Leven in Leuven

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (Les 28)

OP AANVRAAG, NOG EENS EEN LIEDJE: “AAN DE OEVER VAN DE DIJLE”

UP ONVROOG, NOG ES E LIEKE: “ON DEN EUVER VAN DE DOËLE”

Voor de Leuvenaars is het “aan de Dijle”, voor de Brusselaars: “aan de Zenne”, voor de Antwerpenaars: “aan de Schelde”. Kortom: alle waterlopen die geschreven worden met twee lettergrepen kunnen met dit lied bezongen worden. En bovendien: ieder in zijn eigen dialect!

IN ‘T LEIVES (schoins gedrikt):

Vei de Leivenieërs es et: “on de Doële”, vei de Brisselieërs: “on de Zenne”,
vei d’ Antweirpenieërs: ” on de Schelde”, bref: alle wooterluepe die geschreive wedde mei twieë lettergreipe kinne mei deis lieke bezunge wedde. En nog iet: ieder in z’n oëge dialekt!

1. Aan de oever van de Dijle, diep verscholen in het riet,
1. On den euver van de Doële, diep verschoulen in et riet,

2. Zat een kleine, jonge kikker, bij zijn moeder op de knie.
2. Zat ne klaane, junge kikker, boë ze meuder up de knie.

3. “Ziet ge daar”, zo sprak de moeder, “ziet ge daar dien ooievaar”,
3. “Ziede doo”, zue sprak de meuder, “ziede doo den ooievaar”,

4. ” ’t Is de moord’naar van uw vader, hij vrat hem op met huid en haar!”.
4. ” ’t Es de meudenieër van eu vooder, oë fretten em up, mei oeëd en oor!”

5. “Potverdomme”, zo sprak die kleine, “heeft die kerel dat gedaan?”,
5. “Potverdumme”, zue sprak de klaane, “ieët doëne smieërlap da gedon?”,

6. “Als ik groot en sterk zal wezen, zal ik hem op zijn bakkes slaan!”
6. ” As ek gruet en stêrk zal weeze, zal ek em up ze bakkes sloon.”

7. ” ‘k Heb zoveel u nog te zeggen, maar ge zoudt het niet verstaan,”
7. ” ‘k Em zueveil eu nog te zegge, moo ge zod et ni verston,”

8. ” ‘k Zal u in uw bedje leggen,” en daarmee is ’t lied gedaan!
8. ” ‘k Zal eu in eu beddeke legge,” en doomei es ’t lied gedon!

De melodie is van een oude Russisch volkslied: “Stenka Rasin”.
De vues es van en oud Russisch volkslieke: “Stenka Rasin”.

Merk op: Er zijn blijkbaar nog andere strofen in omloop. Wie die kent, mag ze mij altijd bezorgen.
Remarkeit: Doo zen bloëkboor nog ander struefkes in sirkuloose. Wie da ze kint, mag ze moë altoëd bezerrege.

HugO

Leuvens dialect voor allen, ook voor niet-Leuvenaars (les 27)

MOP van “TIEN VROUWEN OP CRUISE”

1. Een groepje van een tiental vrouwen van de een of andere vereniging hebben besloten om eens samen op reis te gaan.
2. Na lang overleggen, hebben ze gekozen om een cruise te doen van enkele dagen op de Middellandse Zee.
3. Als ze de boot opstappen, worden ze welkom geheten door een officier in gala-uniform.
4. Die zegt tegen hen: “Wel, lieve meisjes en dames, jullie zijn allemaal zeer welkom op ons prachtig schip. Ik wens jullie zeer mooi weer en een aangenaam verblijf, en ik hoop dat jullie zich goed amuseren!”
5. Waarop één van de vrouwen repliceert: “Dat is nu eens lief, zie! Dankjewel kapitein!”
6. De officier met zijn mooie tenue antwoordt: “Verontschuldig mij mevrouw dat ik u moet terecht wijzen, maar ik ben niet de kapitein, ik ben de dekofficier.”
7. De vrouw schiet in een lach. Ze draait zich om naar haar vriendinnen en ze roept: ” We gaan hier precies niets tekort komen. Ze hebben aan alles gedacht!”.

En dan nu de vertaling in het “Leives”. En dan naa de vertooling in ’t Leives.

