “De specifieke structuur van het deeltijds kunstonderwijs vereiste een aparte software. Het inschrijfsysteem is volledig geïntegreerd in ons administratief leerlingenpakket, wat het heel efficiënt maakt.” Inschrijven kan ook nog op de ‘oude’ wijze. “Mensen die moeilijkheden hebben met het online systeem, of geen internet ter beschikking hebben, kunnen zich natuurlijk nog steeds inschrijven aan het onthaal. Ook voor extra informatie bij de inschrijvingen of de opleidingen, blijft het onthaal beschikbaar.”

De inschrijfperiode voor nieuwe leerlingen aan SLAC start tijdens de opendeurdagen op 24, 25 en 26 juni. De opleidingen starten op 1 september.

Showkoor Amuse brengt Amuse Avenue

Showkoor Amuse is een koor dat niet alleen zingt, maar ook danst en entertaint. De groep telt een 40-tal jongeren die repeteren in Leuven.

Op 13 en 14 mei brengt Showkoor Amuse 3 shows in de Minnepoort. Dit is het 6e jaar op rij dat het Showkoor met super veel goesting en plezier werkt aan hun jaarlijkse spektakelshow: van melancholische meerstemmige zangpartijen tot populaire meezingers in verschillende stijlen gemixt met verrassende choreografieën.

Tickets & info: www.showkooramuse.be

Persvoorstelling aankoop Stad Leuven en M glasraam Jan de Caumont

Peter Capreau, conservator Oude Kunst M en Denise Vandevoort, schepen cultuur stad Leuven

M en stad Leuven breiden hun glasraamcollectie uit.

Denise Vandevoort, schepen van cultuur stad Leuven: momenteel bezitten de stad en het OCMW een serie van 27 glasmedaillons van de hand van de Caumont. Een raam van dit kaliber ontbrak en is een waardevolle aanvulling voor de collectie. 41 glasramen van Jan de Caumont werden verworven maar kunnen nog niet getoond worden. Deze werden teruggekocht in 2013, in het kader van het Vlaamse Topstukkendecreet, om na restauratie opnieuw te integreren in de Abdij van het Park, de plaats waar ze thuishoren.

Dit werk van de Caumont werd de stad en het M aangeboden maar behoort niet tot de groep van de andere glasramen maar is wel belangrijk voor de eigen collectie van het museum, het vult een hiaat. Leuven wil het oeuvre van Jan de Caumont meer in de verf zetten, gezien de uitzonderlijke kwaliteit en het feit dat hij uit Leuven afkomstig was. In totaal investeerde de stad zo’n 25.000 EUR.

Jan de Caumont, Margaretha Vekemans en haar dochter vergezeld van de H. Agnes en de H. Elisabeth van Hongarije. 1618. gebrandschilderd glas. Afmetingen 60 x 42,5 copyright M-Museum Leuven

Peter Carpreau, conservator Oude Kunst M: het museum M heeft een zeer uitgebreide collectie brandglas met stukken van de 15de tot en met de 19de eeuw. Uit een SWOT analyse op de brandglas collectie is gebleken dat M één van de belangrijkste brandglas collectie’s heeft van Vlaanderen en geeft weer dat Leuven niet onbelangrijk was in de geschiedenis van het brandglas. Jan de Caumont, 17de eeuw, was één van die grote namen in de brandglas geschiedenis. Hij was officiële glasschilder van de stad en werkte van hieruit aan opdrachten voor het hele hertogdom.

Momenteel worden er 27 glas medaillons beheerd door het museum. Wat er nog ontbrak was een werk van deze grootte en deze kwaliteit. Dit glasraam werd door Jan de Caumont gemaakt in 1618 wat tevens een vroeg glasraam is, één van de vroegste dat gekend is uit zijn oeuvre en dat van uitzonderlijke kwaliteit is. Dit type donorglasraam komt weinig voor in Vlaanderen. Vaak zijn de ramen kleiner of ingewerkt in een monument.

Over Jan de Caumont is niet veel geweten. Hij is geboren in 1577 in Picardië (+1659), hij is verhuisd naar Leuven in 1608 (merk op de gelijkenis met Rubens, identiek geboortejaar) en trouwt met de dochter van een Leuvense glazenier waarvan hij later ook het atelier overneemt. Zijn meest productieve periode is 1635-1640 ongeveer, de periode waarin hij de glasramen van de Abdij van het Park maakt.

Dit werk is niet gemaakt voor een Leuvens klooster, dit is verondersteld gemaakt te zijn voor het Kartuizerklooster van Lier. Kartuizer kloosters waren door de band zeer gekend voor hun glasramen. Dit werk is niet volledig. Het is verkocht geweest in 1956 in Zwitserland en in de veilingcatalogus stond dat er nog delen bij waren zoals een ondertiteling (een inscriptie) en een wapenschild waaruit kon afgeleid worden dat de persoon in kwestie mevrouw Margaretha Vekemans en haar dochter was, de vrouw van de Antwerpse stadsontvanger Alexander van den Broeck and a very well to do. Zij sponsorden regelmatig glasramen, het sponsoren van glasramen was vooral uw logo achterlaten op een belangrijke plaats. Een glasraam was in die tijd een kunstuiting die prominent aanwezig was en zo maakte je reclame voor jezelf, lichtreclame uit die periode, logvermelding avant la lettre. Een tegenhanger van dit glasraam, dat de echtgenoot voorstelt, is ingewerkt in de kerk van St. Gwenllwyfo, Llanwenllwyfo (Anglesey, Wales).

Waarom is de Caumont nu zo belangrijk voor het museum? In glasschilderkunst zijn er laag- en hoogdagen. De hoogdagen eindigden ongeveer in de helft van de 17de eeuw. In de 16de eeuw heb je een groei en in de 17de eeuw een sublimatie met in de eerste helft van de 17de eeuw ‘De Grande Finale’. Jan de Caumont maakte daar deel vanuit en was een technische virtuoos. Hij vermengde oude technieken met nieuwe en gaat alle technieken door mekaar gebruiken. Oude technieken zijn het gebruik van geslepen glas en dat te zetten in lood maar aan de andere kant gaat hij ook glas schilderen (kleur schilderen) en combineert de technieken.

De conservator is heel opgetogen over de aanschaf van dit werk. Met dit werk en de werken van de Abdij van het Park kan het M een corpus samen stellen van het werk van Jan de Caumont.  In de toekomst willen ze nadenken om rond dit oeuvre een inhoudelijk project te bouwen. Over glasraamschilderkunst is relatief weinig geweten daar dit een kunstuiting is, niet sexy genoeg, om te bestuderen. Aan de hand van deze kunst wil het M meer naar buiten komen daar het ook een zeer mooie kwalitatieve collectie is.