Leven in Leuven

Leuvense traditie van primuszilver is uniek cultureel erfgoed

De encyclopedie van Diderot en d’Alembert omschrijft de Leuvense traditie van de primusviering als een traditie die overal ter wereld, aan alle universiteiten zou moeten bestaan. De tentoonstelling ‘ZILVER. Kunst | Object | Verhaal‘ blaast dit prachtig stukje erfgoed nieuw leven in. Nooit eerder werden de zilveren geschenken voor primussen van de universiteit in Leuven zo uitvoerig samengebracht.

Uitblinkers
De primusviering is een prachtige Leuvense traditie die teruggaat tot 1428 en die tot 1797 bijna ononderbroken werd voortgezet. Op het einde van het academiejaar legden de studenten aan de Artesfaculteit van de Leuvense universiteit hun eindexamen af. De beste kandidaten van de vier colleges – de Burcht, de Lelie, de Valk en het Varken – namen het tegen elkaar op. Per college werden negen kandidaten over drie klasses verdeeld. Degene die het beste presteerde in de eerste klasse werd primus.

De verkiezing van de primus was zowel in Leuven, als in zijn geboorte- of woonplaats, één groot feest.  Koeriers vertrokken naar zijn thuisstad en vertelden het goede nieuws aan ouders, overheden, kapittels en scholen. Zij overlaadden de primus bij zijn thuiskomst met indrukwekkende zilveren en andere geschenken. Dit werd gevolgd door grote drank- en eetfestijnen, officiële ontvangsten, toespraken, misvieringen, optochten, bals en soms ook schietwedstrijden en vuurwerk.

Prestigieuze primeur
In de tentoonstelling ZILVER. Kunst | Object | Verhaal leggen de curatoren een focus op zilveren pronkstukken uit de 17^de en 18de eeuw. Stuk voor stuk weerspiegelen ze het prestige van de jaarlijkse universitaire competitie. Het is voor het eerst dat exemplaren uit onder meer Bergen, Breda, Brugge, Den Haag, Doornik, Luik, Maastricht en Sint-Niklaas terugkomen naar Leuven. Een primeur, want nooit eerder werden de zilveren geschenken voor de Leuvense primussen zo uitvoerig onderzocht en samengebracht. De tentoonstelling loopt nog tot 12 juli 2015 in M – Museum Leuven.

Willow, Kort en krachtig! Net als deze recensie

Hoewel voor de meeste studenten de blok pas over een week begint, worden de studenten musicologie, zoals de traditie dat wil, nu al overstelpt met praktijkexamens. Neem daarbij nog een aantal deadlines en presentaties en jullie begrijpen ongetwijfeld waarom ik eerder beknopt ben gebleven in mijn beschrijving van het Slotuur KULtuur. Toch wou ik u, de trouwe lezer van deze blog, een impressie van het laatste uur KULtuur van het jaar niet besparen.

In een periode die gedomineerd wordt door sportmetaforen en playoffverwijzingen is het een binnenkopper om het concert van Willow in het Depot als een thuismatch te bestempelen. Maar als je als band zo kan profiteren van het thuispubliek, is die verwijzing volledig gerechtvaardigd.

Al vier jaar staat de publieksprijs van Humo’s Rock Rally te blinken in het repetitiekot van Willow. Sindsdien is het vijftal even onlosmakelijk met het Depot verbonden als Yevgueni en Discobar Galaxie. Geen wonder dus dat het studentenpubliek, ondanks de nakende dreiging van “de blok”, toch in groten getale was opgedaagd. Op M83-esque wijze betraden Pieter-Jan Van Den Troost en zijn kompanen het podium. De dreunende synthesizers en barokke gitaarriffs maakten meteen duidelijk dat Willow met hun nieuwe plaat Plastic Heaven radicaal de elektronische kaart getrokken heeft. Stop The Human League in een blender met de hakkelige beats van Flosstradamus en je krijgt pareltjes als Plastic Heaven, Remedy of Danger (dat in het Depot dan weer verrassend Stromaeaans klonk). Zoveel energie in de concertzaal! En de hyperkinetische studenten maar dansen! Het nieuwe werk werd afgewisseld met hits van hun debuut “We the Young”. Van het handengeklap bij Sweater tot het magistrale meezingmoment in Weeping Giants, Willow liet het publiek genieten. Technische mankementen konden het publiek niet deren en de straalbezopen hecklers brachten de band dan weer niet van de wijs. Was dit voetbal, de drie punten waren binnen.

