Leven in Leuven

De Joorzangers vliegen erin

Op donderdag 21 oktober werd in de gotische zaal van het stadhuis de tweede CD van ‘De Joorzangers’ voorgesteld. Volgende liedjes zijn daar op te vinden: Et lied van Pope Toune – Drinklied – Lizzy van de Kruen – Den Boerinnekesdans – Het kleine café aan de haven – Moëbuemlied – Edde dat al gezien? – Et dondert en het bliksemt – On et strand – Mesjin zit God te jènke – Droë Slubbers – Kèsmismelange. De CD kan je kopen tegen de prijs van 15,00 euro in de burelen van De Streekkan,t Brusselsesteenweg 66 te Herent, bij Paulus-Buelens, Tiensestraat 39 te Leuven of in café ‘Tempo’ de Becker Remyplein te Kessel-Lo.

“Twiee joor zen er verboë gegon sins et verschoëne van den ieeste CD van De Joorzangers. En voilà, up onvroog zen ze al vanêr doo mei ne vèsse kompakt disk vol streikgebonge liekes, uefdzokeloëk in et Leives dialèkt en dat es zue e bekken et andelsmêrk van doë keune zangers. Liekes uek die mieestal gon ouver teustande, gewèntes en foëte die ouveral ieel erkinboor zoën. Alei, wat da se bringen es ni mieer of ni minder as pier natier. Zonder veil fioriturkes. Wellicht zelle doë Joorzangers noent ni meigen uptreiden in de Scala van Milaan. Moo dat es uek ennen ambiesse nit. Ze zinge wel tot vermook van talleuze inwueners van Leive en natierloëk uek minse van oeet de periferie van doë broeesende stad. Ze zen dan uek te bewondere en te beloistere up de mieest oeetieenluepende geleigeneide. Da kan zuewel zoën up et stadoees, in de kerk, up de Leivese kèsmèt, as up een braderie in d’ieen od d’ander woëk. En vermits da se ieenegte jore gelê zen ontston in de schuet van et wieereldberumd Verbond van de Leivese Joortalle, mieer bepoild in et joor 2004, nen istourissen dotem, goot er uek gieen aktivitoët van dat upmêrkeloëk en uniek Verbond verboë, of ze wedde gevroogd vei al doë evenemènten up te fleire mei ennen onsteikeloëk gezang. Vei ale moo te zê da se een importante ploits ingenoumen emme on et Leives firmamènt en al geroeemen toëd dieel oeetmoke van et ludiek oupenboor kunstbezit van Leive.

Brèf, ze weite mei ouvertoeeging en entoeziasme et publiek te boeie en een gezellege sfeir te krejeire.
De Joorzangers emmen in ieder geval wei veil plezier belieefd on de realizose van deizen twidde CD en ze verwachte, ieerloëk gezieed, van alen etzèlfste …..”

Leivese oeetdrikkinge

De roei es van ze gat !

’t Es nit umdat ie van gat gesprouke wed, da ge moet paze dat et ie goot ouver voeele klap of pornografie.
Neeje, dan zoëde ieelemoo abies.
Vei te beginne gon ek eu eksplikeire wat dat een roei es. ’t Iee niks te moke mei een roeispoon. Moo as me klaan woren en nog ik Sinterkloos geluefde, dan zane ze toees – as g’eu ni geviegd ot – dat den brave sint vei aa een roei zaa bringe. Een “roede” in ’t schue Vloms of een “roe” in kroeeswoudroidsels.
Tjên, da’s uek wei e woud mei nen dobbelen bojem zien ek in de diksjonêr as ek et woud ‘roede’ upziek !
Terzoke naa want goële wacht up een ordenteloëk eksplikose.

Jefke was ziek. Kètse, ouverjeive, poën zenne kop, grummelingen in den boeëk…allei ’t was van alles. As ’t noo twieë aspirinnekes en ’t drinke van linnentei nog ni bieëter was goenk zen maa ermei noo den doktour.
Doëne loisterde noo zen èt, namp zennen bleuddrik, bekeik zen tung, gink mei e stokske tot vanachter in zen kieël – woovan dat em bekènst begost te spave – zag mei ’t lampeke in zen uege en mei een ander lampke in zen uere en konkludeide : da zal de boeëkgrip zoën, madam.
Wêrm ave, veil deun drinke, riste en e straf boeljônsupke jeive.
Zue gezieëd, zue gedon. Moo noo twieë doge was da nog ni veil bieëter.
Ze paasde van upnief noo den doktour te gon en as ’t dan nog ni moest bieëtere, wiste ze nog een adres van ne grienendoktour in Pellebêrg.
De gebiervraa kwamp s’oves nog es ueren eus dat er mei was en zaa : probeit es mei e grout papie en doo kattevet upsmieëre en lot da ne nacht up zennen boeëk intrekke.
Z’emme da gedon en ’s mêrges was’t veil bieeter en kost Jefken upnief nen bouteram mei sjoko eite.
Mei ne zicht van verlichting zaa zen maa : “de roei es van ze gat”.

