Archief voor ‘Archeologie’

Archeologische vondsten op Kesselberg

Dat de Kesselberg archeologisch een belangrijke site is, bleek eerder al uit onderzoek van de Leuvense professor Mertens in 1959 en uit opgravingen van de amateurarcheologen professoren Boschmans en Scheys van de KULeuven.

Ter voorbereiding van een bescherming als archeologische site liet het Agentschap Onroerend Erfgoed (Vlaamse Overheid) archeologisch onderzoek verrichten. Uit het onderzoek bleek de zeldzaamheid van de ontdekkingen en het wetenschappelijk potentieel van de site. Het agentschap zal nu een beschermingsdossier voorbereiden voor de bevoegde minister.

Na de Keizersberg zal de Kesselberg de tweede beschermde archeologische site worden op Leuvens grondgebied.

Uit het onderzoek bleek dat de Kesselberg een belangrijke plek was in de ijzertijd (800 tot 52 voor Chr.). Een hoogtenederzetting uit de ijzertijd of oppidum is een goed verdedigbaar vluchtoord waar de plattelandsbevolking uit de omgeving kwam schuilen wanneer vijandelijke legers door de omgeving trokken. Dit soort sites ligt meestal op een plateau en is omgeven door grachten, aarden wallen, soms voorzien van palissaden of soms zelfs een stenen constructie.

Deze oppida zijn vooral karakteristiek voor de midden- en late ijzertijd. In Vlaanderen zijn slechts zes (kleinere) locaties geïdentificeerd waar een hoogtenederzetting uit de ijzertijd voorkomt. Deze ontdekking maakt de Kesselberg dan ook erg interessant. De resten van de ijzertijdwal zijn nog altijd te zien in het landschap.

Binnen het terrein van de omwalling werden tijdens een kleine opgraving aardewerk en huttenleem uit de tweede helft van de midden-ijzertijd (ca. 400/250 voor Chr) aangetroffen. Van twee grote potten, wellicht voorraadpotten of ‘containers’ die werden gebruikt voor de opslag van vloeistof, konden de scherven opnieuw in elkaar gezet en gereconstrueerd worden. Ze behoren tot de oudste en meest volledige archeologische voorwerpen die in Leuven werden gevonden.

Schepen van monumentenzorg Dirk Vansina: “Deze twee gerestaureerde voorraadpotten zullen de komende maanden te bezichtigen zijn in het stadskantoor. Door de potten in het onthaal te plaatsen, kunnen we vele Leuvenaars bereiken en hen dit bijzondere verhaal vertellen. “

pot

Daarnaast werden op de Kesselberg ook resten van de Middeleeuwse versterking Kesselstein gevonden.

De stenen burcht Kesselstein heeft altijd tot de verbeelding gesproken. Het werd in de 16e eeuw al vermeld in de Leuvense geschiedschrijving als vervallen vesting. Men sprak zelfs van een tunnel die Kesselstein verbond met Keizersberg (aan de overkant van de Dijle), wat vrijwel onmogelijk is. Er wordt wel aangenomen dat Kesselstein en Keizersberg visueel met elkaar in contact stonden.

Kesselstein was bedoeld als voorpost in de verdediging van Leuven. Door het huidig onderzoek kon Kesselstein exact worden gelokaliseerd. Er werden een buitenmuur, een vierkant gebouw en een ronde toren in kaart gebracht. Het Kesselstein werd vermoedelijk gebouwd in het eerste kwart van de 11de eeuw na Chr. als een soort van voorpost of uitkijkpost. Mogelijk werd het gebouwd door de Leuvense Graaf Lambrecht-met-de-Baard in 1013. In de 16de eeuw spreekt men in historische bronnen over een sterk vervallen vesting in ijzerzandsteen die zich op de Kesselberg bevond.

plan

Vijf noordelijke zijkapellen Sint-Pieterskerk gerestaureerd

Tijdens de periode 2004 tot 2009 werd het exterieur van de Sint-Pieterskerk gerestaureerd en sinds 2010 werkt men in vijf fases aan het interieur. Nu is fase 9 met o.a. de totaalrestauratie van de noordelijke zijkapellen afgerond. Begin maart 2015 zal men starten met fase 10.