Met pijn in het hart moet ik jullie meedelen dat het Club KULtuur jaar erop zit. Tijd om achter de boeken te kruipen, thesissen af te werken en (ongetwijfeld) stuk voor stuk geweldige examens af te leggen. Veel succes!

Door Jasper Croonen.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Japanse seksclash

De Warme Winkel: ‘Tanizaki’ – STUK Soetezaal, 28.04.2015, 20u30

Jun’ichirō Tanizaki is een Japanse schrijver, geboren op het einde van de 19^de eeuw en één van de populairste schrijvers van de moderne Japanse literatuur. In de in 1956 geschreven roman Kagi of De Sleutel besluit een oudere man zijn seksuele verlangens neer te pennen in een dagboek, met het spannende risico dat zijn vrouw het zou kunnen vinden. In deze onduidelijke vertelling is er plaats voor fantasie van de kijker omdat er vaak meer wordt gesuggereerd dan uitgedrukt. Werkelijkheid en verbeelding vloeien in elkaar over. Voor de mannen van De Warme Winkel was dit voldoende inspiratie om er een voorstelling over te maken.

De drie acteurs, Vincent Rietveld, Ward Weemhoff en Mara van Vlijmen verwelkomen het publiek enthousiast terwijl ze nog een laatste hand aan het decor leggen. De directe Hollandse sfeer zit er al meteen in. ‘Houden jullie van boeken?’ ‘Wie leest er boeken?’ ‘Houden jullie van seks?’ ‘Houden jullie van seks met minderjarigen?’ Eén hand gaat de lucht in. Enkele nonnen uit de zaal kijken gechoqueerd. Met een paniekerige goesting zetten de acteurs het stuk in. Of was het al begonnen? Loze, maar best grappige mopjes vliegen de lucht in. Hoe heet een Spanjaard zonder auto? Carlos. Haha. Hoe heet een Mexicaan met een rubberen teen? Roberto, of Roaubertoe. Het publiek gaat wild, of toch het meegaande deel. Maar we zitten nog geen vijf minuten neer of we zien al een piemel en blote billen, het gaat er inderdaad behoorlijk losjes aan toe. Diezelfde rij nonnen verlaat de zaal. Gaat U al weg? Nog een fijne avond mevrouw!

Een consequente stijl is blijkbaar niet aan de jongens van de Warme Winkel besteed, want opeens komt een Japanse vrouw met lang zwart haar het podium op, begint te spelen op haar speciaal instrument en vloeien we in een totaal andere sfeer. Ingetogen en minimaal bewegen de acteurs in Japanse kostuums zich als porseleinen poppetjes naar voren terwijl de dagboekfragmenten van de oude man afgewisseld met die van zijn vrouw op de decorwand geprojecteerd worden. Bijna in hypnose wordt het publiek mee in dit intieme verhaal gewiegd. Dan worden we weer wakker geschud door het heden. De acteurs worden weer zichzelf, of dat denken we toch en ze lezen hun eigen dagboekfragmenten voor. Hun seksuele intriges tijdens het maakproces van deze voorstelling worden uit de doeken gedaan.

Het is natuurlijk niet nieuw dat collega’s af en toe de lakens delen, en dat geldt in elke sector. Maar hier overstijgt de fantasie van de kijker het verhaal. Veel mensen hadden hoge verwachtingen over de explicatie van deze voorstelling, na alles wat we al te zien hadden gekregen. Nog een paar oude vrouwen verlaten de zaal na enkel de woorden te hebben gehoord en de angst voor wat er nu in actie gebracht zou worden als ons Mara onder het deken lag en de twee mannen haar naakte lichaam voorzichtig zouden onthullen. Tot slot leest Kotospeelster, Makiko Goto, haar eigen dagboekfragmenten voor in de micro in gebrekkig Engels en maakt ons zo deelgenoot van haar ervaringen met dit gekke theatertrio.