Woomei da ge wèt dat da betieëkent dat ’t kood verboë es, da ge geneize zoët.

Leivese Oeëtdrikkinge

OË IEË ZEIKES ALLIEËN GESLOPE
of uek nog
Z’IEË ZEIKES ALLIEËN GESLOPE

Ge vroogt eu al af : wad es da naa ? Nekieë manneloëk e, nekieë vraveloëk !
d’ Ondervinding ieët ons gelieëd da ge zue iet ’t besten eksplikeit mei e veibeld. Ge goot da dan sebiet verston.
’t Was reideloëk wêrm en ik aa mei menne kamerood par sjâns e ploitske gevongen up de Mèt, on de kant van de zon.
Ik kommandeir e pinke en menne moot ne witte van Oegaarde (oë mag van zen vraa vei de neun gieë straf bie drinke). Swenst da me wachten up de bediening geive me, gelak as me da gewuen zen, poente vei al da schue vollek dat doo passeit. Ik zen nogal nen rwoiale en ‘k geif gemakkeloëk 7,50 of 8. Menne moot es nen diffisille en zweift mieëstal tisse de 6 en de 7.
Onder de 5 gon me ni want da’s ni de moete wêd vei van te klappe.
De patron bringt onzen drank en van den ieëste sluk weit ek et al : “z’ieë zeikes allieën geslope”. Da pinke was oeëskoud ! Naa emmek gêre e fris pinke, moo te koud ieët uek gieëne smook.
En menne moot aa presies etzelfste vei mei zenne witten Oegaarde : “oë ieë zeikes uek allieëen geslope, patron ?”
De patron ieët em wel tien kieëre verèkskuzeid want oë aa mizeire mei zen koeling.
Naa wètte uek dat e pinke vraveloëk es. Moo ne Stella es manneloëk. As ge pinkes en Stella’s begint onderieën te drinke… wat da doo van voets komt… ne koter ! En da’s uek manneloëk.

Van en klaa panneke ne volle pot moke

Alleman zie natierloeëk derèkt dat da ne keikentêrm es. En ge trekt euve neis al up. Naa da m’alle dogen ouverstelpt wedde mei keikeprograms up den teevee en dat de bukkerekke vol ston mei koukbukke, gerokt e zue stillekeson verboeft on al wat da mei kouken en keike te mogen iet.
Et iet uek niks te moke mei et wonder van brued te vermeinegvildige of van woter in woeën te verandere. ‘k Zal alen den oeëtleg derèkt eksplikeire mei een ekzèmpel.

‘k Zag gistere eus da nen otto up Tinsestroot in den bêrgup zjustekes teige d’achterwiel van ne velo rei mei ’t gevolg dat da maske mei velo en alles up de grond viel. De sjoffeur stopte derèkt, kwamp oeët zennen otto en zette da maske vrum recht.
Par sjâns aa ze niks. E klaa schrammeken on eir knie, gieënen boelt, niks gesjeid en noo kontrol van eire velo was doo uek niks on kapot. De sjoffeur vreug ofdat de polis er must boëkoume moo da moest ni, zaa’t maske. As kompensose en vei van ’t versjiete te bekoume stelde de sjoffeur vei van somen ieveranst ne kaffei gon te drinken. Moo da waa et maske nit deun.
‘k Em nog gezien dat de sjoffeur in zenne portemonnei gunk en e brifke in d’anne van da maske foefelde.
Tot doo wat da’k gezien em.
’s Anderdoos zit ek mei menne kamerood Zjef up ’t terras van den Ingel en noo et oeetwissele van de alledoogse nieskes en ons twidde pint weite me nemiee wa zê.
“Zjef”, zê’k ‘k em gisteren e vriet aksident gezien up Tinsestroot. En sjikke vwoituur die veil t’èt den bêrg oprei, botste teige de velo van e maske die pertèng geu rechs rei. Pataat, zoë de grond up en ze bleif lê. ‘k Zag derèkt dat serjeis was want et bleud liep oeët eir knie en on eiren ellenboug unk en ieel stik vel los. En eir achterwiel was ieëlemoo vervrunge.
Doëne sjoffeur aa dan nog de frôn van te zê da z’in ’t middelt van ’t stroot rei. Ik em me derèkt ongeboije en menne noom en adres upgegeive en gezieëd da’k wil getoeëge”.
Woo up da Zjef zaa : “awèl, doo betool ek nog ieënen up”.

