Leven in Leuven

Making Europe: een alternatieve geschiedenis van Europa

Europa is niet alleen een politieke en economische constructie, het heeft ook een grote invloed op ons dagelijks leven, op de ontwikkeling van kennis, op de media etc. Deze en andere domeinen speelden ook een grote rol bij het ontstaan van het moderne Europa. In de boekenreeks ‘Making Europe’ belichten onderzoekers aan de hand van concrete voorbeelden deze aspecten van de Europese geschiedenis.

De komende Europese verkiezingen verduidelijken het belang van Europa voor ons dagelijkse leven, de ontwikkeling van kennis, de media en de economie. Aan de hand van concrete voorbeelden belichten onderzoekers uit een aantal Europese landen het Europese integratieproces. Ze focussen daarbij op de rol van technologie gaande van eenvoudige dingen als voedsel tot de rol van spoorwegen in de Europese integratie. Maar ook het ontstaan van grotere kennisinstellingen als het CERN of het ESA komen aan bod.

Leuvens professor Martin Kohlrausch belicht het belang van onderwijs en de opbouw van expertise doorheen de ontstaansgeschiedenis van het moderne Europa. Aan de hand van een aantal concrete voorbeelden toont hij aan dat kennis en expertise een heel belangrijke motor waren bij de vorming van het moderne Europa. Daarbij komen ook de minder populaire episodes uit de Europese geschiedenis aan bod, zoals wetenschappers die werkten voor Hitler of door Stalin ingeschakeld werden in de Koude Oorlog.

De boekenreeks ‘Making Europe’ wordt gelanceerd op 14 mei 2014 van 18 tot 20u in de Justus Lipsiuszaal van het Erasmushuis.

Meer info.

Vijfde Straathistories belicht ‘Het Nieuw Kwartier’

De vijfde publicatie in de reeks ‘Straathistories, Leuvense buurten in woord en beeld’ is beschikbaar. Vijf buurtbewoners werkten een jaar lang rond de geschiedenis van hun wijk ‘Het Nieuw Kwartier’. Het is een minder bekende buurt gelegen aan de binnenzijde van de Leuvense ring, tussen de Naamsestraat, de Naamsevest en de Parkstraat. Je kan deze Straathistories kopen in de buurt of bij Toerisme Leuven en de Bib Leuven. Hij kost € 4. 

In de reeks ‘Straathistories, Leuvense buurten in woord en beeld’ gaan bewoners of buurtcomités van Leuven onder begeleiding van de Erfgoedcel Leuven zelf op zoek naar de roots en evolutie van hun buurt om ze uiteindelijk te kunnen optekenen. In de vijfde editie van ‘Straathistories’ komt een minder bekende wijk aan de beurt: het Nieuw Kwartier. “Soms wonen mensen al jarenlang in Leuven zonder dat ze ooit in het Nieuw Kwartier zijn geweest”, zegt schepen van cultuur Denise Vandevoort. “Toch ligt deze buurt binnen de vesten, vlakbij het centrum, langs de binnenzijde van de ring tussen de Parkpoort en de Naamsepoort.”

Op dit moment is het Nieuw Kwartier een rustige woonwijk waarvan zo goed als alle straatnamen verwijzen naar meer of minder bekende mensen die een – vaak artistieke – band met Leuven hebben: Hendrik Conscience, Constantin Meunier, Emile Mathieu, Frans Vermeylen, Paul Lebrun, Emile Van Arenbergh, Pierre Joseph Verhaghen, Gérard Vander Linden, Albert Giraud, Eugène Gilbert, Maria Van Bel …

Tot honderd jaar geleden was dit stadsgedeelte nog onbebouwd, glooiend gebied. Een late restant uit de 14de eeuw toen Leuven vanuit de ambitie om uit te groeien tot een toonaangevende stad een tweede omwalling rond de stad bouwde. Die omwalling was zo ruim bemeten dat grote delen buiten de oude stadskern nog eeuwenlang als land- en tuinbouwgrond in gebruik bleven, waaronder het Nieuw Kwartier. Het gaat om een ‘recentere’ wijk – de naam zegt het zelf. Vooral tijdens het interbellum en de eerste naoorlogse decennia werd de wijk planmatig bebouwd met stijlvolle burgerhuizen met een eigentijdse, vaak modernistische architectuur. Dat geeft de buurt een heel typisch uitzicht.