De drukke clash van speelstijlen, de fascinatie met Japan en intieme driehoeksrelatie tussen de acteurs maakten van deze voorstelling niet alleen een provocerende maar ook verwarrende en hoogst fascinerende gebeurtenis. Een zeer vernieuwende manier van theater waarin de Warme Winkel ons trakteerde op een explosieve clash met heden, verleden, cultuur en – altijd raak – seks.

[met dank aan Anneleen Verhaegen en Louise De Groef]

Artikel door Evelyne Janssens.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Praatcafé “LKR ZKT WERK”

Masterstudenten Pedagogische Wetenschappen aan de KU Leuven Ine en Jasmine organiseren in het kader van hun opleiding het praatcafé “LKR ZKT WERK”

Beginnende leerkrachten hebben vaak moeite met het vinden en houden van werk. Via een praatcafé (en de Facebookpagina LKR ZKT WERK) willen de studenten de aandacht hierop vestigen en de mythe van het “lerarentekort” doorbreken. Op het praatcafé is iedereen uit het onderwijsveld welkom om ervaringen, mening en kennis te delen en zo een diepgaand gesprek te voeren over deze problematiek.

Het praatcafé vindt plaats op woensdag 13 mei, om 14u op het Joris Helleputteplein te Leuven.

EKONOMIKA presesverkiezing sfeerbeelden

Leuvense studentenvereniging ESN wint de Lipton Big Splash

Honderdvijftigduizend waterballonnen, zestien studentenclubs, en hoewel de weermannen het niet hadden voorspeld, kwam zelfs de zon enkele keren van achter de wolken piepen. Kortom, de vierde editie van de Lipton Big Splash was een succes. De zestien grootste studentenverenigingen van Vlaanderen en Brussel kwamen afgezakt naar dé studentenstad bij uitstek: Leuven. Studentenvereniging ESN Leuven bleek onoverwinnelijk en wint een td ter waarde van 10.000 euro.

Op het Ladeuzeplein bekogelden de studenten elkaar met 150.000 gele waterballonnetjes. Eraan ontkomen of ze ontwijken, had geen zin: nat werd je sowieso. Zo’n 3000 studenten verenigden zich in zestien teams, met allemaal hetzelfde doel voor ogen: de eigen praeses zo droog mogelijk houden… en de praeses aan de overkant van het speelveld zo vaak mogelijk raken. 4.500 nieuwsgierigen kwamen hen onder luid gejoel aanmoedigen.

Dit jaar kwamen er trouwens enkele dappere nieuwelingen opdagen: studentensteden Antwerpen en Mechelen deden voor de eerste keer mee. In totaal waren ze met zestien: Ekonomika (Leuven), Vlaams Rechtsgenootschap (Leuven), Industria (Leuven), Scientica (Leuven), Quivr (Leuven), Politika (Leuven), AIESEC (België), Medica (Leuven), VTK (Leuven), ESN Leuven, Wikings-NSK (Antwerpen), Hermes Antwerpen, K.V.H.V. Brussel, Lukot en Cercle Saint-Louis (Brussel), Psychologische Kring én Kla & Pedagogische Kring (Leuven) en Mechelen students united (Mechelen).

Lukot en Cercle Saint-Louis (Brussel) en Ekonomika (Leuven) mochten het onder elkaar ‘uitvechten’ in de eerste halve finale. Uiteindelijk stootte Ekonomika door naar de finale, samen met ESN Leuven, die in de tweede halve finale won van Hermes Antwerpen.