Ik em dus van en klaa panneke ne volle pot gemokt : ik em dus fèl ouverdreive.

In Leive zaan ze drueg ewèg zê : menneke, ge dreft ouver !

Leivese oeetdrikkinge

Oë es van de spanoot gesnê.

k’ Aa gistere mene kamerood Filibêr up beziek. ’t Was lank gelê da me makander nog gezien ane. Ik aa apên den toëd vei te vrogen eus dat mei zen vraa en zen twiee kinnekes gink of oë onderbrak me al en begost me ze lieeve te vertelle. Dat em verlê wieek toees getappeseid aa, e schue modern papirreke, en in zenen of aa em vei de lente naa al dalia’s gezet, en in Schriek aa em boë nen beur die em al jore kint, naa al zen provieze nief petaikes gekommandeid. En zen Lowis aa naa ander wêrk, deig naa burowêrk vei ne woënmarsjân en gistere was em mei eir vei den ieeste kiee sins jore noo de tejoter geweist, ’t was a flaa stik en ternoo zen z’iet gon drinken boë Nest. En volgende wieek goo zen joengste dochter – da’s e nookamerke – vei den ieeste kiee noo de balletles en van eir bomma ie ze nen tutu gekreige en van eir meiter van doë roze balletmoilkes. En zen oudste dochter verkied mei den amplwojei van de notores in de Plaanstraat en ze spreike al van te trave.
Tisse twiee osems in vreug ek of dat em iet wa drinke : nieeje, want oë bleif moo e efkes en wiste me al dat em e koppel moind gelê ne proës gewonnen aa met Vloindere vakanseland, vei mei twiee persuene noo den Elzas te gon moo ze wachte totdat ’t bieeter wieer es en ze paaze van in de zoumer noo de Marok te gon…
Up doëne momènt deig ek noo men vraa et geoëm tieeken, ze gink de veiploits in en twiee meniete loter ging menen telefon en ueden ek men vraa zê da z’er genug van aa en ik antwoude mei e verboosd gezicht “da’k sebiet doo was” en k’eksuzeide me boë Filibêr da’k alte loot was vei men vergodering en da’k moest gon.
Swenst da Filibêr dei de gank noo boeete goenk wist em nog rap te zê dat em van zenen boos upslag beloufd was teigen den ieeste moë en dat em on ze Lowis beloufd aa van doo ne nieve salon van de kuepe…
Oë was nog moo de dei oeet as men vraa zaa : doënen es potverdekke serjeis van de spanoot gesnê.

Vei doë die ’t ni weite : onder eu tung edde zue a klaa stikske vliees -zie moo es in de spiegel- awèl da’s de spanood. ’t Schènt dat er vrigger kinnekes wore die loot begoste te spreike en dan liete zedoo boë den ieene of den andere kwakzalver en klaa sneike jeiven umdat da menneke of maske rap zaa kinne spreike. Zue komt et dat er minse zen die geud ter tool zen, echte babbelkonte.
Edde zue iemand in eu famille of vrindekring en viere doë nogal gemakkeloëk et woud in gezelschap, dan vrooge moo : amaai, goë zoë zeikes van de spanood gesnê ,

Joannes Passe (Johann Sebastian Bach)

Eeuwenlang laten kunstenaars zich door het lijden en sterven van Jezus inspireren. Als een componist een muziekwerk schrijft over de laatste dagen uit het leven van Jezus, heet zo’n werk een passie (passion).
De Johannes Passion van Johann Sebastian Bach, één van de beroemdste passies, en behorend tot de meest monumentale werken die Bach in zijn leven componeerde, is een muzikale vertelling van het lijden van Jezus volgens het evangelie van Johannes.

Bach schreef de passion in 1724 in drie maanden tijd. Zij werd voor het eerst uitgevoerd op Goede Vrijdag 7 april in de Nicolaïkirche in Leipzig. In de loop der jaren bleef Bach wijzigingen aanbrengen zodat er heden vier verschillende versies bestaan. Het is de vierde versie die op vrijdag 26 maart om 20.00 u in de Sint-Pieterskerk in het Leuvens dialect (= wereldpremière), zal opgevoerd worden.

De persoon waar alles om draait is de evangelist. Hij vertelt het verhaal letterlijk zoals de apostel dat opschreef. Het is de rode draad door het stuk heen. De vertaling naar ’t Leives is van de hand van Fred Brouwers.