In deze vijfde Straathistories wordt het ontstaan en de ontwikkeling van dit stukje Leuven belicht. De initiatiefnemers spraken met (ex-)buurtbewoners, consulteerden archieven en bestudeerden vroegere stadsplannen en oude foto’s. Op die manier verzamelden ze wetenswaardigheden over het ontstaan van de wijk, oorlog en verzet, het leven in de buurt vroeger en nu, de architectuur, beroemde mensen en over de oude gemeenteschool, nu de Appeltuin. Op 76 pagina’s, geïllustreerd met een 90-tal foto’s (uit het stadsarchief en privécollecties) kan iedereen het nu zelf ontdekken.

Waar te koop?
De publicatie is vanaf 12 mei voor € 4 te koop bij Toerisme Leuven, de Bib Leuven, op nieuwkwartier@gmail.com of in de Weldadigheidsstraat 42, Albert Giraudstraat 27 en Constantin Meunierstraat 4. Ook bij de krantenwinkels Park Info (Parkstraat 164) en Nour (Naamsestraat 129) kan je deze Straathistories kopen.

In de Bib Leuven staat tot midden juni een presentatiemeubel waar de bezoekers deze nieuwe Straathistories ‘Het Nieuw Kwartier’ gratis kunnen inkijken. Daarnaast vinden ze er de algemene handleiding van Straathistories, die Leuvenaars wil prikkelen en helpen om zelf ook rond het verleden van hun buurt aan de slag te gaan.

Buurtreceptie
Op zondag 11 mei om 11.00 uur wordt Straathistories ‘Het Nieuw Kwartier’ feestelijk aan de buurt voorgesteld. Plaats van afspraak is Open School, Parkstraat 146. Naast de initiatiefnemers, brengen ook enkele bewoners en ex-bewoners hun unieke verhaal. Voor gezinnen met kinderen tussen 6 en 12 jaar is er in de wijk een zoektocht met foto’s en anekdotes. De initiatiefnemers zien deze feestelijke boekpresentatie ook als een startpunt voor nog meer wijkbetrokken initiatieven.

Dit buurtmoment wordt ondersteund door ‘Kom op voor je Wijk’, waarmee de stad sinds 2000 initiatieven van buurtbewoners die hun woon- en leefomgeving aangenamer maken, wil faciliteren.

Russische dichter Kirill Medvedev in boekhandel Boekarest

In boekhandel Boekarest (Ladeuzeplein 12) vindt op woensdag 7 mei om 20u een ontmoeting plaats met de Russische dichter en linkse activist Kirill Medvedev. De aanleiding is de kersverse publicatie ‘Alles is slecht’ van uitgeverij Leesmagazijn.

‘Alles is slecht’ bevat een selectie uit de gedichten, essays en acties die Kirill Medvedev het afgelopen decennium schreef. Van zijn afscheid (uit protest) van de literaire wereld, de oprechte blijdschap bij het vinden van een potje paté in een supermarkt tot politieke overdenkingen tijdens een actie voor het behoud van het Chimkibos bij Moskou – de rauwe, alledaagse, directe, soms absurde of grappige maar altijd radicaal oprechte gedichten van Medvedev schuwen geen enkel onderwerp, en deinzen er niet voor terug stelling te nemen. In zijn essays, waarin hij harde, maar in zijn ogen onvermijdelijke conclusies trekt uit de crisis van de post-Sovjetintelligentsia en de staat van de huidige machthebbers in Rusland, doet hij net als in zijn gedichten een krachtig beroep op de verbeelding, de rechtvaardigheid en de waarheid als tegengif tegen leugens en onderdrukking. Steeds rekent hij hierbij af met het idee dat literatuur een privéaangelegenheid is, die niet in staat is een maatschappelijke of politieke ruimte op te eisen.