Een uitgebreide uitleg met foto’s van alle restauratiefases van de Sint-Pieterskerk vind je op KerkLeuven.be. Een beknopt overzicht van de verschillende fases:

  • Fase 1: Restauratie Schip (noordoostzijde exterieur)
  • Fase 2: Restauratie Zijbeuk (noordoostzijde exterieur)
  • Fase 3: Vooronderzoek zijbeuk (zuidwestzijde exterieur) en restauratie Vieringtoren en lagere daken
  • Fase 4: Restauratie Hoofddak en zolders
  • Fase 5: Restauratie Schip (zuidwestzijde exterieur) en vooronderzoek interieurstofferingen schip, zijbeuken en kruisbeuk
  • Fase 6: Restauratie Zijbeuk (zuidwest exterieur) en vooronderzoek kapelensembles en muurepitafen
  • Fase 7: Elektriciteit
  • Fase 8: Verwarming en sanitair en vooronderzoeken interieurstofferingen
  • Fase 9: Restauratie van de altaarensembles, losse beelden en muurepitaven
  • Fase 10: Restauratie van het binnenparement en de gewelven met gewelfschilderingen en restauratie van beeldhouwwerk in het transept
  • Fase 11: Restauratie van de muurschilderingen van het koor en restauratie van kunstobjecten van het koor

Meer informatie:

wintertijd Leuven
De Sint-Pieterskerk, een foto van Kristel Van Loock

Brasserie De Abdijmolen

Vele maanden is er gewerkt om de vervallen watermolen van de abdij van Park-Heverlee te herstellen en hem terug de allure te geven die hij verdient. Het moet gezegd: de restauratie is wondermooi geslaagd en de molen werkt, zij het maar af en toe, op de waterkracht van de (wat dacht je?) Molenbeek. De zaak is groter dan je van buitenaf zou denken, en er wordt op meerdere plateaus (verdiepingen) bediend. Trappen zijn niet echt een probleem, want de ruime lift brengt je waar je maar wil.

Op het terras achteraan kunnen circa 40 personen terecht. Je hebt vandaar een prachtig zicht op de vijvers, die je -voor of na de maaltijd- uitnodigen voor een wandeling. Echter…opgepast als je met de auto bent! Hou dan de tijd in de gaten, want op de grote parkeerplaats moet je de parkeerschijf plaatsen. En… die wordt regelmatig gecontroleerd. Toch wat sneu van de stad Leuven als zij hier het toerisme willen aanmoedigen.

We bezochten deze zaak op een dinsdagmiddag. Dat bleek een goed idee, want op dinsdagmiddag (en alleen dan!) kan je er eten voor 12 euro! Daarvoor krijg je een steak van 200 gram met een flinke portie frietjes en een saus naar keuze. De prijs van de andere schotels begint aan 16 euro en er is keuze te over.

Ik liet me verleiden tot een schotel die bij de voorgerechten stond vermeld: kalfszwezerik op een bedje van risotto met wat mesclunsla erbij. Ik was aangenaam verrast door de grootte van het stuk zwezerik dat bovendien perfect was gebakken. De risotto was naar behoren gekruid.

De steak van mijn partner bleek volledig te beantwoorden aan wat zij met “saignant” bedoelde. De bijhorende bearnaisesaus was vers bereid en eveneens zeer lekker. De frietjes waren wat te hard gebakken, maar daar doen we niet moeilijk over: in deze tijd van het jaar is het niet evident de geschikte aardappelen te vinden. Zoals zij het zelf schrijven: eigentijdse bistronomie in de brasserie.

De rekening. Voor twee glazen Cava betaalden we 12 euro en voor een half litertje doodgewone witte wijn 13,50 euro (!). Met nog één halve liter water aan 4 euro en twee koffies erbij, bedroeg de rekening uiteindelijk meer voor de dranken dan voor het eten. Alles samen: 67 euro.

Dat kon echter de pret niet bederven. De zon scheen en we deden nog een flinke wandeling rond de vijvers en… vonden geen parkeerbon onder onze ruitenwisser.

Praktisch
Abdij van Park 4, 3001 Heverlee
016 62 96 00
abdijmolen@lodge-hotels.be
http://www.lodge-hotels.be/lodge/brasabdijindex.jsp

Vernissage EERSTE VERSTORING

In de navel van de stad, het Handbooghof in Hertogeneiland, werd vanavond (zaterdag 27 september 2014)
de “Hemeltoren” na twee weken opbouw vanuit Leuvens onverstoorde aarde,
feestelijk geopend door Stadskunstenaar Ief Spincemaille en 30CC.

Toelichtingen van Schepen Denise Vandevoort en Ief Spincemaille.

Opbouw toren: zie eerdere artikels.





EERSTE Verstoring – Ief Spincemaille – opbouw toren

Met het project ‘Eerste Verstoring’ zocht en groef stadskunstenaar Ief Spincemaille deze dagen  (13 – 25 sep 2014) naar de eerste sporen van bewoning in Leuven. Sinds haar ontstaan is de stad Leuven bijna twee meter hoger geworden door bouw- en andere restanten die vorige bewoners er achterlieten.