MOP van “TIEN VRAAVEN UP KROES” (Nl./E.:cruise)

1. E gruppeke van zue ’n vraa of tien van d’ieën of d’ander sosjetoët emme besloute van ne kieë soome up vwajozje te gon.
2. Noo lank palaavere, emme ze gekouze vei ’n kroes (cruise) te deun van intege dooge up de Middellandse Zieë.
3. As ze up den buet stappe, wedde ze welkum gieëte dei nen offesier in gala-uniform.
4. Doëne zieët tên èn: “Awel, lieve maskes en madamme, ge zoë goëlen allemoo noëg willekum up onzen sjikken buet. Ik wens aalen ieël schue wieër en ’n ongenoom verbloëf, en ik oup da goëlen aale geud amezeit!”
5. Wooüp dat ieën van de vraave replikeit: “Da’s naa ne kieë zjantie se! Mersie kapetoën!”
6. Doënen offesier mei zènne schuenen tenie antwoud: “Ekskuzei me, madam,
da ‘k eu moet korrizjeire, moo ik zen ekik nit de kapetoën, ik zen den dekoffesier!”
7. De vraa sjit in ne lach. Ze droid eir um noo eir vrindinne en ze rupt: “Me gon ie persies niks te kèt koume. Z’emmen on alles gepaasd!”
HugO

Noémie Schellens geeft haar naam aan een nieuwe rode wijn

Dat er een nieuw wijntrio gelanceerd is, hebt u in een eerder artikel kunnen lezen. En ook dat die wijn “Noémie” genoemd wordt.

Maar hoe is die wijn aan die naam gekomen?

We hadden een gesprek met één van de initiatiefnemers en die vertelde ons het volgende:

In mei 2012 zitten wij met vier vrienden-ondernemers gezellig samen aan tafel in een Leuvens restaurant lekker te eten en te genieten van een goede fles wijn. Wij wisselen van gedachten over onze droom om een eigen wijn te creëren, daarvoor gronden aan te kopen in Frankrijk, te experimenteren en daarbij beroep te doen op een deskundige om zo een eigen stijl van wijn maken te ontwikkelen.

Tijdens het diner is er een optreden van Noémie Schellens, de lieftallige dame die toen een paar jaren als Leuvense stadssopraan fungeerde..

Stop!

Later… veel later, een paar jaren zelfs, is het zover: de wijn is er, maar moet nog een naam krijgen.
De in de wijnbranche gehanteerde basisregel is, dat het bij voorkeur een vrouwennaam moet zijn met veel klinkers. Op dat moment wordt teruggedacht aan dat sublieme optreden van Noémie in dat restaurant, twee jaar geleden. Het was alsof een muze ons inspireerde en vrij vlug leek het ons een logische keuze om deze prachtige naam te gebruiken voor onze veelbelovende wijn.
Noémie werd benaderd en kon worden overtuigd om haar naam te geven aan het project. Voilà!

Of is er nog wat te vertellen?

Toch nog even napraten en lachen…

Noémie was, samen met “haar” Kobe (“Le secret de Noémie”???), aanwezig op de voorstelling. Er werd flink wat over en weer gepraat over de wijn en daarbij werd veelal de naam Noémie vernoemd.
Zo werd haar naam gebruikt in zinnen als: “gedurende twintig maanden gelagerd”, “kan gerust tien jaar blijven liggen”, “wordt nog beter door te decanteren”, “aroma’s van zwart fruit, roos, peper en hout…”, “geschikt voor feestelijke gelegenheden”…
Ja, het was lachen geblazen.
En Noémie? Die was duidelijk niet uit haar lood geslagen…

“O folle passion!” staat ergens op elke fles…

Belgische telers lanceren eigen wijn die “Noémie” gedoopt werd!

Zopas werd een nieuwe wijn voorgesteld die de naam “Noémie” meekreeg.

Het is een Côtes de Roussillon Villages 2013, waarvan de rode in twee varianten wordt aangeboden.

De ene is de “Noémie” met 14,8 % alcohol, samengesteld uit 56% Syrah en 44% Grenache druiven. Van dit mengsel werd 31% gevinifieerd in nieuwe eiken vaten. Die werden gedurende 20 maanden gelagerd en daarna geblend met de 69% resterende wijn. Het is een wijn met zachte tanines die 5 à 8 jaar kan bewaard worden. Er werden 12.000 flessen van geproduceerd.

De tweede is “Le secret de Noémie” met 14,5% alcohol. Die is samengesteld uit 52% Syrah en 48% Grenache druiven. Vinificatie op dezelfde manier, maar 55% en 20 maanden, en daarna geblend met de resterende 45%. Het is een evenwichtige wijn met een zacht en rijke afdronk. Bewaartijd: 10 tot 15 jaar! Daarvan worden 2.000 flessen in de handel gebracht.