Medvedev bewijst met deze bundel het tegendeel. ‘Alles is slecht’ is een onontkoombaar boek voor iedereen die wil weten waarom poëzie ertoe doet, geïnteresseerd is in het Rusland van Poetin, Pussy Riot en Navalny, en radicale antwoorden zoekt op de vragen van deze tijd.

Het interview zal afgenomen worden door de Amsterdamse dichter Frank Keizer, die als redactioneel uitgever nauw betrokken was bij de totstandkoming van ‘Alles is slecht’ en door Pieter Boulogne, die de bundel uit het Russisch vertaalde. Ook het publiek krijgt de kans om vragen stellen, over poëzie, activisme in Rusland, de toestand van de Russische intelligentsia…. Iedereen is van harte welkom.

Feestweek Oxfam Tweedehands Bookshop Leuven

De Oxfam Bookshop Leuven bestaat 1 jaar en dat vieren ze van maandag 5 mei tot en met zaterdag 10 mei 2014. Tijdens deze feestweek staan allerlei activiteiten op het programma:

• Maandag 5 mei van 10:00 tot 18:00: wereldreis met verhalen en beelden
• Dinsdag 6 mei van 10:00 tot 18:00: zoekspel met verrassingen in de winkel
• Woensdag 7 mei van 20:00 tot 22:00: optreden / muzikaal intermezzo
• Donderdag 8 mei van 10:00 tot 18:00: kennisquiz / literair quizzen
• Vrijdag 9 mei vanaf 20:00: feestavond waarbij Minister van Staat Jos Geysels, bekend van
  boekenprogramma’s zoals Uitgelezen, gouverneur Lodewijk De Witte interviewt over zijn leesplezier
• Zaterdag 10 mei van 10:00 tot 18:00: Rad van Fortuin

Meer informatie vind je op de facebook pagina van Oxfam Bookshop Leuven.

Lichtekooi-wandeling dinsdag 22 april om 14 uur

Vandaag, dinsdag 22 april 2014 vertrekt om 14 uur aan de poorten van het Sint-Pieterscollege in de Minderbroedersstraat een historische lichtekooi-wandeling dwars door Leuven.

De historische roman ‘De lichtekooi van Loven’ geschreven door de sympathieke Ineke Vander Aa speelt zich af in het achttiende-eeuwse Leuven. Leerlingen van het vijfde jaar van het Sint-Pieterscollege traden in de voetsporen van Louise van Loven. Ze gingen op zoek naar de historische kern van het verhaal, bezochten het stadsarchief, kwamen vanalles te weten over de Leuvense badstoven en bordelen en zagen Leuven uiteindelijk door Louises ogen. Schrijfster Ineke Vander Aa kwam in de klas en ging in gesprek met de vijfdejaars, over het verhaal en het schrijfproces. Als slotopdracht werkten de leerlingen in groepjes verschillende thema’s uit.

Vanmiddag stelt het laatste groepje zijn eindwerk voor: een historische lichtekooi-wandeling samen met de schrijfster langs de vroegere bordelen, cafés, armen- en herenhuizen van onze stad, mét aandacht voor het verhaal van Ineke en de geschiedenis van Leuven. De wandeling start om 14 uur in de Minderbroedersstraat 13 aan het Sint-Pieterscollege in Leuven en eindigt ten laatste om 15:40.

Jo Claes signeert De Mythe van Methusalem

Leuvense topauteur Jo Claes signeert zijn nieuwe misdaadroman De Mythe van Methusalem op zaterdag 26 april van 14u tot 17u in de Standaard Boekhandel in de Diestsestraat. Om 14u kan je tegens deelnemen aan een Thomas Berg-wandeling, een literaire wandeling langs de voornaamste locaties uit de romans van Jo Claes.

Na de wandeling wordt de deelnemers een drankje aangeboden en is het mogelijk je boek te laten signeren door de auteur. Tickets kosten 4 euro en moeten op voorhand aangekocht worden in Standaardboekhandel Diestsestraat.