Als je door al deze historische lagen heen graaft, kom je uiteindelijk bij de lagergelegen grond waarop de eerste bewoners hebben gestaan. Archeologen noemen dit ‘onverstoorde grond’ of ‘moedergrond’: grond die vrij is van menselijke tussenkomst.

In Leuven graafde Ief dus samen met vele vrijwilligers 14 ton van deze ‘oudste’ grond op om er een 6 meter hoge ‘Hemeltoren’mee te bouwen: een aarden schouw om mee naar de hemel te kijken. De toren is gemaakt door verschillende lagen onverstoorde aarde aangestampt op elkaar te leggen.

De toren is nu klaar! (24 sep 2014)
Iedereen wordt dan ook uitgenodigd op het openingsfeest op zaterdag 27 september 2014 om 19.00 uur.
Locatie: Handbooghof, ter hoogte van Brusselsestraat 124, Leuven

‘Eerste Verstoring’ – idee en realisatie:
Ief Spincemaille i.s.m. Eva Gheysen (architect) aarde-expertise ‘rammed earth’ Nicolas Coeckelberghs/BC architects geologie Jan Elsen en Yaana Bruneel archeologische opgraving Annika Devroe historisch archief Marika Ceunen technische en productionele begeleiding 30CC en stad Leuven productie 30CC, stad Leuven, De Verbreder en KU Leuven



Iedereen uitgenodigd op het openingsfeest op zaterdag 27 september 2014 om 19.00 uur!

Open Monumentendag: de Hertogensite

De Hertogensite behelst het domein tussen de Kapucijnenvoer en de Minderbroederstraat, waar zich nu o.a. de ziekenhuizen van St. Rafaël en St. Pieter bevinden. De hele site wordt binnenkort geherwaardeerd, gerenoveerd of deels opnieuw opgebouwd. Je kon er hier al meer over lezen.
OMD bood de bezoeker een uniek zicht op de toekomstplannen.

DSC_0994

Deze maquette toont de plannen zoals ze er nu uitzien (maar ze liggen nog niet 100% vast): de blauwe gebouwen blijven bestaan, de witte zijn nieuwe. Zoals je ziet wordt de Dijle langs het Handbooghof opengelegd zodat het hier lekker wandelen zal worden langs het water.

Sint Rafaël
DSC_0993

Hier werd (na het gasthuis aan de Romaanse poort) het eerste ziekenhuis van Leuven opgericht in de vorm van het kankerinstituut. Het gebouw links op de foto, het oudste op deze site, zal worden opgeknapt. De andere, o.a. de uitgebreide verpleegsterschool, worden platgegooid en opgebouwd rond een zogenaamde ‘welzijnstoren’.

DSC_0995

Binnen in het instituut bevindt zich het HistarUZ, het historisch archief van UZ Leuven dat een uitgebreide collectie van honderd jaar medische zorg tentoonstelt.

Eerste Anatomisch Theater
DSC_1008

Tegenover de hoofdingang van de Kruidtuin, op de hoek van de Kapucijnenvoer en de Minderbroederstraat, bevindt zich het eerste anatomische theater van Leuven, gebouwd halverwege de achttiende eeuw.

DSC_0998

DSC_0999

DSC_1006

Een knap gebouwtje waar vroeger de professoren Plantkunde en Anatomie lijken dissecteerden in de winter. ’s Zomers hielden ze zich bezig met de plantjes in de nabijgelegen kruidentuin.

DSC_1009

Ook de gevels van de Minderbroederstraat zullen grotendeels verdwijnen; hier en daar wordt een oorspronkelijk, waardevol gebouw bewaard.

Heelkunde
DSC_1011

De gebouwen links met de auditoria zullen bewaard worden omwille van hun art déco-elementen.

DSC_0003

Ook het tweede anatomisch theater uit de negentiende eeuw, hier rechts, zal worden gerenoveerd.

DSC_0001

Op deze site bevindt zich een stukje van de twaalfde-eeuwse ringmuur, dat mee in het vernieuwing van de Hertogensite zal worden geïntegreerd. Ik wist zelfs niet dat dit stukje bestond!

DSC_0004

Een eindje verder staat nog een torentje van de oude stadsomwalling. Midden tussen de lelijke twintigste-eeuwgebouwen. Hopelijk weet het vernieuwingsproject dit allemaal mooi te blenden.

St. Pieterskliniek
DSC_0006

Zonder fout het lelijkste gebouw van de hele stad en een doorn in het oog van alle Leuvenaars. In de jaren vijftig werd het oorspronkelijke, negentiende-eeuwse ziekenhuis, in trouwens prachtige neoclassistische stijl, platgegooid om dit gedrocht op neer te poten. En weet u wat het ergst is? In die halve eeuw is het ziekenhuis nooit gebruikt. Zelfs de plakkertjes zitten nog op de vensters. Enkele verdiepingen werden ingericht voor palliatieve zorgen. Wie wil hier nu zijn laatste levensdagen doorbrengen? Gelukkig wordt dit helemaal vernietigd en vervangen door een woontoren.