Noteer dat voor beide wijnen de druiven met de hand werden geselecteerd en geplukt.
Wij kregen een voorproefje en dat viel best mee. Zeker bij de kazen die geserveerd werden door het huis Elsen. Zowel de Brie de Melun als de Conté pasten er wonderwel bij.

Voor de witte wijn van 2014 is het nog wachten tot 2016. Er werden daarvoor druiven aangekocht en een eerste test-badge van 600 flessen geassembleerd met 60% Grenache Gris en 40% Grenache Blanc. Bij de proeverij kwam hij tot zijn recht met nog een vers geitenkaasje erbij.

Deze gloednieuwe wijn is een initiatief van vier Belgische vrienden-ondernemers die erin gelukt zijn in Frankrijk vier hectare wijngaarden aan te kopen en hun “eigen” wijn te produceren. Aan de productie ervan is zeer veel aandacht besteed! Zij konden beroep doen op de installaties van de Caves Vignerons d’Agly en de kennis en ervaring van de directeur Franck Galangau.

Ook voor de keuze van de fles werd niet over één nacht ijs gegaan. De mooie vorm is een streling voor het oog. Aan de verdere afwerking werd eveneens veel aandacht besteed. Niet zomaar een etiket, maar een tekening en tekst die rechtstreeks op de fles staan gedrukt.

Ja, zelfs het stopsel is een speciaaltje geworden. De link naar de muziek zit hem hier in het gebruik van een ut- of do-sleutel. Van raffinement gesproken!

Leuvenaars kunnen deze wijnen kopen bij Denon Wines, Elsen Kaasambacht en Convento Wines aan respectievelijk 13,50 en 18,50 € / fles.

Meer weten? Zie www.noemiewines.com

SEPTEMBER: feestmaand in Leuven, DEEL 2

KERMIS
Naar de kermis geweest? Ook op de Oude Markt? Doen, want het is de laatste keer dat daar kermisattracties zullen staan. Volgende jaar op Hoover- en Ladeuzeplein EN op het Martelarenplein. Nu nog tot 23 september.

• Vrijdag 11 september: 22u30: vuurwerk in het stadspark.
• Woensdag 16 september: kinderdag, gesponsord door foorkramers en Verbond van de Jaartallen.
• Maandag 21 september: van 17 tot 20 uur: kermis “prikkelarm”: zonder licht of lawaai.
• Woensdag 23 september: laatste dag van de kermis. Alle attracties zijn dan een stuk goedkoper!

OPEN MONUMENTENDAG: zondag 13 september
Van 10 tot 18 uur: bezoek aan onroerend erfgoed, bv. de pas gerestaureerde Sint-Donatustoren in het stadspark, of gebouwen waar je anders geen toegang krijgt, bv. het gerechtshof. Brochure met alle gegevens beschikbaar aan de balie van Toerisme, of/en van het stadskantoor.
Zie ook: www.erfgoedcelleuven.be

JAARTALLENDAG en -STOET: zondag 13 september

• 10 uur: Jubileummis in Sint-Pieterskerk: Het eerste jaartal werd 125 jaar geleden boven de doopvont gehouden en de stoet gaat voor de 60ste keer uit
• 11u15: Minnepoort: academische zitting en huldiging jubilarissen
• 12u30: receptie
• 13u15: gezamenlijk middagmaal in Salons Georges
• 15u45: vorming stoet in Diestsestraat van café Jeeskesboom tot aan Domino’s Pizza
• 16u15: vertrek + schouwing aan de pui van het stadhuis, rond 16u30
• 17u15: aankomst op Martelarenplein en einde.

Zie ook: www.raadskelders.net

SHOPPINESS: de ganse maand is winkelen een feest! Waar? Wanneer?  

• 8 & 12 september: Vismarkt en Mechelsestraat (Wandeling met proevertjes)
• 12 september: Parijsstraat, voor de gelegenheid omgedoopt tot P(o)reistraat!
• 17 & 20 september: Bondgenotenlaan, Martelarenplein, Diestsestraat (Schaal- + weekdierenevent)
• 26 september: Tiensestraat: de Grote dag van “Tiense om te zien!”