[recensie] Vossenspoor – Katrien van Effelterre

Vossenspoor is de debuutroman van Katrien van Effelterre. Het verhaal draait rond choreografe Astrid Verhaert, 35 jaar en single. Het verhaal begint wanneer Astrid een nieuwe, peperdure loft koopt op de vierde verdieping van een appartementsgebouw naast de spoorweg in Herent. Een jaar geleden pleegde haar vader, werknemer bij een spoorwegbedrijf, zelfmoord door zich onder een trein te gooien. De nabijheid van het spoor brengt echter rust in haar hoofd en maakt dat ze zich dichter bij haar vader voelt.

Astrid kocht haar chique loft van de geheimzinnige Patrick Reynaerts, een op het eerste gezicht duister figuur met wie een jongedame zich beter niet inlaat. Hij waarschuwt haar zelfs bij hun eerste ontmoeting dat ze best uit zijn buurt blijft. Maar zoals te verwachten viel, valt Astrid als een blok voor deze mysterieuze en aantrekkelijke man. De vonk is wederzijds en al snel ontstaat er een passionele relatie en dit terwijl Astrid amper iets weet van Patrick. Voor mij al reden genoeg om hard schreeuwend weg te lopen, maar je hebt nu eenmaal vrouwen die door het gevaar aangetrokken worden. ;-) Al moet ik zeggen dat Astrid zelf ook twijfels formuleert en zelfs op onderzoek uitgaat als ze stuit op tegenstrijdigheden in wat Patrick haar vertelt.

De relatie tussen Astrid en Patrick is het hart van de roman, de rode draad waarrond de andere verhaallijnen geweven worden: de voorbereiding van de dansvoorstelling The Fox Lake, de versierpogingen van de Russische balletdanser Sergej Nikolajev (hoofdrolspeler in The Fox Lake), het verhaal van Hendrik De Spiegelaere (provinciaal directeur bij hetzelfde spoorwegbedrijf als de vader van Astrid), het zinnen op wraak van de in de liefde teleurgestelde Dominique (secretaris van Hendrik De Spiegelaere) en natuurlijk de liederlijke levenswandel van Claude Devos, die het hart van secretaris Dominique brak.

Schrijfster Katrien Van Effelterre heeft een vlotte pen en schrijft zeer elegant, het boek was dan ook uit in een zucht. De verschillende verhaaleinden werden zonder haperen aan mekaar geknoopt en het boek eindigt met een mooie apotheose. Hoewel Astrid wordt geportretteerd als een onafhankelijke vrouw die haar mannetje kan staan, stoorde het me een beetje dat ze zo als een blok viel voor iemand die ze van haar nog pluim kende. Dit leek me in tegenspraak met de nuchtere manier waarop ze omging met de avances van haar sterdanser Sergej Nikolajev. En ergens loste deze thriller voor mij niet helemaal de verwachtingen in: écht spannend werd het nooit, want ik had op geen enkel moment het gevoel dat Astrid écht in gevaar verkeerde.

Dit neemt echter niet weg dat Katrien van Effelterre met Vossenspoor een knap debuut geschreven heeft. Ik ben alvast benieuwd naar volgend werk van deze auteur.

Leven in Leuven geeft een exemplaar weg van deze thriller. De derde persoon die ‘Reynaert’ roept via ons contactformulier is de gelukkige winnaar.

Praktisch
Vossenspoor
Katrien Van Effelterre
€ 18,95
ISBN: 9789462420120
Uitgeverij Kramat

Eerste Leuvense Boekensteunproject!

Eerste Leuvense Boekensteunproject roept op om zeldzaam Hawaiiaans muziekhandschrift te helpen redden

In de Damiaancollectie van de paters Picpussen werd onlangs een oud muziekhandschrift met Hawaiiaanse en Latijnse religieuze liederen ontdekt. Het handschrift biedt een uitzonderlijke blik op hoe in de 19de eeuw muziek werd gemaakt in de katholieke missie op Hawaii en Molokaï toen Damiaan er werkte. De geschiedenis van het handschrift wordt volop verder onderzocht, maar het staat nu al vast dat het van belang is om dit muzikaal erfgoedstuk te bewaren voor de toekomst. Damiaan Vandaag wil het handschrift restaureren en laten uitvoeren in concert en roept daarom iedereen op om het handschrift te helpen redden via Boekensteun.be. Want, met de steun van velen kan de muziek uit dit Hawaiiaanse handschrift terug tot leven komen.