Met tien teams had Leuven duidelijk de bovenhand. Het is dus niet zó verwonderlijk dat er twee Leuvens studentenverenigingen in de finale lijnrecht tegenover stonden: Ekonomika en ESN Leuven. In een bloedstollend spel, waarin de twee praesessen op een luchtkussen stonden, bekogelden de teamleden de praesessen met waterballonnen. De praeses die het vaakst viel, verloor. Ekonomika moest uiteindelijk het onderspit delven voor de vrouwelijke praeses van ESN Leuven. Zij mag zich Splash Queen noemen en is de grote winnaar noemen van de Lipton Big Splash 2015.

En Medica, de winnaar van vorig jaar? Die hadden blijkbaar niet genoeg geoefend en lagen er in de eerste battle uit. Al zijn ze van plan volgend jaar extra hard terug te slaan.

Speelplaatsrock

Speelplaatsrock is een benefietfestival georganiseerd door en voor leerlingen van het Sint-Pieterscollege. Na talrijke knallende edities is dit festival uitgegroeid tot een echt begrip in het Leuvense.

Niet enkel bekende namen als Tourist Lemc, LTGL en Faisal zullen het podium betreden, ook plaatselijke bandjes krijgen een kans. Daarbij hoort natuurlijk altijd randanimatie. Een festival zonder festivalwei? Nee dat kan niet, daarom ook op onze speelplaats te bewonderen een echte wei!

Het Sint-Pieterscollege wil ook onze jongere leerlingen een kans geven om op een veilige manier het festivalgebeuren te ontdekken. De oudsten krijgen dan weer de kans om te helpen bij dit gigantisch event.

Het mooiste van dit alles is, dat 90 procent van de winst naar het goede doel gaat. Dit jaar Bednet, Poverello en Het Huis.

240 Meisjes uit vijfde middelbaar ontdekken wetenschappen aan KU Leuven

Op 29 april 2015 maken 240 meisjes uit het vijfde middelbaar kennis met wetenschappen aan de KU Leuven. Van over heel Vlaanderen komen ze een halve dag naar Leuven om er ondergedompeld te worden in de wondere wereld van polymeren, akoestiek en radioactieve materialen.

In een 40-tal middelbare scholen mochten de wetenschapsleerkrachten vijf meisjes selecteren om deel te nemen aan Ladies@Science. Het resultaat is een gevarieerde groep van 240 leerlingen die op 29 april de wetenschapsfaculteit van de KU Leuven overspoelen. In 13 workshops ondervinden ze onder leiding van vrouwelijke onderzoekers aan den lijve wat wetenschap is. Ze mogen roepen in de nagalmkamer van het Departement Natuurkunde en Sterrenkunde, verraste gezichten gegarandeerd. Ze gaan er ook aan de slag met nucleair materiaal. Een unieke kans, want enkel in een bijzonder gecontroleerde omgeving is het veilig om met deze radioactieve stoffen te werken. Aan het Departement Chemie trekken ze een labojas aan om op zoek te gaan naar het optimale parfum. Met de computer onstluieren ze de kosmos. Ook 3D printen, een supergeleidende zweeftrein en wiskundige uitdagingen kruisen hun pad.

Voorts krijgen de meisjes uitgebreid tijd om te spreken met vrouwelijke wetenschappers en ook professionals zoals Mireille Maenhoudt en Nele Steens. De eerste studeerde fysica en is vicepresident Research & Development bij Heraeus Electro-Nite, een bedrijf dat werkt rond het meten en controleren van gesmolten metaal. Nele Steens studeerde chemie en werkt nu aan het Federaal agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten.

Vorig jaar draaide Ladies@Science proef en kreeg de Faculteit Wetenschappen een 50-tal meisjes uit het Leuvense op bezoek. Het grote succes van toen vertaalt zich naar een schaalvergroting dit jaar, waarbij 240 enthousiaste meisjes vanuit heel Vlaanderen een bezoekje brengen aan de KU Leuven.

Meer informatie over Ladies@Science op wet.kuleuven.be/ladiesatscience.