Uitvoerders: Brussels Chamber Orchestra – koor OrSeCante – solisten: Anne Mertens, Arnout Malfliet, Gunther Vandeven, Reinoud Van Mechelen – Recitanten: Fred Brouwers, André Van de Putte. Muzikale leiding: Kris Stroobants.

Kaarten te verkrijgen  bij IN&UIT Naamsestraat 1, 3000-Leuven, 016 20 30 20 of de avond zelf aan de ingang Sint-Pieterskerk op de Grote Markt.
Contact: E.H. Deken D. De Gendt, dirk.de.gendt@telenet.be, 0475 78 85 51 / Fred Brouwers fred.brouwers@skynet.be, 0478 48 00 45 / Kris Stroobants, kris_stroobants@hotmail.com, 0476 21 57 80

De Joannes Passe op vrijdag 26 maart

Op vrijdag 26 maart 20100 vindt om 20.00 uur in de Sint-Pieterskerk van Leuven een opvoering van de Johannes Passion van Johann Sebastian Bach plaats. Pittig detail: dit gebeurt volledig in het Leuvens. De naam wordt dan ook omgedoopt tot de ‘Joannes Passe’.

Eeuwenlang laten kunstenaars zich door het lijden en sterven van Jezus inspireren. Als een componist een muziekwerk schrijft over de laatste dagen uit het leven van Jezus, heet zo’n werk een passie (passion). De Johannes Passion van Johann Sebastian Bach, één van de beroemdste passies, is een muzikale vertelling van het lijden van Jezus volgens het evangelie van Johannes. De persoon waar alles om draait is de evangelist. Hij vertelt het verhaal letterlijk zoals de apostel het opschreef. Het is de rode draad door het stuk heen.

De vertaling naar ”t Leives’ gebeurde door Fred Brouwers. Het orkest is het Brussels Chamber Orchestra en het koor is OrSeCante. De solisten zijn Anne Mertens, Arnout Malfliet, Gunther Vandeven, Reinoud Van Mechelen en de recitanten zijn Fred Brouwers en André Van de Putte. De muzikale leiding is in handen van Kris Stroobants.

Kaarten kosten 15,00 en 10,00 euro en zijn verkrijgbaar bij In & Uit Leuven (Naamsestraat 1, Leuven, tel. 016 20 30 20).

Leivese oeetdrikkinge

’t Es van bikt eu, madammeke !
Ge moet achter doë oeetdrikking ni derèkt iet vies paze. Niee, niee, ’t es iet prouper en ge zot gêre wille weite wat dat et betiekent en wanniee da g’et kint gebroeike ?
‘k Paas dat et een reideloëk nief oeetdrikking es, die woorschoënloëk ontston es in den twidde wieereldourlog. De minse kreige dan moindeloëks in de Savuestroot ( wooda naa et M-kaffei es) boë den dienst van de ravitaljeiring enne tèmberkes : vei brued, margarine, vliees, are, toebak en sigarette en al wat da ge nuedeg ot vei ni derèkt te sterve.
Doomei koste noo de winkel in eu gebiere gon en ’t ieen en ’t ander kuepe, vei zuevêr as da ze ’t ane. Moo al doë marsjandies was in gramme par persuen berieekend en de minse ane mei wat da ze vei de tèmberkes koste kuepe, boëlange ni genug. Ze leien unger en de smouders zoge schieel van goesting noo een sigaret.
Zue kwamp et dat de zwette mèt zue floreide. Wie da senten aa kost ie en doo wel iet boëkuepe. E sneike vet spek, e stikske sjokolat van vei den ourlog (da was dan wel e bekken oeetgesloge) moo allei, t was toch sjokolat. Odde sjâns dan was er wel ie of doo e wit brued te kuepe as ’t ieeste kommienefieest was van eu dochter of euve zoun. Ge moest dan wel geud ouver de brig koume mei voldoende frèngskes.
Odde de sjâns van iet de kinnen kuepe zonder tèmberkes, dan deig de winkelier(ster) altoëd ieel geoëmzinneg, deig stillekes tieken da ge moest wachten totda g’allieen in de winkel woot; keik rond vei te zien dat er zjust niemand ni vei de vitrin stond en dook dan onder zennen tueg vei eu et gevroogde te bezèrge, liefst ingepakt in een aa gazet of e broeen papie.
Ze, of oë must eir of em dan iedere kiee bikke.
Kwamte dan toees en vertelde triomfanteloëk da ge e pakske VF-kes (*) ot kinne kuepe, dan vreug eu vraa “van woo komt da ?” Awèl, ’t es van bikt eu madammeke” wat da waa zê da g’et in zwèt gekocht ot.
Ziede dus iet ameloëk gebeire, iet da ze liever emme da ge’t nit en ziet, dan es da van bikt eu madammeke.
(*) In den ourlog wore der sigarette van ’t fabriek Vander Elst Frères, afgekèt VF. De Leivenieers zanen er Voeel Foefkes teige. Moo uek doë wore volges et sistêm bikt eu madammeke te kuep.

