Archief voor ‘Archeologie’
Fototentoonstelling en stadswandeling ‘Het Vlaamse platteland in de fifties’
Het Centrum Agrarische Geschiedenis organiseert van 27 september tot 31 oktober 2013 de fototentoonstelling ‘Het Vlaamse platteland in de fifties’ in KADOC Leuven. De fototentoonstelling zal bestaan uit 50 foto’s van de fotograaf Jos Halsberghe (1912-2005) die het platteland fotografeerde tussen traditie en moderniteit, tussen de schaarste van de oorlog en de weldaad van de golden sixties: met dorpscafés, volksspelen, de eerste machines op de akkers, spelende kinderen in korte broek, champetters, pastoors in soutanes, processies, mandenvlechters en duivenmelkers. Ook de 10 mooiste beelden van de fotowedstrijd Leven op het Vlaamse platteland zullen te bezichtigen zijn op deze fototentoonstelling.
Samen met de Koninklijke Leuvense Gidsenbond organiseert het Centrum Agrarische Geschiedenis ook de stadswandeling ‘Herbeleef het platteland in de stad’. Van 28 september tot 31 oktober 2013 kunnen groepen van maximum 25 personen deze gegidste wandeling boeken via het inschrijvingsformulier op de website. Men kan kiezen tussen een wandeling van twee of drie uur, met een kostprijs van respectievelijk 60 of 90 euro. De wandeling start aan de poort van KADOC Leuven. De wandelingen op donderdagavond 3 oktober (19:00) en zondagnamiddag 20 oktober (14:00) staan open voor iedereen en zijn gratis. Inschrijven is verplicht via sarah.luyten@cagnet.be. Vooraf of aansluitend aan de wandeling is de tentoonstelling ‘Het Vlaamse platteland in de fifties’ vrij te bezoeken.

Archief Universiteit Leuven op ‘Memory of the World’-register van Unesco
UNESCO heeft het archief van de Leuvense universiteit uit de periode 1425-1797 toegevoegd aan het register ‘Het geheuven van de wereld’. Dit archief is één van de best bewaarde archieven over het Ancien Régime. De archieven laten toe om zowel het leven zoals het was aan een universiteit in de middeleeuwen en de nieuwe tijd te bestuderen alsook de wereldwijde impact van de instelling en de opleidingen te duiden, via bekende en minder bekende oud-studenten.
Eigenlijk gaat het hier om het archief van een universiteit die de KU Leuven voorafging: de Universiteit Leuven of in het Latijn Studium Generale Lovaniense. Deze universiteit werd gesticht in 1425 en opgeheven in 1797. Van 1817 tot 1835 bestond nog even de Rijksuniversiteit Leuven en pas in 1835 startte de huidige Katholieke Universiteit in Leuven. Hoewel er geen juridische band zou bestaan tussen deze universiteiten, probeerde men wel voor continuïteit te zorgen. Zo zorgde het Leuvens stadsbestuur ervoor dat de Katholieke Universiteit Leuven kon beschikken over de gebouwen van de oudere universiteiten. Ook was de Katholieke Universiteit Leuven, net zoals de oudere Universiteit Leuven toegestaan door een pauselijke beslissing waardoor men kan beweren dat de huidige universiteit een voortzetting is van de universiteit die in 1425 werd opgericht. Dit archief over de periode 1425-1797 is dus een belangrijke bron van informatie over het ontstaan van de huidige KU Leuven en de werking van universiteiten door de eeuwen heen.
Geschreven door Dries Verachtert en gepost op 5 september 2013 onder Archeologie, KU Leuven. Deze post werd getagd met unesco. Reacties uitgeschakeld voor Archief Universiteit Leuven op ‘Memory of the World’-register van Unesco op dit artikel.In the moving picture: Hoe de Sint-Pieterskerk er had kunnen uitzien
Dit filmpje van Yves Vanhellemont toont de resultaten van een raytracing experiment. Deze digitale weergave toont hoe de torens, ontworpen in 1505 door Joost Massijs, broer van de bekende schilder Quinten Massijs eruit zouden zien.