Osby & Postma vs Plaistow, K.O. in ronde 2 – 19 maart 2015

Het Leuvense cultuurlandschap lag de voorbije week dik bezaaid met geweldige activiteiten. Enerzijds was er natuurlijk het concert van Jodie Devos op woensdag maar daarnaast ging ook de derde editie van Leuven Jazz door. Op deze derde editie had de organisatie gezorgd voor een multimediaal festival dat niet alleen concerten, maar ook films, platenbeurzen, en zelfs een Jazzkroegentocht omvatte. Maar het draait natuurlijk in de eerste plaats om de muziek. Naast Jef Neve, Aaron Parks en Dorian Concept stonden op donderdag eerst Tineke Postma en Greg Osby, en daarna hun Zwitserse collega’s van Plaistow op het podium van de 30cc/Schouwburg. Beide bands wisten het publiek enorm te verrassen, jammer genoeg was dat niet bij allebei in positieve zin op te vatten.

Het was aan Postma en Osby om de spits af te bijten. De jonge Nederlandse en de Amerikaanse jazzveteraan kwamen op Leuven Jazz hun laatste CD-project Sonic Halo voorstellen. Een album bestaande uit alleen maar eigen composities van Postma enerzijds en Osby anderzijds, en het verschil hoorde je. Tijdens het concert ging de energieke stijl van Osby gestoeld op de Amerikaanse free jazz, maar met duidelijk bop-invloeden in contrast met de lyrische, Europese stijl van Postma. Beide musici namen het voortouw in hun eigen composities maar werden daarbij steeds ondersteund door hun wederhelft en, ik zou ze bijna vergeten, het geweldige ensemble.

Greg Osby en Tineke Postma waren dan wel als blikvangers naar voren geschoven, maar het overige trio moest allesbehalve onderdoen voor de twee saxofonisten. Adam Aruda imponeerde met de meest virtuoze jazzritmes aan de drums, Christian Li overdonderde mij met zijn improvisaties aan de piano, en de amper achttienjarige! Daryl Johns die het beste van zichzelf gaf op contrabas. Zei ik al dat hij maar ACHTTIEN is! Het ensemble verraste keer op keer met verfrissende composities en Osby’s energetische stijl maakte het vaak wel zeer moeilijk om in de, nochtans geweldig aangename, rode schouwburgzetels te blijven zitten. Na iets meer dan een uur muziek zat het concert er, veel te snel, op. Deze jazzleek hadden ze alvast overtuigd. Het was hoopvol uitkijken naar Plaistow.

Plaistow slaagde erin om in vijf minuten alle vooroordelen over jazz onderuit te halen. Wie jazz denkt, denkt aan rokerige bruine kroegen waar een ensemble de ziel uit hun lijf staan te spelen. Bij jazz denk je niet aan drie überblanke Zwitsers die zich baseren op de minimalistische muziek van Steve Reich en Philip Glass. Dit kon interessant worden. Helaas lag de nadruk te veel op het kunnen, en niet op het daadwerkelijk realiseren van iets interessant. Het trio paste de elementen uit de muziek van hun minimalistische voorbeelden met wetenschappelijke precisie toe. Hun set klonk dan ook eenvoudig, repetitief, luid en vooral emotieloos. Tot zover (op zich) geen probleem want zo hoort minimalistische muziek nu eenmaal te klinken. Jammer genoeg dreven de Zwitsers die chirurgische precisie iets te ver door (clichébevestigend ik weet het) en vergaten ze daarbij hun eigen inbreng in de muziek. Daarenboven ontbrak het in Plaistows muziek aan enige vorm van ontwikkeling, iets waar hun grote voorbeelden juist zo goed in waren.

Al snel werd de muziek zo voorspelbaar dat het grootste amusement gehaald werd uit het raden (al was er weinig raden aan) wanneer drummer Cyril Bondi zou invallen. De rest van het publiek moest duidelijk ook weinig weten van Plaistows post-jazz muziek. Na een tiental minuten begonnen her en der aanwezigen de zaal te verlaten en ongeveer halverwege het concert hielden de eerste drie rijen het ook voor bekeken. Plaistow eindigde met een halflege zaal en een beleefdheidsapplaus. Osby & Postma vs Plaistow, 1 – 0.