DSC_0009

Enkele huizen langs de Brusselsestraat zullen ook worden opgeknapt. Wat hun bestemming is, daar ben ik wel benieuwd naar.

DSC_0010

Achter St. Pieter vind je nog meer voorbeelden van prachtige Leuvense architectuurcombinaties. Ahum.

Heel benieuwd hoe de hele site er over let’s say tien jaar zal uitzien. Het is nog wachten op het definitieve plan voor het startschot kan worden gegeven.

In the moving picture: Leuvense Egyptologen ontmaskeren prof


Filmpje door LesHivers

Archeologisch vooronderzoek Hertogensite

Studiebureau Monument Vandekerckhove nv werkte in samenwerking met Resiterra, de stad Leuven en het agentschap Onroerend Erfgoed een archeologisch vooronderzoek voor Hertogensite uit. De werken hiervoor zijn gisteren (18 augustus) gestart.

Dergelijk onderzoek, voorafgaand aan de werken, wordt voorzien in het erfgoeddecreet van de Vlaamse overheid. Op die manier tracht men het ongedocumenteerd vernielen van archeologische resten bij toekomstige bouwwerken te vermijden. Door het vooronderzoek zo vroeg in te plannen kan in de loop van het verdere proces de timing van alle betrokken partners gerespecteerd worden.

De aannemer graaft 14 proefsleuven op strategische plekken verspreid over de site tussen de Brusselsestraat, de Kapucijnenvoer, de Minderbroederstraat en de Aa. Op de percelen worden ondermeer restanten verwacht van middeleeuwse bewoning langsheen de Brusselsestraat, van de stadsomwalling, van enkele kloosterdomeinen,… Op basis van de eventuele vondsten in deze sleuven wordt er beslist of en waar er bijkomend archeologisch onderzoek nodig is.

Het archeologisch vooronderzoek is vermoedelijk afgerond tegen 14 september 2014.

Lichtekooi-wandeling dinsdag 22 april om 14 uur

Vandaag, dinsdag 22 april 2014 vertrekt om 14 uur aan de poorten van het Sint-Pieterscollege in de Minderbroedersstraat een historische lichtekooi-wandeling dwars door Leuven.

De historische roman ‘De lichtekooi van Loven’ geschreven door de sympathieke Ineke Vander Aa speelt zich af in het achttiende-eeuwse Leuven. Leerlingen van het vijfde jaar van het Sint-Pieterscollege traden in de voetsporen van Louise van Loven. Ze gingen op zoek naar de historische kern van het verhaal, bezochten het stadsarchief, kwamen vanalles te weten over de Leuvense badstoven en bordelen en zagen Leuven uiteindelijk door Louises ogen. Schrijfster Ineke Vander Aa kwam in de klas en ging in gesprek met de vijfdejaars, over het verhaal en het schrijfproces. Als slotopdracht werkten de leerlingen in groepjes verschillende thema’s uit.

Vanmiddag stelt het laatste groepje zijn eindwerk voor: een historische lichtekooi-wandeling samen met de schrijfster langs de vroegere bordelen, cafés, armen- en herenhuizen van onze stad, mét aandacht voor het verhaal van Ineke en de geschiedenis van Leuven. De wandeling start om 14 uur in de Minderbroedersstraat 13 aan het Sint-Pieterscollege in Leuven en eindigt ten laatste om 15:40.

Stadswandeling ‘De blauwe draad doorheen de stad’ in Leuven

Samen met de Koninklijke Leuvense Gidsenbond organiseert het Centrum Agrarische Geschiedenis de stadswandeling ‘De blauwe draad doorheen de stad’ tijdens Week van de Smaak.

Op zondag 17 en vrijdag 22 november 2013 is er een gegidste wandeling van 14:00 tot 16:00. Plaats van afspraak is aan het stadhuis op de Grote Markt te Leuven. Er kunnen telkens maximum 25 personen deelnemen, vooraf inschrijven is verplicht via sarah.luyten@cagnet.be. Kostprijs is 3 euro per persoon, contant te betalen voor aanvang van de wandeling.

Herbeleef het Leuvense verleden en kom te weten hoe belangrijk water was voor de lokale landbouw en de voedselbevoorrading van de stad. Ontdek waar men voedingsproducten aan de man bracht en hoe water de opkomende voedingsindustrie in de stad beïnvloedde. Zie door een historische bril de stad en zijn waterlopen evolueren!

Voor meer informatie, zie de aankondiging op de website van het Centrum Agrarische Geschiedenis.