Wat is boekensteun?
Op 17 oktober 2013 startte de Vlaamse Erfgoedbibliotheek en het Vlaams Fonds der Letteren met het crowdfundingsplatform Boekensteun. Via www.boekensteun.be kan iedereen mee investeren om nieuwe boeken of conserveringsprojecten rond documentair erfgoed te realiseren. Ondertussen werden al 13 projecten voorgesteld (waarvan 5 vanuit Letteren en 8 vanuit de erfgoedsector). Vandaag, zes maanden later, slaan de stad Leuven en Damiaan Vandaag de handen in elkaar voor het eerste Leuvense project op Boekensteun.be. Een tweede Leuvense Boekensteunactie zal deze zomer (augustus 2014) worden voorgesteld vanuit het Stadsarchief.

Een onverwachte vondst
In de Leuvense Damiaancollectie die recent deels werd toegevoegd op de Topstukkenlijst van de Vlaamse Overheid, ontdekten medewerkers een Hawaiiaans muziekhandschrift opgerold in een band van gevlochten padanusbladeren. Het bevat Latijnse en Hawaiiaanse religieuze liederen. Onder de notenbalken met westerse muzieknotatie staan telkens de Hawaiiaanse notennamen vermeld. De geschiedenis van dit handschrift wordt verder onderzocht. Vermoedelijk was het op de Hawaii-eilanden in gebruik als koorboek tijdens de liturgie en als didactisch hulpmiddel om Latijnse en Hawaiiaanse religieuze liederen aan te leren.

Mogelijk zong Pater Damiaan (1840-1889) uit dit handschrift met de melaatsen op Molokaï. Muziek speelde immers een belangrijke rol bij het missiewerk. Damiaan gebruikte muziek om van de melaatsenkolonie een leefbare gemeenschap te maken. Hij richtte een fanfare op en bij begrafenissen, processies of hoog bezoek klonk er steevast muziek. Bezoekers gingen vaak vol bewondering voor Damiaans muzikanten naar huis. Net zoals zijn collega-missionarissen liet Damiaan zijn koren Latijn en Hawaiiaans zingen. Trots schreef hij aan zijn broer: “Ik nodig je uit eens te komen luisteren als mijn kinderen de hoogmis zingen. Twee zitten aan het harmonium; ze helpen elkaar voor de begeleiding, want ze zijn elk een paar vingers kwijt. Vier zieke handen spelen wat jullie knappe organisten met twee handen doen” (26 november 1885).

Een zeldzaam en kwetsbaar handschrift
Het handschrift gunt ons een uitzonderlijk blik op hoe er in de negentiende eeuw muziek gemaakt werd binnen de katholieke missie op Hawaii en Molokaï. Een rondvraag bij musea en archieven op Hawaii leert dat daar geen vergelijkbaar muziekhandschrift bewaard bleef. Dit is dus uniek intercultureel muzikaal erfgoed. Maar het is ook erg kwetsbaar. Het handschrift is momenteel in zeer slechte staat, enkel een deskundige restauratie kan het redden. Bovendien komt het muziekhandschrift het best tot zijn recht als de muziek opnieuw klinkt. Daarom plant Damiaan Vandaag in samenwerking met diverse partners ook een muzikale opvoering.

De campagne
Dit alles is niet mogelijk zonder extra steun. Via www.boekensteun.be/damiaanvandaag kan iedereen zijn of haar bijdrage leveren om dit handschrift te helpen redden. Elke gift, klein of groot helpt dit handschrift de toekomst te overleven. Wie iets geeft, krijgt sowieso een Hawaiiaanse dankjewel en een mooie foto van het handschrift. Een gift vanaf 40 euro, via de Koning Boudewijnstichting, geeft recht op een fiscaal attest. Al wie 70 euro of meer schenkt, krijgt erbovenop nog een exclusieve uitnodiging voor twee voor het concert op 9 mei 2015 (zie verder).