Door Jasper Croonen.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.

Jodie Devos, goed gearrangeerd – 18 maart 2015

Wie bij de naam Devos eerst Lemmens denkt en al wegdroomt van de eerste barbecues van het jaar is op deze blog waarschijnlijk niet aan het juiste adres. Bij Devos denk je aan Jodie Devos, de Belgische sopraan en laureate  van de Koningin Elisabethwedstrijd voor zang uit 2014. Zij gaf op het jongeren-laureatenconcert van de Leuvense Elisabethiade het beste van zichzelf, geruggesteund door studenten van het conservatorium van Bergen (Arts2).

Samen met het ensemble werkte Devos een enorm gevarieerd programma af, bestaande uit niet minder dan tien arrangementen door Jean-Philippe Collard-Neven. Of toch niet helemaal, voor het openingswerk van de avond, Johnny & Calypso, twee liederen uit de Cabaret Songs van Benjamin Britten werd de sopraan enkel bijgestaan door Collard-Neven aan de piano. Het luchtige werk was een aangename opener en Devos excelleerde door haar inlevingsvermogen, maar het was toch nog even wachten tot de zangeres al haar troeven kon uitspelen. Gelukkig moesten we daar als publiek niet te lang op wachten. Na het matige Gretchen am Spinnrade zorgde Devos’ uitvoering van Oú va la jeune hindoue uit Léo Delibes’ opera Lakmé voor een eerste hoogtepunt van de avond. Het broze klokkenspel en de daarop volgende Oosterse melodieën pasten perfect bij het timbre van Devos’ stem. Het zorgde voor het onbetwistbare hoogtepunt van de avond.

De twee daarop volgende werken, delen uit vroeg romantische opera’s van Vincenzo Bellini en Gaetano Donizetti, waren beiden minder uitgesproken, en ik was meer aan het nagenieten van de schitterende Délibes. Zeker O quante volte had vaak een te terughoudend karakter waardoor zowel het ensemble als Jodie Devos niet echt de kans kregen om te schitteren. Ondanks een gelijkaardige terughoudendheid in Il dolce suono uit Gaetano Donizetti’s opera Lucia di Lammermoor bleek dit nu geen probleem te zijn. Door de intrinsieke traagheid van het werk leek het amper drie minuten durende Il dolce suono eindeloos, maar het publiek hing aan Devos’ lippen.

Tijdens Blanche, een eigen compositie van pianist Collard-Neven, kreeg de zangeres een welverdiende pauze. Tijd voor de studenten om hun kunsten te etaleren dus. In het zeer programmatische werk, dat bijna neigde naar filmmuziek, gaven de tien musici het beste van zichzelf. Blanche was nu niet meteen een meesterwerk, maar dat maakte het niet minder aangenaam. De lijn van de luchtigere werken werd aan het einde van het concert nog verder doorgezet wanneer afgesloten werd met twee arrangementen van werken van jazzlegende Nina Simone. Celliste Helena Svigelj had er duidelijk zin in, en haar enthousiasme werkte enorm aanstekelijk. De aanwezigen, mezelf inclusief, genoten zienderogen van dit streepje “lichte muziek”. Vooral Feeling Good was door Collard-Neven uniek getoonzet. Door de vele modernistische speeltechnieken kreeg het werk bij momenten een bijna avantgardistisch sfeertje, tot Jodie Devos haar majestueuze stem nog een laatste keer mocht laten weerklinken. De variatie tussen serieuze, lyrische aria’s en het lichtere repertoire zorgden voor een aangenaam en goed gebalanceerd programma. Jodie Devos, die als rode draad van het concert fungeerde, maakte er een geweldige uitvoering van. Niets dan lof over dit geweldige concert.

Door Jasper Croonen.

Dit artikel verscheen eerder op CLUB KULtuur.