Geschreven door Carolien Coenen en gepost op 7 mei 2013 onder Archeologie, Geschiedenis. Reacties uitgeschakeld voor In the moving picture: Hoe de Sint-Pieterskerk er had kunnen uitzien op dit artikel.
Waar blijft de Leuvense stadsarcheoloog?
Beheerders van de succesvolle Facebookpagina’s Weleer en Leuvense Historische weetjes vragen in een open brief om een stadsarcheologische dienst, die wij met plezier publiceren op onze Leuvense stadsblog:
Geschreven door Carolien Coenen en gepost op 1 mei 2013 onder Archeologie, Stadsdiensten. Deze post werd getagd met Leuvense Historische Weetjes, weleer.be. Reacties uitgeschakeld voor Waar blijft de Leuvense stadsarcheoloog? op dit artikel.De Leuvenaar is trots op zijn stad en op haar lange geschiedenis. Dat blijkt uit het succes van onze twee Facebook pagina’s Leuvense Historische weetjes en Weleer. Sinds kort tellen we allebei meer dan 10.000 leden en daarvoor willen we onze trouwe volgers hartelijk bedanken. Dagelijks brengen we met veel plezier en enthousiasme de geschiedenis van onze stad bij de mensen thuis, op school of het werk, rechtstreeks in hun persoonlijke newsfeed.
Op die manier genieten heel veel Leuvenaars van historische weetjes en oude foto’s van weleer, die ze graag aanvullen met hun eigen avonturen en belevenissen. En die verhalen zijn er, want Leuven is en blijft een stad in beweging. De laatste jaren zijn we allemaal getuigen van heel wat stadsvernieuwing, waardoor het karakter van Leuven grondig wordt hertekend. De nieuwe stationsomgeving en de Vaartkom zijn goede voorbeelden.
Dat is onvermijdelijk. Stilstand is achteruitgang. Vandaag hebben we de vrijheid om het verleden van de toekomst te creëren. Maar dat verleden moet optimaal vastgelegd worden voor volgende generaties.
Daarom pleiten we in deze open brief voor de oprichting van een permanente stadsarcheologische dienst. Hiermee zou Leuven in de voetsporen stappen van andere Vlaamse centrumsteden zoals Gent, Antwerpen, en Mechelen. De lokale expertise, die zo’n stedelijke dienst doorheen de jaren opbouwt, is cruciaal voor de ontsluiting van de historische rijkdom in de Leuvense ondergrond.
Uiteraard werkt de toekomstige stadsarcheoloog samen met de huidige actoren, zoals de Erfgoedcel, het Stadsarchief, de dienst Ruimtelijke Ordening en het Leuvense middenveld. En last but not least is onze stad gezegend met een eigen universitaire onderzoeksgroep Archeologie. De kennis en de kunde van deze onderzoekers en studenten kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan het historische bewustzijn van de Leuvenaars.
Een stadarcheoloog zou dit plaatje kunnen vervolledigen. We missen een aanspreekpunt om onze eigen bevindingen als liefhebbers te toetsen aan een officiële instantie. We missen een bliksemafleider, die heikele dossiers kan ontmijnen door wetenschappelijke feitenkennis. We missen een spreekbuis, die de Leuvense bevolking op de hoogte houdt van de historische actualiteit, zoals de stedelijke subsidies voor kleinschalige restauratieprojecten. We hopen van harte dat in de nabije toekomst ons bescheiden voorstel in overweging wordt genomen.
Leuvenaars en andere geïnteresseerden hebben de mogelijkheid om deze open brief mee te onderteken op de campagnewebsite www.stadsarcheoloog.be
Op deze website zullen de artikels uit de pers verschijnen, evenals de recentste ontwikkelingen.Frederic Hecq
www.facebook.com/weleer.bePascal Lacroix
www.facebook.com/Leuvensehistorischeweetjes
Lezing ‘Rome, eeuwig jachtveld voor de archeologen’
Sinds de jaren ’80 van vorige eeuw kent de stad Rome een nooit geziene archeologische activiteit. Nieuwe musea worden geopend, nieuwe archeologische sites worden ontdekt en opgegraven volgens de allernieuwste moderne methoden en met nieuwe uitgangspunten. De opgravingen van de laatste decennia hebben geleid tot nieuwe inzichten voor de keizerfora, de Palatijn, de zone rond het Colosseum, de Porticus Octaviae e.d. Ook de aanleg van de 3de metrolijn zorgde al voor spectaculaire vondsten en nieuwe bevindingen.