De campagne loopt van 8 april tot eind juni 2014. Tegen dan wordt gehoopt om het totale bedrag van 5350 euro bereikt te hebben, het bedrag dat nodig is voor de restauratie en de muzikale uitvoering. Op Boekensteun.be kan iedereen volgen hoeveel procent van dit bedrag al gedoneerd is.

Op Erfgoeddag, zondag 27 april, staat het handschrift extra in de kijker. In een doorlopende infostand van 11.00 tot 16.30 uur en een lezing om 15.00 uur, allemaal in de Sint-Pieterskerk (Grote Markt, Leuven), kom je meer te weten over dit unieke handschrift, de noodzakelijke restauratie en de campagne van Boekensteun. Tussen de blokjes uitleg klinkt er muziek uit het handschrift. En ook de Leuvense beiaarden zullen in de namiddag muziek uit het handschrift laten klinken.

Boekvoorstelling De vergeetput van Lorin Parys

Ter gelegenheid van de boekvoorstelling van De vergeetput van Lorin Parys modereerde Goedele Devroy een gesprek met Tessa Boesmans, Nadia Weiss, Luc Deneffe en Lorin Parys. Tessa en Nadia brachten zelf een deel van hun leven in de bijzondere jeugdzorg door. Luc Deneffe is directeur van De Wissel.

Tijdens het gesprek blikten de beide jonge vrouwen terug op hun ervaringen met bijzondere jeugdzorg. Voor Tessa was dit een grotendeels positief verhaal (ze werkt nu trouwens zelf in de inrichting waarin ze tijdens haar tienerjaren verbleef), maar voor Nadia was dit een hels parcours langs maar liefst 33 verschillende instellingen. Tot ze gelukkig bij De Wissel een plek vond om tot rust te komen en zichzelf te vinden. Het deed me alleszins plezier dat beide jonge vrouwen ondanks hun moeilijke start hun weg in het leven gevonden hebben.

Lorin Parys gaf tijdens het gesprek zijn visie op bijzondere jeugdzorg. Hij pleitte onder meer voor een beter uitgewerkt statuut voor pleegouders, een financiering voor jeugdinstellingen op basis van resultaten en een nieuw soort pleegzorg (de permanente plaatsing).

De cijfers over de bijzondere jeugdzorg zijn alvast niets om vrolijk van te worden: 27.000 Vlaamse jongeren doen jaarlijks een beroep op jeugdzorg. Een verdubbeling op 12 jaar tijd (1 op de 70 kinderen). 4.427 jongeren staan momenteel op de wachtlijst. Terwijl ouders gemiddeld 7 jaar moeten wachten op een adoptiekind, vinden 2 op 3 kinderen geen ouders in de pleegzorg.

Het boek De vergeetput is een persoonlijke en kritische doorlichting van de bijzondere jeugdzorg in Vlaanderen. Lorin Parys weet alvast waarover hij het heeft, hij is namelijk zelf samen met zijn echtgenoot Bart pleegouder van een jongen van vier en een meisje van één.

Gerda Debyser signeert haar debuut Sterrenlicht

Jeugdauteur Gerda Debyser signeert op zaterdag 5 april van 16u tot 17u haar debuut Sterrenlicht (voor kinderen van 10 tot 12 jaar) in de Standaard Boekhandel in de Diestsestraat.

• Feit 1: Lester zit op erg gekke momenten van de dag op Facebook
• Feit 2: overdag komt hij niet naar buiten
• Feit 3: hij weet alles over sterren en planeten
• Feit 4: ik heb een vriendje, maar toch blijf ik steeds maar aan Lester denken…

Minke raakt steeds meer in de ban van de mysterieuze Lester, die alleen ’s nachts leeft. Langzaam maar zeker ontdekt ze waarom hij nooit naar buiten komt. Ondertussen verandert hun vriendschap in verliefdheid die er niet kan en mag zijn. Een schoolproject brengt licht in de duisternis…

Een boek over vriendschap en verliefdheid, dementie, leven ’s nachts…