Johannes Passe

De Johannes Passie is in de Lage Landen al jaren een begrip in de muziekwereld en in de religieuze wereld. Om dit werk dichter bij het volk te brengen, werd onder impuls van Fred Brouwers, André Van de Putte en deken Dirk De Gendt de aanzet gegeven om dit werk te hertalen naar de Leuvense taal.

Waarom dit concept?
Het is vrijwel zeker dat het oorspronkelijke werk van de Johannes Passie niet in het Hoogduits, maar wel in een dialectvorm werd gezongen. Daarom groeide het idee om, in een tijd waarin de religieuze cultuur onder druk staat, het werk te hertalen in een ander ‘diets’ dialect.
Na het succes van de Leuvense Mis, die bewees dat het Leuvens ook een religieuze taal kan zijn, willen de organisatoren nu het Leuvens naar voor schuiven als een cultuurtaal. De expertise zowel op vlak van taal, als op muzikaal vlak is zeker aanwezig.

Waarom dit samenwerkingverband?
Alle meewerkende partijen geloven dat dit unieke project een meerwaarde betekent voor Leuven en omgeving en dat ook de rijke cultuur van het Leuvense dialect hiermee verder wordt ontwikkeld. Het dekenaat Leuven en de stad Leuven staan, samen met andere Leuvense organisaties, borg voor de kwaliteit van dit project. De Leuvense koren worden opgeroepen om deel te nemen aan dit grootse gebeuren. Een uitnodiging om deel te nemen aan een selectie, wordt hun binnenkort bezorgd.

Waar en wanneer?
Op vrijdag 26 maart 2010 om 20.00 uur in de Sint-Pieterskerk.

Een fragment
ARIA SOPRAAN:
Ik volleg oe geire mei vreigdevolle schreie,
Ik loot oe ni los,
Me lieëve, me licht.
Vervolgd’ oeve weg
En stopt er ni mei
Mei on moë te trekke,
Te dave, te vroge       (da capo)

EVANGELIST:
Alle knechte en domestikke stonte doo en z’anen e virreke gestokt mei oele, want et was er nogal kaa en ze woren eilen on ’t wèrreme.
Peitris stond boë ‘èn en wèrremden ‘em oeëk.
En den hoeëgeprister vroeg Jezus noo z’n discipele en zenne lieër.
En Jezus antwaude:

JEZUS:
Ik ‘em vroë, en in d’aupenboor geklapt vei den ieële wieëreld.
Ik ‘em altoëd onderweize in ’t schaul en in den tempel, wo dad alle Jaude boïeënkaume, en ik ‘em noent niks in ’t geniep gedon.
Vei wa vroogde me da naa?
’t Was meschin bieëter da g’et vroegt on doë da me beizeg g’hoeëd ‘emme!
Doë weite wa da’k gezieëd ‘em!

Leivese oeetdrukkinge

Ze spieeken up menen bloëk.

Vei doë oeetdrikking geud te verston, moete d’ieest weite wat da nen “bloëk” es.

Veil jore gelê, lank vei dat alle soute van waspoejers – die van moind tot moind nog witter as wit wasse – oeetgevonge wore, dan wid de was, gelak dat em oeet de koeep of ’t wasvat kwamp, dei ons ouvergruetavers dirèkt up den bloëk gelieed. E stikske jès in den of, of de woëe, of on den drood gange vei te blieeke. Liefst natierloëk in de zon. Da was et mieest natierloëke blieekmiddel dat teun bestond en nog bestoot.

Den bloëk es dus de ploits woodat de propere was geblieekt wid.

As de gamîns doo dan in de gebiere spèlde viel et al es vei dat er stof of voeelegoëd up de propere was terecht kwam. Gruet lagêr dan ! “Goo d’up een ander speile, snotope !”

Veil êrger was ’t as ge mei eu gebiere in rieze loogt en dat er iemand oeet pier minseklueteroë up euve proepere was spiekte.
As ge dan naa ieveranst in ’t kaffei zit en g’ued iemand van aa zê da ge nog altoëd gienen toernei betoild èt vei euve verjoordag, zegt dan moo : “oola, ze spieken ie up menen bloëk”.

Konklieze : as z’up euven bloëk spieke dan beleidege z’eu en up ze minst zen ze mei eu veuten on ’t rammele.