Vooral van het Forum Romanum hebben de archeologen zich door recente opgravingen een nieuw beeld kunnen vormen. We weten nu dat er nog meer gebouwen stonden en dat enkele gebouwen er anders uitzagen dan tot hiertoe werd aangenomen. De warrige schikking van de gebouwen is slechts ogenschijnlijk: in werkelijkheid reflecteren ze een aantal opmerkelijke ideeën van figuren zoals Caesar, Augustus en Diocletianus.
Tijdens een lezing door Guido Cuyt (ere-voorzitter van de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie, auteur en in 2009 winnaar van onze Romulusprijs) zal een nieuwe maquette van het Forum Romanum te zien zijn (foto hieronder). Deze maquette werd eigenhandig gebouwd door de spreker, op schaal 1/250 (zie foto hieronder). Van alle schaalmodellen van het forum is deze versie het meest aangepast aan het modern archeologisch onderzoek.
De lezing is gratis toegankelijk voor alle geïnteresseerden en heeft plaats op woensdag 23 januari om 20 uur in lokaal B.1.4 van cultureel centrum Romaanse Poort (Brusselsestraat 63). De lezing is een organisatie van S.P.Q.R. de Leuvense vereniging van en voor Rome-liefhebbers.
Geschreven door Carolien Coenen en gepost op 13 januari 2013 onder Archeologie, Events, Geschiedenis, Lezing. Reacties uitgeschakeld voor Lezing ‘Rome, eeuwig jachtveld voor de archeologen’ op dit artikel.Restauratiepremie voor Sint-Donaastoren
Vlaams minister Geert Bourgeois, bevoegd voor Onroerend Erfgoed, heeft een premie van 326.287,26 euro toegekend voor restauratie van de Sint-Donaastoren in het Leuvense stadspark. De toren, een losstaand deel van de eerste stadsomwalling van Leuven, dateert vermoedelijk van 1150 en is daarmee een van de oudste monumenten van Leuven. De stadstoren is sinds 1978 beschermd en wordt beheerd door Herita.
‘Een gedeelte van de achterzijde van de Sint-Donaastoren stortte in 2004 in,’ aldus minister Bourgeois. ‘De nieuwe erfgoedvereniging vzw Herita is erfpachthouder van het monument en beoogt met deze restauratiepremie de conservatie en consolidatie van de toren, die als een ruïne is opgenomen in het landschappelijk aangelegde stadspark van Leuven. De toren krijgt een grondige reiniging en bescherming tegen weersinvloeden, en een deel van de ingestorte torenkamer wordt hersteld.‘
Herita wil met deze geïntegreerde aanpak de toren ontsluiten voor het publiek: zo zal de binnenkamer gerestaureerd worden volgens zijn oorspronkelijke middeleeuwse configuratie. Gezien de beperkte omvang van de binnenkamer wordt ervoor geopteerd om de bezoeker niet tot in de binnenkamer te brengen, maar enkel een zicht te geven op deze ruimte vanaf de nieuw aangelegde walgang.