Afsluiten gebeurt met het herfstshoppingweekend op 3 en 4 oktober.
Zie ook: www.shoppeninleuven.be

ANDERE, reeds besproken:

• 12 september: herdenkingsproject Pieter Willems
• Nog tot 13 september: tentoonstelling “Boeken onder vuur” in de Universiteitsbibliotheek
• 20 september: vaartchallenge
• 16 – 22 september: week van de mobiliteit met als afsluiter: autovrije zondag.

Enz… enz…

De eerste NederBelg: Peter Willems wordt herdacht op 12 september

Men kon hem ook “nieuwe” Leuvenaar genoemd hebben…

Deze Maastrichtenaar (1840-1898) kwam naar Leuven, werd Belg en was meer dan dertig jaar een spilfiguur in de Vlaamse beweging en aan de Leuvense universiteit. Hij combineerde een aantal belangrijke bestuursfuncties met een indrukwekkende academische carrière als classicus en organiseerde bovendien in zijn ééntje de eerste omvangrijke en wetenschappelijke dialectenquête van de zuidelijke Nederlanden.

De organisaties en verenigingen voor wie Peter Willems ooit van betekenis is geweest vonden het dan ook passend om hem zijn nagedachtenis in herinnering te brengen.

Daarom organiseren zij, tezamen, een herdenkingsdag op 12 september,
waarvoor u hartelijk bent uitgenodigd.

————————————– PROGRAMMA —————————————-

Voormiddag: Sint-Joris-Weert

• 10u30: ontvangst met koffie
• 11u30: onthulling van de gedenksteen aan het Biesenhof: Willems’ buitenverblijf
• 12u: feestelijk diner in zaal Caravelle.

Namiddag: Leuven

• 14u: onthulling van de gedenksteen aan Willems’ stadswoning: Brusselsestraat 190
• 15u: academische viering in de promotiezaal van de KU Leuven (Hallen)
  Sprekers:
  • Prof. dr. Katlijn Malfliet, vicerector KU Leuven
  • Lita Wiggers, directeur Regionaal Historisch Centrum Limburg, tevens voorzitter van de kring Maastricht van het LGOG
  • Katrien De Vreese, uitgever-directeur van het Davidsfonds
  • Marika Ceunen, stadsarchivaris
  • Denise Vandevoort, schepen van cultuur
  • Verrassingsoptredens in het Maastrichter en Leuvens dialect.
  • Presentatie: Frieda Van Wijck.
• 17u: opening van de tentoonstelling in het stadsarchief (Tweebronnen), gevolgd door een receptie.

Het voornaamste object op deze tentoonstelling is het verloren gewaande schriftje uit 1885-86, met gegevens over het Leuvens dialect uit die tijd. Het is de oudste geschreven bron over het Leuvens dialect. Het schriftje was een onderdeel van de grootschalige dialectstudie die Pieter Willems uitvoerde. Willems liet lokale mensen op 300 plaatsen een enquête uitvoeren over dialectvormen, en coördineerde de resultaten.

Meer info op: www.pieterwillems.eu

Praktisch: aanmelden bij stadsarchief Leuven. Deelname aan het feestdiner: 30 €.

Abrahamviering, vanuit een andere hoek bekeken… (deel 2)

September: feestmaand in Leuven, DEEL 1

Nog vlug even herinneren aan een aantal belangrijke evenementen van de volgende dagen:

Op 4 september om 17 uur wordt “Leuven foor”, of: Leuven kermis geopend.

In de namiddag, na het opruimen van de vrijdagmarkt, wordt op de Grote Markt het bloementapijt uitgetekend. De meer dan 111.000 begonia’s zullen zaterdag 5, vanaf 10 uur gelegd worden door een veertigtal vrijwilligers. Hopelijk blijven die gespaard van (de voorspelde!) hevige regenvlagen, want het bloementapijt wordt ingehuldigd om 17 uur…
Zaterdag 5 is nog voor anderen een drukke dag!

Om 10 uur 30 wordt de bevrijding / verwoesting van de stad herdacht op het stadskerkhof. Om 11 uur 15 wordt die nog eens overgedaan op in Heverlee op de Commonwealth Graves. De deelnemers zijn om 12 uur welkom op het stadhuis voor een receptie.

In de namiddag is het verzamelen geblazen voor alle leden (en hun sympathisanten) van “Het Verbond Der Jaartallen”, de wel gekende vereniging die uniek is in de wereld en erkend is door Unesco als cultureel werelderfgoed. Aan de ingang van het stadspark ( kant Tiensestraat) brengen alle 40-plusers hulde aan het standbeeld van Vader Abraham, de man die al vele jaren de 50-plussers leert waar hij de mosterd haalt! Er wordt een gedenkplaat onthuld van de mannen van 1965 die dit jaar 50 worden en dat samen uitgebreid zullen vieren.

Een eind verder wordt hulde gebracht aan “Kamerood 60″, zo genoemd omdat hij het 60ste lid was van een schuttersvereniging (met maximum 60 leden) en alle vuile karweitjes moest opknappen totdat er een lid wegviel en er een nieuw 60ste lid kon worden aangeworven.

Dan gaat het naar de kiosk.

In het voorbijgaan kan de pas afgewerkte restauratie van de stadsomwalling bewonderd worden.

Rond 15 uur 45, aan de kiosk, zingt het koor van De Joorzangers enkele liederen en er wordt geluisterd naar een paar (korte!) toespraken. De nieuwe vereniging van” de mannen van 1976″ krijgt uit de handen van hun voorgangers de Verbondvlag overhandigd, in afwachting van hun eigen vlag die ze pas ontvangen als ze hun stagejaar achter de rug hebben. Tenslotte wordt er een receptie aangeboden. Daarna gaat het, via de kermis op het Hoover- en Ladeuzeplein naar het Pieter De Somerplein, waar het standbeeld van Fonske zijn zoveelste kostuumpje wordt aangetrokken.

Zondag 6 staat volledig in het teken van de Kermis en zeker ook van het gaan bewonderen van het mooie bloementapijt op de Grote Markt dat door de Boerenbond wordt aangeboden aan de stad Leuven ter gelegenheid van hun 125ste verjaardag.

De belangrijkste dag van de maand is zonder twijfel maandag de zevende. Daarover werd reeds uitgebreid geschreven in het eerder verschenen artikel: Op stap met de “nieuwe” Leuvenaars op maandag 7 september: DE hoogdag van Leuven kermis! Zeker lezen en… Doen!!!

Wat er nog allemaal te wachten staat, leest u in deel 2 van “September, feestmaand in Leuven.”

Villa de Frit

Het moet niet altijd grote (en dure!) Gastronomie zijn, want…

Hoola! Poola! Er waait een nieuwe wind in de frietenwereld!
In plaats van naar het “frietkot” te gaan, kunnen wij nu terecht in “Villa de Frit“. Zo geschreven en met een kleine letter “d” nog wel.
In een hoekhuis (Fonteinstraat 87) ontdekten we deze – excuseer voor het ietwat oneerbiedige woord – frituur. Je kan er ook broodjes, snacks, burgers en “mitrailletten” verkrijgen. De leuze “smaak met karakter” siert de wapperende strandvlag.
Openingsuren alle dagen van 11u30 tot 14 uur en van 16u30 tot 22 uur. Zon-en feestdagen van 16u30 tot 22 uur. Het is een bijhuis van zijn naamgenoot op het Herbert Hooverplein 1.

Voor wie ter plekke blijft eten staan er een twintigtal stoelen ter beschikking, evenals kinderstoeltjes. Je kan er TV kijken op groot scherm en er zijn kraaknette WC’s èn een lavabo. Bij zonnig weer staan een dertigtal stoelen en tafeltjes op de zeer brede stoep. Zo gewenst, wordt er een parasol geplaatst.
Bravo voor de nieuwe en doordachte aanpak! Burgemeester Tobback zal daar zeker tevreden mee zijn (“weer een lelijk fritkot minder…”).

Kost van een en ander:
Friet groot: 2,40; medium: 2,20.
Mayonaise en de meeste andere sauzen: 0,70.
Cervela: 2,00; chickenfingers: 2,60; curryworst: 1,70… Dit is slechts een fractie uit een zeer groot aanbod, dat goed zichtbaar wordt voorgesteld in een koeltoog.
Dranken: bier (Jupiler): 1,80; frisdrank in blik: 1,70.

Zie voor meer info: www.villadefrit.be

TIP: bekijk zeker ook de foto van het “frietkot” dat, wie weet hoeveel jaren geleden, stond opgesteld op ongeveer diezelfde plaats, midden tussen de Fontein- en Tessenstraat. Voor de Leuvenaars heet die plaats: “de bummekes”, omdat daar vroeger “boompjes” stonden.

Vandaag, 17.45u: regenboog start aan het gerechtshof!

De regenboog stond er slechts een tiental minuten, maar hij was zeer breed en hevig van kleur. Of het gerechtshof er wat mee te maken heeft, is te betwijfelen…