Geschreven door Carolien Coenen en gepost op 26 december 2012 onder Archeologie, Bouwprojecten, Geschiedenis, Nieuws. Deze post werd getagd met herita, Sint-Donaastoren. Reacties uitgeschakeld voor Restauratiepremie voor Sint-Donaastoren op dit artikel.K.A.Redingenhof zoekt foto’s en herinneringen
In mei 2013 zal het Koninklijk Atheneum Redingenhof 30 jaar worden. Er wordt een grote reünie, een academische zitting en een tentoonstelling gepland en hiervoor is het Koninklijk Atheneum Redingenhof op zoek naar foto’s en herinneringen van oud-leerlingen en oud-leerkrachten. Ben je een oud-leerling en herinner je je nog wat straffe verhalen of heb je nog wat foto’s liggen in een schoendoos op zolder? Aarzel dan niet om hen te contacteren:
- De vraag naar foto’s en herinneringen op de site van de Erfgoedcel Leuven
- De website van campus Redingenhof van het Koninklijk Atheneum Redingenhof
Videoreportage over de historische kaaimuur aan de Vaartkom
Tijdens werken aan de Vaartkom op het plein vlak voor het Openbaar Entrepot voor de Kunsten werd totaal onverwacht een historische kaaimuur gevonden, bestaande uit bakstenen en blokken in zandsteen en ijzersteen. Frederic Hecq maakte een interessante videoreportage over deze kaaimuur waarin hij aan de hand van kaarten en plannen uit 1700 à 1750 aantoont dat deze muur waarschijnlijk een onderdeel was van een gepland kanaal. Bekijk zeker de videoreportage op Youtube van Frederic Hecq:
Geschreven door Dries Verachtert en gepost op 11 december 2012 onder Archeologie, Bouwprojecten. Deze post werd getagd met kaaimuur, vaartkom. Reacties uitgeschakeld voor Videoreportage over de historische kaaimuur aan de Vaartkom op dit artikel.Restauratie Donatustoren stadspark
10 jaar geleden, in 2002, gaf de stad Leuven de toren in erfpacht aan de stichting Erfgoed Vlaanderen, nu de vzw Nieuwe Erfgoedorganisatie (nu op zoek naar een nieuwe naam) om de toren te restaureren en te ontsluiten voor het publiek. De toren maakte deel uit van de eerste stadsomwalling die werd gebouwd in de 12de eeuw. Die omwalling was zo’n 2.750 meter lang. Langs het traject stonden 31 torens die voor de verdediging van de stad zorgden. Bij de aanleg van een nieuw en grootser opgevat verdedigingssysteem rond 1360 kwam de oude muurgordel in onbruik. De meeste van de oude verdedigingstorens werden in de 18de eeuw afgebroken. Vandaag staan er nog maar 6 torens overeind waarvan de Donatustoren in het stadspark er één is.
Restauratie
De toren in het stadspark van Leuven schreeuwt om restauratie. De hekken die momenteel rond de stadstoren staan, staan er niet voor niets. Door stabiliteitsproblemen waren er in 2004 stenen naar beneden gevallen. De oorzaak waren struiken en klimop op de bovenste rand van de toren die met hun wortels de bovenste rand van de steenblokken naar buiten duwden. Binnenin de toren had zich heel wat zand opgehoopt, dat voor een extra druk en belasting zorgde. Deze aarde, aangevuld met het vele regenwater dat via de bovenzijde in de toren liep, zette veel druk op de muren van de toren, waardoor de romp op verschillende plaatsen dreigde open te splijten. De toren stond letterlijk op springen… Erfgoed Vlaanderen voerde enkele noodingrepen uit. Hoewel de ruïne nu heel wat steviger op zijn poten staat, wacht ze nog steeds op een grondige restauratie.
Dirk Vansina : “Ik heb het restauratiedossier samen met Erfgoed Vlaanderen nu op de juiste rails gekregen. Er is lang aan gewerkt en de inzichten over de wijze van restaureren zijn in de loop van het proces gewijzigd. Maar nu is er een consensus over de aanpak : restauratie van de toren op een zodanige manier dat de oorspronkelijke bouwstructuur hersteld wordt, toegankelijk gemaakt wordt onder begeleiding, en de funderingensaarde terug aangebracht wordt.”
Het restauratiedossier van de toren zelf, fase 1, is klaar. Het restauratiedossier werd goedgekeurd werd door het Agentschap Onroerend Erfgoed. Het is nu wachten op de toezegging van subsidies alvorens de werken kunnen aanvatten.
In een tweede fase zal ook de omgeving van de toren aangepakt worden. De stabiliteitsproblemen van de toren zijn te wijten aan het weggraven van de grond rondom de funderingen. Die funderingen zullen in de 2e fase terug bedekt worden met aarde. Dit is een belangrijke ingreep in het stadspark maar is noodzakelijk.
Ontsluiting
Het is de bedoeling om de toren onder begeleiding van stadsgidsen toegankelijk te maken. De bezoekers zullen op die manier een idee krijgen hoe de toren er vroeger moet hebben uitgezien en hoe hij functioneerde.
Schepen Vansina wil ook het toeristisch verhaal over de toren laten aansluiten bij de andere torens
van de eerste ringmuur. Zo is het zijn intentie om te evoceren waar de ringmuur doorheen de huidige stad liep. Zo krijgt het publiek een beter zicht op de omvang van de middeleeuwse stad. De plaats waar de eerste ringmuur stond, wil de schepen aangeven aan de hand van koperen plaatjes op het wegdek.
Aan de verschillende restanten van de eerste ringmuur wil de schepen infoborden plaatsen. Die moeten de individuele toerist en passant informeren over de bouwwijze en functie van de ringmuur.
De Leven in Leuven-redactie is alleszins verheugd om te vernemen dat er eindelijk stappen gezet worden om de restauratie van de Donatustoren op rails te zetten. Het is een schandvlek op het erfgoedbeleid van de stad Leuven dat de waardevolle middeleeuwse stadsomwalling in zulk erbarmelijke staat is. Hopelijk is dit een eerste stap om het erfgoed voor het nageslacht te bewaren en te ontsluiten.
Geschreven door Carolien Coenen en gepost op 23 juli 2012 onder Archeologie, Bouwprojecten, Geschiedenis. Deze post werd getagd met Donatustoren. Reacties uitgeschakeld voor Restauratie Donatustoren stadspark op dit artikel.Vijfde editie Open Kerkendag
De Stichting Open Kerken organiseert aanstaande zondag voor de vijfde keer de Dag van de Open Kerken. Omdat het een jubileumeditie is, zullen om 14u alle Leuvense klokken luiden en de beiaarden “Happy Birthday” spelen. Dag van de Open Kerken is vergelijkbaar met Open Monumentendag, maar op dit moment nog minder bekend en verspreid in Vlaanderen.
Leuven doet voor het eerst mee aan dit initiatief. 8 Leuvense kerken: Sint-Pieter, Sint-Michiel, Sint-Kwinten, Sint-Jan-de-Doper, Sint-Antoniuskerk, O.L.V. Ter Koorts, Sint-Jozef en Sint-Alfonsius (Redemptoristen) en de 4 abdijen zetten hun deuren open. Gidsen verzorgen begeleide bezoeken in de deelnemende kerken. Daarnaast vindt in elke kerk een klein concert plaats. Er worden 6 verschillende concerten gebracht door 6 duo’s. Stadssopraan Noèmie Schellens treedt op in 3 kerken.
De kerk van de Redemptoristen in de Brabançonnestraat die sinds 2006 gesloten is, wordt uitzonderlijk open gesteld voor Open Kerkendag. De site zal verbouwd worden tot rust- en verzorgingstehuis. De kerk is beschermd en wordt geïntegreerd in het project.
In enkele kerken worden tentoonstellingen opgezet: in Sint-Michiel ‘vrouwen inspireren’, in Sint-Antonius ‘het leven van pater Damiaan’, in O.L.Vrouw-ter-Koorts ‘communicaten, kindsoldaten en nog meer twaalfjarigen’. In Sint-Jozef wordt het pas gerestaureerde Cavaillè-Coll-orgel bespeeld. In Vlierbeek kan uitzonderlijk een bezoek gebracht worden aan ‘de krocht’, de krypte met de graven van de abten van Vlierbeek.
Bekijk de brochure met het volledige programma in PDF.
Geschreven door Carolien Coenen en gepost op 30 mei 2012 onder Archeologie, Bouwprojecten. Deze post werd getagd met Open Kerkendag. Reacties uitgeschakeld voor Vijfde editie Open Kerkendag op dit artikel.